Internationaal Strafhof De hoofdaanklager maakte zich volgens het bestuursorgaan van het Internationaal Strafhof schuldig aan ernstig wangedrag. De 125 lidstaten moeten nu bij stemming bepalen of de hoofdaanklager definitief uit zijn functie ontheven wordt.
Karim Khan als aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC).
Hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof Karim Khan (56) heeft zich schuldig gemaakt aan ernstig wangedrag en ernstige schending van zijn plichten en wordt per direct geschorst. Dat concludeert het 21-koppige bestuursorgaan van het Strafhof maandagavond.
Of Karim Khan definitief moet vertrekken bij het Strafhof, staat nog niet vast. De 125 lidstaten van het hof zullen stemmen over zijn eventuele ontslag. Bij een absolute meerderheid van 63 stemmen, wordt Khan uit zijn functie ontheven. De voorzitter schrijft dat er „zo spoedig mogelijk” een bijeenkomst wordt uitgeroepen.
Het besluit volgt ruim twee jaar na beschuldigingen van seksueel wangedrag. Eind april 2024 nam een naaste medewerker van Khan, een 39-jarige advocaat, collega’s in vertrouwen. Die maakten daarna melding van de gebeurtenissen bij personeelszaken. Eind 2024 begonnen de Verenigde Naties een onderzoek naar de beschuldigingen, dat ruim een jaar in beslag nam. Khan ontkent de gebeurtenissen „categorisch”. In afwachting van het VN-onderzoek deed hij in mei 2025 tijdelijk een stap terug.
Het ging al gauw niet meer over de misbruikzaak alleen. Toen Karim Khan in mei 2024 vroeg om de arrestatie van de Israelische premier Benjamin Netanyahu, raakten de beschuldigingen en het arrestatiebevel met elkaar verweven. Israël en de Verenigde Staten grepen de misbruikzaak aan om de hoofdaanklager en het Strafhof verdacht te maken. De vrouw werd op haar beurt weggezet als spion voor Israël, zij zou de hoofdaanklager in de val hebben gelokt.
Ook Khan zelf verbond de kwesties met elkaar. In interviews sprak hij van een „georkestreerde campagne”: een poging om hem af te zetten uit onvrede over de arrestatiebevelen voor de Israelische premier Netanyahu.
NRC deed vorig jaar onderzoek naar de beschuldigingen en sprak met collega’s, familieleden en vrienden van de 39-jarige advocaat. Hun verhalen, foto’s en documenten ondersteunen de beschuldigingen. Ook bleek dat Strafhofmedewerkers de vrouw onder druk hebben gezet om geen klacht in te dienen. In de zomer van 2025 stapte een tweede vrouw naar voren die Khan van seksueel wangedrag beschuldigde.
Het hof worstelde met de afhandeling van de zaak. Er lag geen dichtgetimmerde procedure klaar, niet eerder moesten de lidstaten samenkomen om te stemmen over het al dan niet aanblijven van de hoofdaanklager.
De hoofdaanklager van het Strafhof is het gezicht naar de buitenwereld en bepaalt welke zaken in de rechtbank prioriteit krijgen. Hij of zij moet „van hoog moreel karakter” zijn, aldus het statuut. De voorzitter van het bestuursorgaan liet vorig jaar weten dat het hof „een nultolerantiebeleid” hanteert „ten aanzien van verboden gedrag, zoals intimidatie, waaronder seksuele intimidatie, discriminatie en machtsmisbruik”.
De afgelopen maanden nam de onrust binnen de rechtbank toe. Gevoelige informatie lekte uit naar de media, zowel over de misbruikzaak als over geheime arrestatiebevelen. Hoewel de werkzaamheden in het hof nooit stil lagen – twee vervangers namen het werk van Khan over – gaan medewerkers gebukt onder sancties uitgevaardigd door de VS. Medewerkers van de rechtbank drongen aan op duidelijkheid. Ze stuurden brieven om te pleiten voor Khans terugkeer, of vroegen juist om zijn vertrek.
Het bestuursorgaan liet maandagavond weten dat zij Khan schorsen en de lidstaten bijeen roepen, op basis van onder meer het VN-rapport, het onderliggende bewijsmateriaal en een advies van drie juridische deskundigen. Als een meerderheid van de 125 lidstaten van het Strafhof voor zijn ontslag stemt, zullen de lidstaten een nieuwe hoofdaanklager kiezen.