Driekwart van de Lidl-medewerkers ervaart een ongezond hoge werkdruk, blijkt uit onderzoek van de FNV. De vakbond voerde dinsdag actie bij het hoofdkantoor in Huizen voor betere omstandigheden. ‘Lidl is de beste in groente, fruit, vlees én werkdruk.’
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
Geregeld krijgt Carin Steenbergen haar werk niet op tijd af. De werkdruk bij de Lidl in Ermelo, waar ze werkt, is volgens haar hoog. ‘Dan blijft het liggen voor collega’s, en moet je erop kunnen rekenen dat ze op komen draven en niet ziek zijn van het zware werk.’
Daarom is Steenbergen deze maandag naar de Lidl in Huizen gekomen, pal tegenover het Nederlandse hoofdkantoor van de supermarktketen. Ze laat de littekens op haar onderarmen zien, waar ze is geopereerd voor het carpaletunnelsyndroom. De oorzaak? ‘Dagelijks grote kratten tillen’, denkt ze zelf. Ze zegt meer collega’s te kennen met dergelijke klachten.
Steenbergen en haar collega’s willen in Huizen een onderzoek aanbieden aan de Lidl-directie over de werkdruk bij de supermarktketen. Die is volgens FNV-bestuurder Fatma Bugdayci-Karatas ‘ziekmakend hoog’. Met het protest hopen ze de bedrijfsleiding eindelijk in beweging te krijgen.
Uit het FNV-onderzoek blijkt dat 74 procent van de Lidl-werknemers een ongezond hoge werkdruk ervaart. Dat is meer dan de 68 procent van de vorige meting in 2019. Het percentage werknemers met een gezonde werkdruk is gedaald van 16 naar 11 procent. Vooral onder supermarktmanagers en hun assistenten en plaatsvervangers is de werkdruk hoog.
Als gevolg van die hoge werkdruk ervaart een kwart van de werknemers stress en 23 procent lichamelijke klachten. Ook ongewild overwerken, slecht functioneren en werk leveren van mindere kwaliteit komen geregeld voor. 29 procent van de Lidl-medewerkers heeft zich het afgelopen jaar weleens ziekgemeld vanwege de hoge werkdruk.
De FNV gebruikte voor de enquête een door de Arbeidsinspectie erkende methode om werkdruk te meten. De vragenlijst werd gemaild naar FNV-leden en door vakbondsmedewerkers verspreid bij Lidl-filialen en distributiecentra. In totaal vulden 1.168 werknemers de enquête in.
Over de oorzaak van de hoge werkdruk zijn de geënquêteerden het eens: een gebrek aan collega’s. Het aantal uren dat een winkel in mag zetten, is afhankelijk van de verkoop. Het leidt volgens de werknemers tot een te sterke focus op cijfers en een gebrek aan flexibiliteit om pieken op te vangen.
Een dertigtal mensen in rode FNV-jasjes, -vlaggen en -petten is komen opdagen. Ze hebben bordjes mee met teksten als ‘minder werkdruk, je verdient ’t’, een verwijzing naar de slogan van de supermarktketen. Drie trommelaars en een trompettist zwepen de actievoerders op.
Als de band even stil is, is het de beurt aan Bugdayci-Karatas. ‘Wat willen we?’, vraagt ze door de microfoon. ‘Minder werkdruk’, roept de groep terug. ‘Wanneer willen we dat?’ ‘Nu!’
Cijfers die FNV citeert onderschrijven het beeld dat Lidl bezuinigt op de arbeidsinzet. Tussen 2021 en 2024 daalde het aantal medewerkers van 19.797 naar 19.347. Tegelijkertijd is het winkeloppervlak met 7,6 procent toegenomen en de omzet met 17 procent. De omzet per medewerker steeg zo’n 20 procent.
Het is niet de eerste keer dat de vakbond bij Lidl aan de bel trekt: in 2016 en 2019 deed de vakbond ook al onderzoek naar de werkdruk. In 2019 zou dit Lidl een voordeel van 4 miljoen euro hebben opgeleverd, ‘over de rug van werknemers’.
De FNV stapte naar de Arbeidsinspectie, die in 2023 concludeerde dat Lidl onvoldoende onderzoek had gedaan naar de werkdruk, en niet genoeg concrete maatregelen nam. Lidl deed in 2024 verplicht diepgaand onderzoek, maar volgens de vakbond heeft dat niet tot concrete verbeteringen geleid.
Onderliggende oorzaak is volgens Bugdayci-Karatas dat discounter Lidl zich heeft verbreed: het assortiment is uitgebreid en de dienstverlening moest beter. ‘Ze willen alles tegelijk. Dat gaat ten koste van de werknemers.’
Het verschil met concurrenten als Albert Heijn en Jumbo zit hem volgens haar in het feit dat Lidl-medewerkers overal in de winkel kunnen worden ingezet, van de groente tot het brood en de kassa. Efficiënt voor de werkgever, maar stressvol voor de medewerker.
‘Lidl is de beste in groente, fruit, vlees én werkdruk’, constateert medewerker en kaderlid Fabian Hettema bij de aanbieding van het rapport. Namens de directie is hoofd communicatie Marian Verheij naar buiten gekomen om het in ontvangst te nemen. Ze belooft het rapport te bestuderen en ‘waar nodig actie te ondernemen’. Uit de FNV-rangen klinkt sceptisch gebrom.
‘Het welzijn van onze collega’s is voor ons heel belangrijk’, stelt Lidl in een schriftelijke reactie aan de Volkskrant. ‘Wij zijn zeer onaangenaam verrast door het beeld dat FNV over ons in de media schetst en herkennen ons hierin niet.’ Het ziekteverzuim daalt volgens de supermarktketen al jaren, en ligt onder het gemiddelde in de branche.
Hettema vindt dat zijn werkgever ‘veel te weinig’ heeft gedaan met eerdere signalen vanuit de vakbond. Hij werkt al 25 jaar bij Lidl, en ziet collega’s uitvallen met fysieke en mentale klachten. De winkelmedewerker uit Harlingen is zelf twee jaar geleden hersteld van een burn-out.
‘In mijn begintijd ging het gemoedelijker. Naarmate Lidl groeide, werd er meer op cijfers gestuurd. Zodra het erop lijkt dat we de doelen niet halen, moeten er uren af of iemand naar huis. Dan moeten we allemaal een stapje harder werken, maar dat houdt een keer op.’
Verheij krijgt bij haar vertrek een boodschappentas aangeboden met ‘de boodschappen uit het rapport’. Optillen blijkt lastig, dus ze laat hem staan. Bovenin liggen wat appels en broden, maar onderin blijkt de tas verzwaard met gewichten. ‘Symbolisch’, zegt Bugdayci-Karatas, ‘om te laten zien hoe zwaar het werk bij Lidl is’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant