Voor het eerst sinds het bestand van april hebben Iran en Israël elkaar zondag en maandag weer direct onder vuur genomen. President Trump probeerde beide partijen koortsachtig tot bedaren te brengen. Na een halve dag van beschietingen over en weer, gaven beide partijen signalen af dat ze het daarbij willen laten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Over en weer voerden Iran en Israël in de nacht van zondag op maandag aanvallen op elkaar uit. Daardoor dreigde het conflict in het Midden-Oosten weer verder te escaleren. Na meerdere golven van raketten richting Israël klonk in Iraanse staatsmedia maandagmiddag de boodschap dat wat Teheran betreft de wapens weer konden rusten. Wel dreigde Iran met nieuwe aanvallen indien Israël zijn bombardementen, inclusief die op Libanon, voortzet.
Een Israëlische functionaris stelde dat Israël zijn bombardementen op Iran eveneens zou staken, zo berichtte nieuwszender Channel 12. Dat geldt echter niet voor aanvallen op Zuid-Libanon. Bovendien zou het Israëlische leger de Libanese hoofdstad Beiroet opnieuw tot doelwit verklaren als Hezbollah luchtaanvallen blijft uitvoeren op het noorden van Israël. Of deze door Iran gesponsorde gewapende beweging daar vanaf zal zien, is nog niet bekend.
De Amerikaanse president Donald Trump deed verwoede pogingen de gemoederen tot bedaren te brengen. Op het platform Truth Social riep hij Israël en Iran maandagochtend op ‘onmiddellijk te stoppen met schieten’. De Israëlische aankondiging om in navolging van Iran te stoppen met vuren, volgde op een telefoongesprek tussen Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu – hun tweede gesprek in korte tijd.
Met bombardementen over en weer leek een cyclus van vergeldingsaanvallen op gang gekomen. Iran vuurde zondagavond meerdere raketten af op Israël, die voor zover bekend nauwelijks tot schade of gewonden hebben geleid. Vanuit Israël klonken al direct geluiden over een ‘krachtige’ tegenreactie, die enkele uren later inderdaad volgde.
Teheran noemde de Iraanse raketaanval een vergelding voor het Israëlische bombardement op de Libanese hoofdstad Beiroet op zondag – waarbij zeker twee doden vielen. Naar eigen zeggen trof Israël bij dat bombardement doelen van Hezbollah. Het ging om de eerste aanval op Beiroet sinds Israël en Libanon vorige week aankondigden dat er een hernieuwd bestand van kracht zou zijn in het land.
Al direct na de Iraanse aanval poogde Trump de angel uit het conflict te halen. ‘Beiden zijn nu aan de beurt geweest’, zei hij tegen nieuwswebsite Axios. ‘We hebben niet nog meer nodig.’ Tegenover The Financial Times bagatelliseerde de Amerikaanse president de Iraanse raketaanval, die volgens hem ‘niets voorstelde’.
Na het Iraanse raketvuur belde Trump Netanyahu met de bedoeling de Israëlische premier ervan te overtuigen af te zien van een tegenreactie. ‘Hij heeft geen keus’, aldus Trump tegen The Financial Times. ‘I call the shots, hij bepaalt niets.’
Aanvankelijk sorteerden Trumps uitspraken weinig effect. Het Israëlische leger verklaarde militaire doelen te hebben getroffen in Iran, waaronder het Iraanse luchtverdedigingsysteem. In het zuidwestelijke Mahshahr bombardeerde Israël een grootschalig petrochemisch industriecomplex, dat de grondstoffen zou leveren voor wapenproductie.
Trumps vreesde dat de aanvallen over en weer de moeizame onderhandelingen met Iran over een verlengd bestand zouden doen ontsporen: ‘Ik wil niet dat dat nu op de klippen loopt door wat er gebeurt.’ Ook richting Iran deed hij een oproep om de gesprekken voort te zetten. ‘Jullie hebben je raketten afgevuurd, dat lijkt me genoeg.’
De Iraanse vergeldingsactie lijkt een poging van Teheran om de oorlog in Libanon een centrale plek te geven in de onderhandelingen over een bestand. Het bestand van april voorziet in het staken van de gevechten op alle fronten, inclusief dat in Libanon, stelt Teheran. Maar Israël en de VS houden zich daar niet aan, zo klinkt de beschuldiging.
Vorige week waren er al signalen dat Iran de onderhandelingen met de VS staakt vanwege de voortdurende Israëlische aanvallen op Libanon – al houdt Trump vol dat de gesprekken voortduren.
De afgelopen tijd leek de oorlog in Libanon juist op een apart spoor te belanden binnen het bredere regionale conflict. Israël en de Libanese regering onderhandelden afzonderlijk over een staakt-het-vuren, dat in de praktijk overigens weinig waard bleek te zijn.
In felle bewoordingen maande Trump Netanyahu vorige week nog het offensief niet verder te escaleren. Tegen Fox News voegde hij daar zondag aan toe dat hij ‘niet blij’ was met de Israëlische aanval op Beiroet.
Mogelijk dreigt een ander front ook weer te ontvlammen. De Jemenitische Houthi’s, bondgenoten van Iran en Hezbollah, hebben maandagnacht enkele raketten afgevuurd op Israël. Het Israëlische leger heeft die uit de lucht geschoten.
Bovendien zeggen de Houthi’s hun aanvallen op – volgens hen aan Israël gerelateerde – schepen in de Rode Zee te hervatten. Sinds het begin van de oorlog in Gaza (oktober 2023) hebben de Houthi’s met regelmatige tussenpozen schepen aangevallen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant