De tabaksindustrie heeft via een miljoenenovername haar entree gemaakt in het Nederlandse wietexperiment. Tabaksconcern Altria bezit bijna de helft van de aandelen van Cronos, een Canadees cannabisbedrijf dat in december de Zuid-Hollandse wietproducent Canadelaar overnam.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Dat blijkt uit onderzoek van Investico, De Groene Amsterdammer en NU.nl. Canadelaar, gevestigd in voormalige tomatenkassen bij Hellevoetsluis, levert sinds vorig jaar cannabisproducten aan coffeeshops die deelnemen aan het landelijke wietexperiment. Altria (het moederbedrijf van Philip Morris) bezit sinds 2019 bijna de helft van de Cronos-aandelen en heeft zo een belangrijke plek aan de bestuurstafel. Vier van de zeven directieleden van Cronos werken of werkten ook bij het mondiale tabaksconcern.
Met het wietexperiment onderzoekt de overheid in tien gemeenten of gereguleerde cannabisproductie een alternatief kan vormen voor het huidige gedoogbeleid. In totaal doen 72 coffeeshops mee aan de proef, die in 2029 afloopt.
Het Nederlandse experiment trekt internationale belangstelling. Niet alleen in Hellevoetsluis stapten buitenlandse partijen in. In Groningen nam het Canadese Village Farms, met een jaaromzet van circa 140 miljoen euro, eerder al producent Leli Holland over. Dat is een van de tien vergunninghouders binnen het experiment.
Dat de tabaksindustrie nu ook voet aan de grond krijgt in het Nederlandse wietexperiment, is volgens onderzoekers niet verrassend. ‘Telkens wanneer hun verdienmodel onder druk staat, zoeken ze nieuwe markten’, zegt onderzoeker Rachel Barry van de universiteit van Bath tegen Investico, De Groene en NU.nl. Wereldwijd investeerden grote tabaksbedrijven de afgelopen jaren miljarden in cannabisbedrijven, medicinale cannabis en alternatieve rookproducten.
Juist daarom maken deskundigen zich zorgen over de Nederlandse situatie. Psychiaters, verslavingsdeskundigen en antitabaksexperts vrezen dat grote commerciële partijen met diepe zakken, omvangrijke marketingbudgetten en krachtige lobbyapparaten zich op termijn meester maken van de cannabismarkt.
Aan het wietexperiment zijn strikte regels verbonden: geen verkoop aan minderjarigen of nabij scholen, geen reclame en verplichte voorlichting over risico’s. Maar regelgeving die tabaksbedrijven verbiedt om zich in deze markt te mengen, bestaat vooralsnog niet.
Critici wijzen naar de ontwikkeling van de vapemarkt. Nadat grote tabaksbedrijven daarop inzetten, verschenen smaakjes, aantrekkelijke verpakkingen, keelverzachtende nicotinezouten en marketingcampagnes die vooral jongeren bereikten. Het gebruik steeg snel, waarna strengere regelgeving volgde.
In Hellevoetsluis krijgt Cronos wel te maken met een groot probleem: geuroverlast. Omdat het bedrijf cannabis teelt in voormalige tomatenkassen – dat is duurzamer dan binnenteelt met kunstlicht – moeten de kassen regelmatig worden gelucht. Omwonenden klagen al jaren over penetrante wietlucht die woningen binnendringt. Bij milieudienst DCMR zijn inmiddels ongeveer 2.500 klachten binnengekomen.
De gemeente Voorne aan Zee, waar Hellevoetsluis onder valt, is in allerlei rechtszaken met de wietteler verwikkeld en zou het liefst de stekker uit het project trekken. Burgemeester Arno Scheepers (VVD) zei eerder tegen de Volkskrant vanuit de betrokken ministeries (Justitie en Veiligheid en VWS) geen enkele steun te ervaren. Hij hoopt dat de nieuwe eigenaar Cronos zich ‘empathischer’ opstelt richting de omgeving, maar tempert tegelijkertijd zijn verwachtingen. ‘Wie een bedrijf koopt, ziet winstpotentie, en die hangt samen met productie.’
Cronos stelt dat Altria geen invloed heeft op de dagelijkse bedrijfsvoering van Canadelaar en zegt voorstander te zijn van strenge regelgeving, leeftijdsgrenzen en verplichte producttesten. Ook Canadelaar benadrukt onafhankelijk te opereren. De ministeries van Volksgezondheid en Justitie willen geen inhoudelijke uitspraken doen over specifieke telers of lopende transacties binnen het experiment.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant