De oorlog in het Midden-Oosten dreigt opnieuw in alle hevigheid los te barsten nu Israël en Iran elkaar voor het eerst sinds het bestand van april weer direct onder vuur hebben genomen. De oproep van de Amerikaanse president Trump aan beide partijen om de wapens te laten rusten, lijkt tot dusver aan dovemansoren gericht.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het Israëlische leger heeft maandagnacht verklaard militaire doelen te hebben getroffen in West- en Centraal-Iran, zonder daar verdere details over te geven. Iraanse staatsmedia melden explosies in de hoofdstad Teheran, evenals in Isfahan, waar een belangrijk nucleair complex is gelegen.
Ook een petrochemisch industriecomplex in het zuidwestelijke Mahshahr is onder vuur genomen. De lokale autoriteiten hebben de aanval bevestigd. Over schade en slachtoffers is nog weinig bekend. Het complex is een van de belangrijkste industriële hubs van Iran.
Met de Israëlische bombardementen dreigen Israël en Iran in een cyclus van vergeldingsaanvallen terecht te komen. Iran vuurde zondagavond meerdere raketten af op Israël, die voor zover bekend nauwelijks tot schade of gewonden hebben geleid. Vanuit Israël klonken al direct geluiden over een ‘krachtige’ tegenreactie.
Op zijn beurt noemde Teheran de Iraanse raketaanval een vergelding voor het Israëlische bombardement op de Libanese hoofdstad Beiroet – waarbij zeker twee doden vielen.
Naar eigen zeggen trof Israël bij dat bombardement doelen van Hezbollah. Het ging om de eerste aanval op Beiroet sinds Israël en Libanon vorige week aankondigden dat er een hernieuwd bestand van kracht zou zijn in het land.
President Trump heeft in interviews met internationale media verwoede pogingen gedaan de gemoederen tot bedaren te brengen. ‘Beiden zijn nu aan de beurt geweest’, zei hij tegen nieuwswebsite Axios. ‘We hebben niet nog meer nodig.’ Tegenover The Financial Times bagatelliseerde de Amerikaanse president de Iraanse raketaanval, die volgens hem ‘niets voorstelde’. ‘Het is zo’n conflict dat al drieduizend jaar speelt, of 47 jaar, afhankelijk van hoe je telt.’
Na het Iraanse raketvuur belde Trump de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, met de bedoeling hem ervan te overtuigen af te zien van een tegenreactie. ‘Hij heeft geen keus’, aldus de president tegen The Financial Times. ‘I call the shots, hij bepaalt niets.’
Trumps vrees is dat de aanvallen over en weer de moeizame onderhandelingen met Iran over een verlengd bestand zullen doen ontsporen: ‘Ik wil niet dat dat nu op de klippen loopt door wat er gebeurt.’ Ook richting Iran deed hij een oproep om terug te komen naar de onderhandelingstafel. ‘Jullie hebben je raketten afgevuurd, dat lijkt me genoeg.’
De Iraanse vergeldingsactie lijkt een poging van Teheran om de oorlog in Libanon een centrale plek te geven in de onderhandelingen over een bestand. Na het eerste raketsalvo van zondagavond dreigde de Iraanse Revolutionaire Garde al met meer aanvallen als Israël de wapens niet zou laten rusten in Libanon.
Het bestand van april voorziet in het staken van de gevechten op alle fronten, inclusief die in Libanon, stelt Teheran. Israël en de VS houden zich daar niet aan, zo klinkt de beschuldiging. Vorige week waren er al signalen dat Iran de onderhandelingen staakt vanwege de voortdurende Israëlische aanvallen op Libanon, hoewel Trump heeft volgehouden dat de gesprekken voortduren.
De afgelopen tijd leek de oorlog in Libanon op een apart spoor te belanden binnen de bredere regionale oorlog. Israël en de Libanese regering onderhandelden afzonderlijk over een staakt-het-vuren, dat in de praktijk overigens weinig waard bleek te zijn.
In felle bewoordingen maande Trump Netanyahu vorige week nog het offensief niet verder te escaleren. Tegen Fox News voegde hij daar zondag aan toe dat hij ‘niet blij’ was met de Israëlische aanval op Beiroet.
Tot nu toe sorteren Trumps uitspraken weinig effect. Het Israëlische leger meldt maandagochtend dat Iran opnieuw meerdere raketten heeft afgevuurd op Israël. Volgens de Iraanse Revolutionaire Garde zijn de Israëlische luchtmachtbases bij Nevatim en Tel Nof het doelwit van een volgende aanvalsgolf, als reactie op inslagen bij radarinstallaties.
Mogelijk dreigt een ander front ook weer te ontvlammen. De Jemenitische Houthi’s, bondgenoten van Iran en Hezbollah, hebben maandagnacht een raket afgevuurd op Israël. Het Israëlische leger heeft die uit de lucht geschoten.
Bovendien zeggen de Houthi’s hun aanvallen op – volgens hen aan Israël gerelateerde – schepen in de Rode Zee te hervatten. Sinds het begin van de oorlog in Gaza (oktober 2023) hebben de Houthi’s met regelmatige tussenpozen schepen aangevallen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant