Nederland is koploper in de Europese Unie als het gaat om de onvervulde vraag naar zorgpersoneel, met een dreigend tekort van 300 duizend professionals in 2035. De kabinetsplannen om hier eindelijk iets aan te doen, zijn echter onvoldoende.
Het huidige kabinet wil meer sturen op de onmisbare beroepen op de arbeidsmarkt. Terecht! Voor onderwijs zijn er concrete plannen: 1,5 miljard euro aan investeringen. Voor defensie is er ook ambitie: 122 duizend militairen erbij. Maar als het gaat om de essentiële beroepen in de zorg blijft het opvallend stil.
Het is alsof het kabinet het verontrustende toekomstscenario voor de zorg niet ziet. Er ontbreekt in het coalitieakkoord een hoofdstuk over de verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten die nodig zijn om de zorg overeind te houden. Opmerkelijk, want het kabinet wil de zorg juist ingrijpend hervormen. Meer zorg thuis en buiten het ziekenhuis, meer digitalisering en ‘passende zorg’ moeten het systeem toekomstbestendig maken.
Maar een zorgstelsel kun je niet alleen verbouwen op papier. Het moet ook worden bemand. Zonder voldoende professionals blijven deze ambities een illusie. Mooie plannen zijn niet genoeg als er niemand is om ze uit te voeren.
Over de auteur
Bianca Buurman is voorzitter van de beroepsvereniging Verzorgenden en Verpleegkundigen Nederland (V&VN).
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Nederland is koploper in de Europese Unie als het gaat om de onvervulde vraag naar zorgpersoneel. En als er geen goed arbeidsmarktplan op tafel komt, zijn er in ons land in 2035 meer dan 300 duizend zorgprofessionals tekort. Dat zijn de verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten die voor jouw zieke moeder thuis zorgen, voor je opa in het verpleeghuis, voor mensen met problemen in de geestelijke gezondheidszorg en voor de acute patiënten in de ziekenhuizen. Maar die er straks niet meer zijn. Tekorten in de zorg hebben de grootste maatschappelijke impact. Geen andere sector raakt dagelijks zoveel mensen, van jong tot oud.
Meer dan 300 duizend mensen is ruim vijf keer een volle Johan Cruijff Arena. Dat zijn geen cijfers op papier. Dat zijn wachtlijsten, uitgestelde zorg en mensen die langer moeten wachten op hulp. Het kabinet wil met het veld voorkomen dat zoveel extra mensen nodig zijn. Dat steunen we, maar het is echt niet voldoende.
Meer personeel in de zorg moet een nationale prioriteit worden. Net zoals het kabinet duidelijke doelen heeft gesteld voor defensie, moeten er ook concrete doelstellingen komen voor de zorg. Hoeveel zorgpersoneel willen we zéker extra? Hoeveel stageplaatsen zijn daarvoor nodig? En welk budget hoort daarbij? Nul euro’s is ondenkbaar. Zonder heldere doelen blijft het bij goede bedoelingen.
Noodzakelijk onderdeel van die nationale strategie is meer geld voor opleidingen en stages. Juist daar begint de toekomst van de zorg. Een student die geen goede stageplek vindt, haalt geen diploma. En zonder diploma komt er geen nieuwe collega bij. De recente bezuinigingen op het Stagefonds zijn daarom moeilijk te begrijpen.
Een voorbeeld uit de praktijk laat zien hoe belangrijk dit is. Een student verpleegkunde loopt stage in de wijkverpleging. Door personeelstekorten heeft haar begeleider nauwelijks tijd om vragen te beantwoorden of uitleg te geven. De student voelt zich onzeker en overweegt zelfs te stoppen. Met voldoende begeleiding had dezelfde student juist enthousiast kunnen worden voor het vak en bepaalt of iemand blijft of afhaakt.
Maar alleen investeren in nieuwe instroom is niet genoeg. Na de stage moet er focus komen op een sterke start. Die vraagt om goede begeleiding, realistische verwachtingen en voldoende tijd en ruimte om te groeien in het vak. Zo stoppen we de uitstroom van jonge medewerkers met weinig werkervaring en flexibele contracten. Want elk jaar verlaat ongeveer één op de tien zorgprofessionals de sector of wisselt van baan. Onder jonge zorgverleners liggen die cijfers nog veel hoger. Dat betekent dat de zorg voortdurend nieuwe mensen opleidt, terwijl ervaren collega's vertrekken. Dat is dweilen met de kraan open.
Ik pleit daarom voor een samenhangend plan voor essentiële beroepen in de zorg, het onderwijs en defensie. Met meer opleidingsplaatsen, meer en betere stages, een goede begeleiding van starters en voldoende geld voor vervolgopleidingen. Ook moeten zorgprofessionals gemakkelijker kunnen doorgroeien of overstappen tussen bijvoorbeeld ziekenhuiszorg, ouderenzorg, thuiszorg en geestelijke gezondheidszorg.
De keuze is simpel. We kunnen wachten tot de tekorten verder oplopen, of we kunnen nu investeren in de mensen die onze zorg dragen. Wie wil dat goede zorg ook in de toekomst beschikbaar blijft, moet vandaag beginnen met investeren in zorgprofessionals. Niet met woorden, maar met geld, duidelijke doelen en een serieus plan voor instroom en behoud.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant