De Chinese president Xi Jinping verlaat maandag China voor het eerst in maanden voor een bezoek aan Noord-Korea. Kim Jong-un schuurt steeds dichter tegen Rusland aan en Xi wil graag weer meer controle over zijn buur. Maar Kim heeft een sterke positie.
Het was dit jaar in Peking een komen en gaan van buitenlandse leiders. Eerst kwamen de Britse, Spaanse en Canadese premier en de Duitse bondskanselier op bezoek. In mei volgden de Amerikaanse president Donald Trump en de Russische president Vladimir Poetin. Nooit eerder kreeg China zo veel hoog bezoek in zo'n korte tijd.
Het was daarbij opvallend dat Xi gedurende die hele periode zelf nergens heenging. Waarnemers zien daarin een groeiend vertrouwen van China, dat zich als betrouwbare speler op het wereldtoneel wil presenteren en graag bezoek ontvangt.
Maar maandag stapt Xi toch weer in het vliegtuig. Hij vliegt dan naar de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang voor een tweedaags bezoek. De officiële aanleiding is de 65ste verjaardag van een defensiepact tussen de twee landen.
Het bezoek is een opsteker voor Kim Jong-un. Dat Xi uitgerekend deze reis maakt, "laat zien dat Noord-Korea in een sterke positie zit", zegt China-expert Frans-Paul Van der Putten.
Xi zal een meer zelfverzekerde Kim aantreffen dan tijdens zijn vorige bezoek in 2019. De Noord-Koreaanse dictator had toen net de mislukte nucleaire gesprekken met de VS achter de rug.
Dat het land er nu beter voorstaat, heeft vooral te maken met de relatie die het de voorbije jaren met Rusland heeft opgebouwd. Daarmee lijkt Pyongyang op meerdere kaarten in te zetten. Tot voor kort was het land zowat volledig afhankelijk van China. "Met Rusland heeft het er een strategische partner bij", stelt Van der Putten. "Het heeft weer wat te kiezen."
In 2024 stuurde Noord-Korea duizenden soldaten naar Rusland voor de strijd tegen Oekraïne. In ruil kreeg het Russische technologie, geld en olie. Datzelfde jaar bezocht Poetin Noord-Korea voor het eerst. "Poetin en Kim lijken het persoonlijk goed met elkaar te kunnen vinden", zegt Noord-Korea-expert Casper van der Veen en auteur van De Kim-dynastie.
Het wekt allemaal de indruk dat Rusland in de plaats is gekomen van China, maar dat valt volgens Van der Veen in de praktijk nogal mee. Er kwamen wel inkomsten uit Rusland bij, maar China is nog wel degelijk de belangrijkste broodheer van Noord-Korea. Kim bleef zich de voorbije jaren bovendien inspannen om ook China het hof te maken.
Toch hoopt Xi met het bezoek weer wat meer controle te krijgen over zijn onvoorspelbare buur, want Kim volgt lang niet altijd het Chinese advies op. "China vraagt Noord-Korea al decennia om zijn economie te hervormen, maar het land negeert dat", zegt Van der Veen.
Ook op andere vlakken schuurt het. China vindt het flink vervelend als Kim onrust zaait met zijn nucleaire tests. Het krijgt daarna namelijk zelf de rekening. Landen als de Verenigde Staten en Zuid-Korea vragen na zo'n incident steevast aan China om zijn buurland in toom te houden.
Uiteindelijk streeft Xi volgens Van der Veen vooral naar rust op het Koreaanse schiereiland. De expert wijst op het belang van Noord-Korea als bufferzone tussen China en Zuid-Korea. "In dat land zijn 28.000 Amerikaanse militairen gelegerd."
China heeft er alleen maar baat bij dat het regime van Kim overeind blijft. Ook omdat anders instabiliteit aan de grens dreigt en vluchtelingen massaal naar China zouden kunnen komen. Noord-Korea telt bijna 27 miljoen inwoners.
Dat het op persoonlijk vlak mogelijk niet zo botert tussen de twee leiders, lijkt bijzaak. Volgens Van der Veen vertrouwen de twee regimes elkaar niet echt. "Noord-Korea denkt veel minder ideologisch dan China. Het wil vooral zijn eigen regime voortzetten en doet dat op een heel egoïstische manier." Hij verwijst naar het geld dat het verdient door soldaten naar Rusland te sturen en het stelen van cryptogeld van de internationale markten.
In de Chinese staatsmedia is van enige irritatie tussen de twee landen weinig te merken. Persbureau Xinhua benadrukt hoe de leiders "elkaar door dik en dun steunen" en samen "krachtig een nieuw tijdperk zullen binnengaan".
China heeft zelf een lied klaar om het bezoek van Xi aan Pyongyang in de verf te zetten, met daarin de volgende tekst: "We delen een hechte vriendschap; we delen gemeenschappelijke idealen, die ons verbinden met een onvergelijkbare kracht."
Source: Nu.nl algemeen