Meta, het moederbedrijf van Instagram, WhatsApp en Facebook, lijkt hard te werken aan de invoering van gezichtsherkenning, een hoogst controversiële technologie. Een app voor AI-brillen van het bedrijf bevat al software die deze herkenning mogelijk maakt. Dat schrijft tijdschrift Wired.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
In de Europese Unie is gezichtsherkenning in de openbare ruimte verboden, omdat het gebruikt kan worden om mensen snel en eenvoudig te identificeren zonder hun toestemming.
In februari openbaarde The New York Times dat Meta werk verzet om gezichtsherkenning te implementeren in de AI-brillen die het ontwikkelt met Ray-Ban. Een functie, Name Tag geheten, zou voorbijgangers in de openbare ruimte mogelijk kunnen herkennen en koppelen aan hun socialemedia-accounts bij Meta. Gevraagd naar de invoering van Name Tag zei een woordvoerder in februari dat Meta ‘nog nadenkt’ over manieren om gezichtsherkenning te implementeren. ‘We zullen een weloverwogen aanpak hanteren voordat we iets lanceren.’
Nu schrijft Wired dat Meta Name Tag al in januari verwerkte in de broncode van Meta AI, de app waarmee de AI-brillen verbinding maken met smartphones. Zo’n vijftig miljoen mensen gebruiken deze app momenteel, ook voor toepassingen naast het gebruik van AI-brillen. De app en de AI-brillen zijn beschikbaar in Nederland, maar het artikel van Wired gaat alleen over de code in de Amerikaanse versie van de app.
De versie van Name Tag die Wired aantrof, is nog niet actief. Volgens een analyse van Wired, die is geverifieerd door twee onafhankelijke onderzoekers, kan de vooralsnog inactieve code gedetecteerde gezichten omzetten in een zogeheten ‘faceprint’. Zo’n gezichts-vingerafdruk is uniek per persoon.
De digitale infrastructuur voor de database van gezichtsscans is volgens Wired op dit moment al geconfigureerd om updates te ontvangen van Meta. Zodra een gezicht herkend wordt, bijvoorbeeld van een op Instagram bevriende voorbijganger, stuurt de app een melding naar de gebruiker. Niet-herkende gezichten, schrijft Wired, ‘worden bijgesneden, geïndexeerd en opgeslagen in een map met de naam ‘in behandeling’’.
Meta verwijderde in 2021 meer dan een miljard gezichtsscans van Facebookgebruikers wegens ophef over het grootschalige gebruik van gezichtsherkenning. Ook betaalde het omgerekend 564 miljoen euro en 1,2 miljard euro om rechtszaken te schikken in Illinois en Texas, waar aanklagers stelden dat Meta onrechtmatig biometrische persoonsgegevens had ingezameld.
In dezelfde maand dat openbaar werd dat Meta aan Name Tag werkte, bleek dat het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid Meta had gedagvaard om gegevens te delen over accounts die kritiek uitten op immigratiepolitie ICE. Meerdere ICE-agenten zijn bovendien gespot met de AI-brillen van Meta op. De brillen kunnen video-opnamen maken. Drie Democratische senatoren vroegen Meta-CEO Mark Zuckerberg in een brief in maart naar verduidelijking over de toepassingen van Name Tag, onder meer uit angst dat het laagdrempelige surveillance mogelijk gaat maken.
De onrustige politieke tijden in de Verenigde Staten zijn voor Meta expliciet een voordeel: in een gelekte memo schreef het bedrijf dat maatschappelijke onrust de lancering van gezichtsherkenning makkelijker maakt, omdat ‘veel maatschappelijke organisaties waarvan we verwachten dat ze ons zouden aanvallen, hun middelen op andere zaken hebben gericht’.
Cooper Quentin, een van de onafhankelijke onderzoekers die de bevindingen van Wired verifieerde, zegt dat de vooralsnog sluimerende code voor Name Tag ‘bijna klaar’ is voor invoering. Quentin zei tegen Wired: ‘Ondanks de miljarden redenen om het niet te doen, lijkt Meta erin te zijn geslaagd om zijn klanten te transformeren in een gedistribueerde surveillancemachine.’
Richting Wired benadrukt een woordvoerder van Meta dat de functie nog niet actief is. ‘Er is nog niets naar consumenten verzonden en er is nog geen definitieve beslissing genomen over wat we met de functie gaan doen, als we al iets gaan doen. Over één ding kunnen we duidelijk zijn: we bouwen geen gecentraliseerde database voor gezichten.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant