De hellende horizon, het felle flitslicht in het vettige venster, de glimmende, net iets te roze man die strak voor zich uit kijkt: dit is de enige acceptabele foto van Peter Murrells vernedering.
is schrijver en kunstjournalist.
Dus dit is de beeldvormer van de week? Deze scheve, door een vies ruitje geflitste foto van een onopvallende man, wiens naam niet direct bij iedereen een belletje zal doen rinkelen? ‘Tha gu dearbh’, zeggen de Schotten dan. Inderdaad.
Deze onopvallende man is Peter Murrell, ex-partijdirecteur van de SNP, de Scottish National Party, en ex-echtgenoot van Nicola Sturgeon, oud-premier van Schotland. Hij heeft bekend dat hij in de periode tussen 2010 en 2022 zo’n 400 duizend pond aan partijgeld in zijn eigen zak heeft gestoken.
De rubriek ‘Beeldvormers’ onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt.
Afgelopen dinsdag werd hij in een politiebusje vervoerd naar het Hooggerechtshof in Edinburgh voor een verhoor. Daar stonden uiteraard de journalisten en de fotografen klaar, onder wie Jane Barlow, met ruim vijftien jaar ervaring in het vastleggen van politici en leden van het Britse Koninklijk Huis. Zij nam dit snapshot en het werd een van de foto’s van de dag op de website van The Guardian. Ik begrijp volledig waarom.
Deze foto is een en al tragiek. Allereerst precies vanwege die snapshot-achtige kwaliteiten: de hellende horizon, het felle flitslicht in het vettige venster, de glimmende, net iets te roze man die strak voor zich uit kijkt. Aan alles kun je zien dat het beeld snel is gemaakt, dat het een kwestie was van de juiste plek, het juiste moment en een heleboel geluk. Voor hetzelfde geld had het busje net te hard gereden of had het flitslicht van een andere fotograaf Murrells gezicht onherkenbaar gemaakt. Barlow had één kans en verzilverde die.
Mooi gekaderd, esthetisch verantwoord? Dat doet er niet toe. Dit is de enige acceptabele foto van deze gebeurtenis; de prachtige onvolmaaktheid ervan onderstreept dat.
In die zin doet-ie denken aan de historische foto die een paar maanden geleden werd genomen van de voormalige Britse prins Andrew achter in een politieauto, nadat hij was gearresteerd op verdenking van wangedrag in zijn functie als prins. Andrew leunt achterover met zijn hoofd tegen de witte leren bekleding. Zijn neusgaten zijn opengesperd, zijn ogen groot, het linkeroog licht rood op. Hij is opgejaagd wild. ‘De fotogoden waren met mij’, zei fotograaf Phil Noble achteraf over het beeld. De foto was volgens hem het resultaat van ‘meer geluk dan inschatting’.
Terug naar Murrell achter het kogelwerende glas. De tragiek van de foto zit ’m ook nog dáárin: dat hij zich al zo letterlijk in een andere wereld bevindt dan wij. Een wereld waarin hij niets meer te zeggen heeft, waarin alles voor hem wordt besloten en hij tijdens zijn meest vernederende momenten wordt vastgelegd door fotografen die daar op die dag hun enige taak van hebben gemaakt. En waarvoor?
The Guardian zette op een rijtje wat Murrell precies van het frauduleuze geld heeft gekocht. Een grote, witte camper, die hij stalde op zijn moeders oprit. Een luxe Jaguar, die hij weer verkocht. Dure pennen en horloges, twee koffiemachines, een adventskalender met muziek erin, een dvd-box van Sherlock Holmes, een speciale editie van Hannah Arendts Totalitarisme, een robotgrasmaaier, een Nintendo Switch en een kostbaar peper-en-zoutstel. Onder andere. De opsomming is hilarisch schrijnend en leest als het wensenlijstje van een man die ondanks de binnengekomen zilvervloot niet buiten de lijntjes van zijn eigen middelmatigheid durfde te kleuren.
Ook dat zit in de foto die Jane Barlow dinsdag in een fractie van een seconde nam. Hoelang heeft Murrell van zijn aankopen kunnen genieten? Niet lang. In 2023 kwam de fraude aan het licht, vorig jaar strandde zijn huwelijk. Het scheve beeld is een gerechtvaardigde nieuwsfoto van iemand die belastinggeld verdonkeremaande, evenals een dramatische afbeelding van een man in wiens hoofd de dingen op zeker moment onherroepelijk zijn gaan schuiven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant