Lezersbrieven U schreef ons over kostbare weekjes weg, het plezier van duurzaamheid, hardloopjargon en AI-kunst.
Vakanties worden steeds duurder. Vliegticketprijzen stijgen, net zoals de benzineprijs. Ook belastingen op accommodaties nemen toe. Gezinnen met schoolgaande kinderen voelen de druk wellicht het meest. Die prijsstijgingen worden vaak toegeschreven aan brandstoftekorten of inflatie, maar als ouder en fervent reiziger weet ik dat die factoren niet het hele verhaal vertellen.
Voordat ik moeder werd, reisde ik de wereld rond, inderdaad tegen de aantrekkelijke ‘vanaf-prijzen’. Nu moet ik accepteren dat niet alleen dezelfde vluchten twee tot drie zo duur zijn, ik moet deze prijzen ook betalen voor mijn kinderen. De echte oorzaak van onze dure vakanties? De vaste schoolvakanties, waarin vraaggestuurde prijsstijgingen in de hele reisketen voelbaar zijn.
Elk jaar opnieuw ben ik hoogst verbaasd over de prijzen die mijn vriendinnen betalen voor een familiecamping in Italië. Voor datzelfde budget betaalde ik vroeger een zelfgeplande rondreis door Indonesië, alles inclusief. De prijzen rijzen de pan uit zodra de schoolvakanties beginnen. En niet alleen de prijzen, ook de hitte, de drukte op luchthavens en de files tijdens de beruchte ‘zwarte zaterdagen’ maken de reis er niet aangenamer op.
Daarom pleit ik voor meer flexibiliteit in de schoolvakantiedata. Recent onderzoek van reisapp Skyscanner onder duizend Nederlanders toont aan dat maar liefst 52 procent van de ouders hier voorstander van is. Met name de 35- tot 44-jarigen, de groep met jonge schoolkinderen, heeft de grootste behoefte aan deze verandering. Het is duidelijk dat veel gezinnen de noodzaak hiervan inzien: 87 procent van de reizigers zou bereid zijn hun reisplannen met een dag eerder of later vertrek aan te passen om kosten te besparen.
Meer spreiding zou een win-win situatie opleveren. Stel je voor dat je als gezin een week in het heerlijke juni of september op vakantie zou kunnen, in plaats van vast te zitten aan de piek van juli en augustus. Dit zou niet alleen schelen in de kosten, maar ook zorgen voor aangenamere temperaturen en minder drukte op populaire bestemmingen. Helaas vallen de meivakantie en herfstvakantie nu vaak in periodes dat het in Europa te koud is voor een zonvakantie, waardoor echte spreiding uitblijft.
Zelf weiger ik om onnodig hoge prijzen te betalen ‘omdat het zomervakantie is’. Ik weet dat reizen goedkoper kan en probeer hoge prijzen te omzeilen door creatief te zijn met bestemmingen en vervoer. Ik mijd massale pakketreizen, vakantieparken en luxe familiecampings tijdens de schoolvakanties. Liever kies ik voor een kleinschalige accommodatie die bereikbaar is per trein of auto. Ook loont het om slim te spelen met vluchten: een directe vlucht naar Montenegro is bijvoorbeeld vaak veel duurder dan vliegen op Kroatië en vervolgens een halfuur rijden met een huurauto. Door alles zelf samen te stellen en de massa te vermijden, kun je flink besparen én een vakantie creëren die beter bij je gezin past.
Laten we de vaste schoolvakanties niet langer een belemmering laten zijn voor betaalbare en ontspannen gezinsvakanties. Een beetje meer flexibiliteit zou een wereld van verschil maken voor talloze Nederlandse gezinnen.
Evy van Kan Maastricht
Fijn dat in het interview met Helga van Leur en Reint Jan Renes over hun boek over gedragsverandering (29/5) toch ook even aandacht is voor de positieve kant van duurzame keuzes: grip krijgen en trots. Het blijft helaas bij één bijzin in een betoog dat verder bol staan van uitdagingen, sociale uitsluiting en zelfs ‘vijf monsters’ die je beletten om duurzame keuzes te maken. Ze gaan eraan voorbij dat juist dat de framing is, die het ook moeilijk maakt deze keuzes te maken. Ze pleiten daarom voor kleine stapjes, niet te radicaal. Moeilijk, moeilijk, moeilijk.
Terwijl in mijn ervaring het heel prettig is om duurzame keuzes te maken. Ik krijg door minder te douchen ineens zeggenschap over mijn waterrekening. Kan met minder vlees vaker duurzaam fruit kopen of kook met bonen en lokale groenten en wat kruiden een prima maaltijd. Als ik vis koop kan ik dan voor verse duurzame vangst kiezen in plaats van waterige kweekzalm of zielige tilapia. Voor je het weet heb je er ontzettend veel lol in, (financieel en emotioneel) baat bij en ontmoet je onderweg ook nog eens opvallend leuke mensen. Je snapt ineens dat je deel bent van hoe je omgeving is ingericht. Voor je het weet wil je ook alleen nog maar biologische inheems struiken in je tuin. Gratis op te halen of te ruilen op een stekjesmarkt; beat the system. Kan over al die positieve effecten ook niet eens een boek worden geschreven?
Youetta Visser Culemborg
Het artikel van Arnon Grunberg van afgelopen zaterdag leek mij in eerste instantie enigszins overbodig (29/5). Ik vond de relevantie en urgentie van het betoog wat gekunsteld en vergezocht. Toch zaten er genoeg triggers in die mij tot nieuwe gedachtespinsels brachten. In mijn hoofd ontsponnen zich allerhande gedachten en bedenkingen over de beperkingen van zijn betoog.
Totdat ik de volgende zin las: „De zin van het leven is mijn kont”. Daar ging mijn intellectuele gedachtenbouwwerk geheel tegen de vlakte. Een ontplofte wolk van diepere ideeën. Terug naar het fundament. De kont als uitgangspunt. Ik weet echter niet of deze gedachte wel een zo ‘verfrissend uitgangspunt’ is zoals Arnon schrijft. Al brengt de kont ons allen natuurlijk dagelijks verlossing.
Gertjan Kaart Amsterdam
Met lichte irritatie las ik het artikel over hardloopgadgets in de krant afgelopen week (30/5). Niet vanwege de inhoud, maar vanwege het steeds terugkerende gebruik van het woord ‘rennen’. Over de finish rennen, renschoenen, een persoonlijk record rennen. Zelfs het woord ‘marathonrenners’ kwam voorbij.
Iedere hardloper zal beamen dat de Engelse term running, als het over de sport gaat, zich niet laat vertalen door het woord rennen. (Hard)lopers lopen, ze rennen niet. Behalve als ze een bus moeten halen.
Amnon Vogel Wageningen
Dictators bannen vaak als eerste de kunst uit, onder het mom van: „Weg met die kritische kunstenaars, zij ondermijnen mijn alleenheerschappij”. Maar nu is er ook volop AI-kunst (29/5). Hoe kan een dictator die uitschakelen? De stekker eruit trekken? Vind je dit een onzinnige vraag, dan meen je dat AI geen alleenheerschappij-ondermijnende kunst kan maken.
In andere woorden, AI kan dus géén kunst maken. Geen echte kunst in ieder geval. Geen kunst die ertoe doet.
Luc Meuwese Den Haag
Met belangstelling las ik het opiniestuk van Aixa de la Cruz (29/5). Na afloop bleef ik met een ongemakkelijk gevoel zitten. Het leek alsof werk vooral werd beschreven als iets wat ons van het echte leven afhoudt: een noodzakelijk kwaad dat tijd steelt van familie, vrienden en persoonlijke ontwikkeling.Steeds vaker hoor ik mensen zeggen dat ze financieel onafhankelijk willen zijn, het liefst zo snel mogelijk. Jongeren die nog maar net van school komen, dromen ervan om drie dagen te werken en veel te verdienen. Ouderen kijken reikhalzend uit naar hun pensioen. En de klassieke uitspraak blijft populair: „Als ik de loterij win, stop ik meteen met werken”.Maar wat zeggen we eigenlijk wanneer we dat zeggen? Dat we niet willen werken? Of dat we niet gelukkig zijn met het werk dat we doen?Natuurlijk zijn er banen die zwaar, eentonig of slecht betaald zijn. Maar werk reduceren tot verloren tijd doet geen recht aan wat werk ook kan betekenen. Via ons werk ontmoeten we mensen, leren we nieuwe vaardigheden, maken we dingen, lossen we problemen op en leveren we een bijdrage aan de samenleving. Werk geeft structuur aan de dag en voor veel mensen ook een gevoel van trots en eigenwaarde.Tegen jonge mensen zeg ik vaak: studeer, ontwikkel jezelf en zoek werk dat je echt leuk vindt. Want als je daarin slaagt, ontdek je misschien dat werk niet tegenover het leven staat, maar er juist een belangrijk onderdeel van is.Ronald Bello Den Bosch
Overheidsinstellingen lopen vast door een groeiende stroom AI-post, en de reacties zijn voorspelbaar: hogere drempels, limieten op bezwaren, AI inzetten om AI te bestrijden (27/5). Klassieke voorbeelden van eerste orde denken, waardoor de onderliggende problematiek buiten beeld blijft.
De vraag die we onszelf zouden moeten stellen: waarom grijpen burgers zo massaal naar AI? Regelgeving is door een stapeling van nieuwe op oude regels zo complex geworden dat een burger zonder (dure) juridische hulp nauwelijks meer zijn weg vindt. Dat hij dan zijn heil zoekt bij chatbots die overtuigende juridisch klinkende teksten genereren, vind ik niet zo schokkend.
De groeiende klachtenstroom is een spiegel. Ze laat zien dat de overheid voor veel burgers onbegrijpelijk is geworden. Dat is een democratisch probleem, en dat lossen we niet op met technologische innovaties, noch met het omzeilen ervan.”
Marelle Attinger Maastricht
Proficiat NRC. Het is u weer gelukt! Een onthulling, een man die valt. Uw krant is onderdeel van ern zwart-witte tijdsgeest, draagt bij aan het heersende media-klimaat (puns intended). Ik tel hier enkel verliezers.Dan maar óp naar klimaatmars in september, positieve actie!
Marjolein Rikmenspoel Deventer