Zangeres FKA Twigs maakte vorige zomer diepe indruk met haar festivaloptredens op Down The Rabbit Hole en Lowlands. Die blijken slechts een voorproefje van wat we kunnen verwachten van haar Body High-tour, waarmee ze deze zaterdag in de Ziggo Dome staat.
is popredacteur van de Volkskrant.
Zangeres FKA Twigs maakte vorige zomer diepe indruk met haar festivaloptredens op Down The Rabbit Hole en Lowlands. Die blijken slechts een voorproefje van wat we kunnen verwachten van haar Body High-tour, waarmee ze deze zaterdag in de Ziggo Dome staat.
is popredacteur van de Volkskrant.
Body High, de show waarmee popfenomeen FKA Twigs volgende week in de Amsterdamse Ziggo Dome staat, is de show van haar dromen. En dat belooft wat, want de afgelopen jaren werd duidelijk hoe extravagant en uiterst artistiek de dromen van de Engelse artiest kunnen zijn.
Twigs (Tahliah Barnett, 38) betrad na een carrière als achtergronddanseres in 2014 definitief de popwereld met een dijk van een debuutalbum, LP1. Dat album getuigde al van een sterke artistieke visie, door de magische productie en de veelzijdige inzet van haar stem. Opvolger Magdalene (2019) bevestigde wat je na LP1 hoopte: FKA Twigs is een uitzonderlijk creatieve geest die ons de weg wijst naar een nieuw geluid.
Afgelopen zomer overdonderde de zangeres weer: op de festivals Lowlands en Down The Rabbit Hole zetten zij en haar dansers met haar Eusexua-show een uitputtende, hoogdravende en meeslepende drie kwartier aan totaaltheater neer.
En nu komt ze naar Nederland met haar Body High-tour, in zekere zin een uitbreiding van en een vervolg op die verpletterende festivalshow een jaar eerder. ‘Ik kan nu diepere emotie laten zien, rauwer en kwetsbaarder zijn dan tijdens die festivalshows’, zegt Twigs via een videoverbinding.
De zangeres geeft niet graag interviews, en haar team verplaatste de afspraak vaak. Maar als ze eenmaal aan de praat is, is er geen greintje terughoudendheid te bespeuren bij de zangeres, wier hele gelaat begint te stralen zodra ze praat over haar shows. ‘Op een festival heb je maar drie kwartier voor een set. En er zijn beperkingen wat betreft het podium, hoeveel tijd je hebt om op te bouwen, dat soort dingen. Zo’n show is maar een kort fragment van wat je eigenlijk wil doen.’
Op een festival wil je bovendien de sfeer er een beetje in houden. Daar is een gedeelte van Twigs’ muziek bijzonder goed voor geschikt, haar album Eusexua (2025) bijvoorbeeld. Maar een ander gedeelte helemaal niet. ‘Door de jaren heen heb ik verschillende muzikale periodes gehad. Mijn album Magdalene was emotioneel en opera-achtig, die muziek heeft meer de ruimte gekregen in deze show.’
Wie ooit een optreden van FKA Twigs heeft gezien, weet: haar muziek is slechts een kapstok om een groots spektakel aan op te hangen. Haar optredens tijdens de Body High-tour steunen zwaar op dans. ‘Het is twee uur vol met verschillende dansstijlen: we dansen ballet, moderne dans, paaldans, luchtacrobatiek, we dansen met circuszweepjes en met zwaarden’, zegt Twigs. Inmiddels heeft ze al zestien shows erop zitten, in de Verenigde Staten en in Canada.
‘Ik wilde iets maken dat fysiek en extreem was. Deze tour vraagt het uiterste van mij als artiest en atleet. Ook van mijn dansers en band trouwens.’ De tijd voor een fysieke uitdaging van olympisch formaat was nu: ‘Ik wil laten zien wat ik op sportief en fysiek gebied nog kan, als bijna 40-jarige vrouw.
‘Nu ik bijna 40 ben, maak ik niet meer dezelfde fouten als toen ik een twintiger was. Ik voel me zelfverzekerder, kan eleganter met lastige situaties omgaan, beter voor mezelf opkomen en beter liefhebben. Maar fysiek voel ik me nog 23.
‘Ik heb soms het idee dat ik omgekeerd ouder word. Doordat ik emotioneel volwassener ben, ervaar ik een stuk minder stress. De jeugdigheid die dat oplevert straal ik uit, geloof ik.’
De muziek van Twigs is lastig in een genre te plaatsen, zelfs de allergrootste parapluterm ‘pop’ lijkt niet helemaal te passen. Haar laatste albums steunen zwaar op elektronische muziek en in haar zang komen regelmatig klassieke technieken om de hoek kijken.
In de show zit een ‘opera chapter’, met veel ballet. Ook popster Rosalía vervlecht op dit moment in haar verbluffende Lux-tour pop en klassiek; ‘lage’ en ‘hoge’ kunst. ‘Ik zie de ene expressie niet als hoger of lager dan de ander’, zegt Twigs. ‘Ik omarm alle kanten van mijn muziek, cultuur en achtergrond.’
Voor zowel Rosalía als Twigs is een beetje opera in hun show geen modegril, maar het resultaat van ruimdenkende, creatieve geesten en de opbrengst van een succesvolle smeltkroes. Twigs, geboren en getogen in de Engelse stad Cheltenham, is het kind van een Jamaicaans-Egyptische vader en een Spaans-Engelse moeder.
‘Aan de ene kant voelde ik me als kind al aangetrokken tot opera en ballet’, zegt ze. ‘Aan de andere kant ben ik een vrouw van kleur. De cultuur die daarbij hoort, is net zo rijk, hoogstaand en diep. Ik probeer altijd beide kanten te uiten. Soms is het raar, pijnlijk en verwarrend dat ik die twee kanten in me heb, soms is het juist een geheim wapen.’
Twigs leerde al opera zingen toen ze 12 jaar was. ‘Ik had een geweldige zanglerares, Dorothy. Zij speelde Carmen in de Royal Opera House in Londen, ze inspireerde me enorm. Ze liet me zingen in het Italiaans en het Latijn. Stond ik daar zo’n klassiek Italiaans operastuk te zingen, als kind van 12.’
Het is te horen dat Twigs haar sopraanstem en falset flink getraind heeft, omdat ze zo helder en krachtig klinken. Maar wat ook opvalt, is dat ze haar stem net als in opera kan laten druipen van emotie. Luister maar eens hoe ze haar show op Lowlands afsloot met Cellophane.
‘Binnen opera is mijn stem een natuurlijke sopraan, maar ik hou ervan om het als een instrument te gebruiken. Door bijvoorbeeld te loeien: een emotionele en dynamische manier om me uit te drukken.’
‘Ik deed een dansopleiding toen ik jonger was, ik heb jarenlang ballet gestudeerd. Daardoor heeft klassieke muziek me beïnvloed. Dat kun je op mijn eerste album LP1 goed horen: op Preface en op Closer bijvoorbeeld.’ Op Preface, het eerste nummer van dat eerste album, zingt een koor van meerdere FKA Twigs-stemmen. Het klinkt als een plechtige katholieke kerkdienst, tot er een elektronische beat onder verschijnt. Op Closer zweeft haar hoge stem ook door een echoënde kerk, met een langzame zanglijn en een voor pop overdreven duidelijke articulatie.
‘En op mijn album Magdalene natuurlijk, daar heb ik mijn klassieke opleidingen vermengd met hardere beats en ritmes uit mijn eigen cultuur.’ Op deze tweede plaat fladdert haar ijle stem in harmonie met zichzelf heldere hemels in, en vervormen zachte pianobedjes moeiteloos naar kille drumbeats. Het klinkt etherisch en fascinerend.
Om een show te kunnen maken die alle invloeden en muziek als een samenhangend geheel bij elkaar houdt, is een sterke creatieve visie en een goed samenwerkend team nodig. ‘Zoiets maken begint met de juiste mensen. Ik wilde een ecosysteem creëren waarin alles mogelijk lijkt.’
Voor haar vorige shows werkte Twigs samen met het Nederlandse choreografenduo Imre en Marne van Opstal. Voor haar nieuwe tour werkt ze met onder anderen choreografen Damien Jalet en Blake John Wood. ‘We laten de choreografieën van Imre en Marne niet achter. Hun dans zit nog steeds in stukjes in deze show. Ze hebben sowieso veel invloed gehad op hoe we op het podium bewegen.’
De Van Opstals hebben de groep dansers gevormd tot wat die nu is. Maar het blijft een groepsproces: sommige choreografen hebben een klein stuk voor de voorstelling gemaakt, en de dansers choreograferen ook. En Twigs zelf, natuurlijk.
Het team aan dansers is behoorlijk divers: er zitten vogue- en paaldansers bij, maar ook mensen met een klassieke dansopleiding. ‘We wisselen onze vaardigheden uit, we nemen de tijd om elkaar dingen te leren. De dansers die het geluk hebben gehad een goede opleiding te volgen, leren de dansers zonder opleiding bepaalde technische dingen. De anderen hebben weer een natuurlijke manier van ritmes begrijpen. Dat kunnen ze dan weer leren aan de geschoolde dansers.
‘Danser Maji Miyake-Mugler leert bijvoorbeeld paaldansen en luchtacrobatiek aan anderen. Sommige dansers die aan het begin van de tour nog nooit iets aan een paal hadden gedaan, doen nu paalsolo’s op het podium.’
Twigs en haar dansers zijn op tournee, en dus al een maand samen onderweg. Er is tijd zat om van elkaar te leren. ‘Het zal je verbazen hoeveel training zo’n tour vergt. Op ‘vrije’ dagen hebben we helemaal niet vrij, dan duiken we de dansstudio in en trainen we.
Met van enthousiasme oplichtende ogen: ‘Het nummer Room of Fools heeft wat mij betreft een van de sterkste dansstukken.’
Twigs en haar dansers bewegen tegelijk, en dansen alsof ze in een compleet vrije club staan. ‘We bewegen samen als een school vissen. We repeteren dit uren voor de spiegel, om bijvoorbeeld onze hoofden precies gelijk te krijgen. Soms gaat het vier shows perfect, maar kruipt er bij de vijfde weer een klein verschil in. Dan gaan we terug naar die spiegel. Het is een constante uitdaging om het strak te houden.
‘Soms komen we ergens laat aan met de tourbus, en dan ga ik nog even met Maji Miyake-Mugler en Juliete Schultz de dansstudio in om te trainen met paaldans. Dat deden we de nacht voor ons optreden op Coachella, bijvoorbeeld. We moeten wel veel trainen, want paaldans is gevaarlijk. Het ziet er prachtig uit, maar zeker bij de duodansen hang je aan elkaars lichaam en is balans essentieel.’
Alsof jezelf aan een paal omhoog houden nog niet zwaar genoeg is, ondersteunen bij een duopaaldans de dansers ook elkaar. In een gedeelte van de show hangen Miyake-Mugler en Schultz met de ruggen tegen elkaar om de paal heen, ledematen verstrengeld. Langzaam tollen ze zo als één geheel om de paal.
Na al dat trainen zijn ze elkaar nog steeds niet zat. ‘Ik voel zo’n band met mijn dansers, ik zou alles doen om deze familie te beschermen. Ik ben een soort tijgermoeder voor ze. We doen veel samen, we chillen en gaan samen uit. Tijdens deze tour wonen we zo ongeveer samen in de tourbus. Elke avond knuffelen we samen op de bank en kijken we films, of zetten we om de beurt een Youtubefilmpje op.’
In haar liedje Home With You zingt Twigs de tekst: ‘Never seen a hero like me in a sci-fi’. Een zin over representatie, in eerste instantie. ‘Toen ik dat schreef, meende ik het. Maar nu, met mijn dansers om me heen, voel ik dat helemaal niet meer. Zij zijn mijn superhelden.’
Uit de reportage die Volkskrant-journalist Annette Embrechts vorig jaar maakte achter de schermen van de Eusexua-show bleek al: FKA Twigs sluit geen compromissen. Ze is extreem gedisciplineerd, zingt al bij de dansrepetities alles live mee en kiest nooit voor de makkelijke weg.
Dat betekent niet dat ze rigide is, dingen kunnen op het laatste moment veranderen. Soms noodgedwongen. ‘We hadden kostuums laten maken voor de Body High-tour, maar toen we ze aantrokken voor de eerste show bleek dat we er helemaal niet in konden bewegen.’ De outfits konden de ambitieuze bewegingen door de voorstelling heen niet aan. ‘Dus die eerste show hebben we grotendeels in onze eigen kleren gedanst.’
Nogal stressvol, want de volgende show was twee dagen later. Gelukkig heeft iemand als Twigs een enorm netwerk voor een situatie als deze. ‘Een groep geweldige ontwerpers ging een paar weken mee op tour, om de kostuums in de tourbus te maken. Ze werkten nachtenlang door, zodat we de volgende dag weer iets nieuws hadden om aan te trekken.’
‘Uiteindelijk werd dat een van de mooiste gedeeltes van de tour. Fans die met de tour meereizen, hebben gezien hoe de kostuums iedere show een stukje uitgebreider werden, van een minimalistische onderbroek tot weidse jurken. Dat is dankzij een hoop fantastische kunstenaars, stylisten en ontwerpers. De magie die eruit voortkwam is waanzinnig, het heeft een paar van de mooiste outfits opgeleverd die ik ooit heb gedragen.’
Op het Amerikaanse popfestival Coachella droeg Twigs bijvoorbeeld een jurk met uitwaaierende lange, dunne veren aan de rug. ‘Als ik beweeg, komt die jurk zowat tot leven. Ik had er nog nooit mee gerepeteerd, want hij was pas die nacht afgemaakt. Met die jurk aan dansen is net een duet, dus het voelde alsof ik een romantisch duet danste met iemand die ik nooit eerder had ontmoet, op het podium, terwijl zes miljoen mensen toekeken via de livestream. Maar het pakte goed uit.’
De lange veren op haar rug volgden haar bewegingen vertraagd en in slowmotion en tekenden zo de lijnen van haar bewegingen nog eens na. Waar Twigs een elleboog bewoog, vergrootte de veren die beweging nog een paar keer uit.
Het past uiteindelijk wonderwel bij de sfeer van de tour, die één groot groepsproject is. De muziek van Twigs dient als basis voor een dansshow met een stukje theater. Twigs: ‘Er is een Duits woord voor, hoe heet dat ook alweer? Ja, inderdaad, het is een gesamtkunstwerk!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant