Negen vrienden en collega’s eren dichter Lieke Marsman, die woensdag op 35-jarige leeftijd overleed. „Ze was een wonder.”
Liefste Lieke,
Wij zitten bij elkaar aan de eettafel borrelnootjes te eten en jou met volle mond te memoreren. Het enige wat voor ons nu juist voelt is om jouw woorden te blijven eren. Daarom kozen wij uit jouw oeuvre, dat ons allebei zo dierbaar is, ieder een gedicht dat ons vandaag raakt.
We houden van je. Eeuwige kussen, Hanna Bervoets & Maartje Wortel
Opeens heb ik een heldere gedachte. Ik wil de vader zijn. Ik wil devader zijn die een dochter heeft die me aanspreeekt met oh, vader.
‘Dochtertje’, zeg ik, ‘vergeet nooit dat we allemaal niet-bestaandedieren waren, uit een ei gekropen om iemand het tegendeel tebewijzen. Ze weten niet met wie ze te maken hebben? Kom, danvertellen we het ze. Ik ben een draak. Jij mag een tijger zijn. Als je jeovergeeft aan iemand, raken ze je misschien kwijt. Neurie een lied. Ikvind je. Misschien ga je denken dat niets je bekend is, hoewel je bij allesherinneringen hebt. Blijf in het nu. Daar ben ik ook. Misschien ga jedenken dat je niets kan, maar uiteindelijk kan je dat wat je wilde, ook alsje besluit het niet te doen, omdat het niet gaat. Sla je kleine klauwtjesuit. Trek altijd je eigen plan. Misschien ga je denken dat de nieuwslezershet tegen jou hebben. Luister goed. Het is een belangrijke boodschap.Wacht op niemand. Zing altijd over regen in de regen. Eet zo vaakmogelijk dingen met bladerdeeg. Schaf een schipperstrui aan. Laatze je nooit vertellen dat je harder dan een tijger rennen moet. Je bentzoveel liever dan een tijger. Kijk, in de verte komt je drakenmoederaangevlogen, zachte hangbuik om op uit te rusten…’
Uit Lieke Marsman: man met hoed. gedichten 2005-2017
een stem spreekt tegen me en ik moet bepalenof het een engel ismaar hoe kan ik tot zoiets in staat zijn?
wie angst heeft wil over angst lezenin een net ontdooide wereldeen knoop van haar lange jas opendoen
en dan
in een nieuw land een winkel beginnendaar ’s ochtends de luiken openenzien dat het lente is
op een manierdat je je opeens afvraagtwat het is dat je binnenlaat
Uit Lieke Marsman: man met hoed. gedichten 2005-2017
Ze was een wonder
Ellen Deckwitz
Dat Lieke literaire prijzen won bij de vleet omdat ze zo’n verdomd goeie schrijver, dichter en filosoof was konden we lezen in alle In Memoriams, maar niet dat ze ook nog eens heel erg goed was in leven. Daar reiken we over het algemeen geen prijzen voor uit, want dat doet iedereen al, leven. Het is in principe een kwestie van geboren worden en adem blijven halen. Toch zou ik alsnog een juryrapport willen schrijven voor de manier waarop Lieke het tot op haar laatste dag heeft gedaan, want dat is misschien wel even inspirerend als haar poëzie.
De jury wil graag haar bewondering uitspreken voor het feit dat Lieke, ook nadat ze wist dat ze ernstig ziek was, altijd de grappigste persoon in ieder gezelschap of appgroep was. Liekes levenslust was aanstekelijk en ging waar mogelijk gepaard met een neiging tot liederlijkheid. Ook het vermogen met hoge koorts, woekerende cellen en de dood op de hielen nog altijd succesvol te kunnen flirten wil de jury niet onbenoemd laten.
Met open mond van verbazing heeft de jury kennis genomen van Liekes manier van omgaan met de gevolgen van ziekte. Toen haar arm en schouder geamputeerd waren, leerde ze zichzelf niet alleen met links schrijven, maar ook tennissen. De jury heeft geprobeerd haar service te imiteren. De bal op het blad van het racket, omhoog gooien en dan vanuit de lucht keihard in het servicevak van de tegenstander serveren. De jury is hier tot nu toe nog niet in geslaagd.
Uiteraard is hoe Lieke schreef reden voor alle denkbare prijzen, maar ook hoe ze dacht en zich onverschrokken uitsprak over onrecht en politieke luiheid verdient alle eer. Zo scherp, zo slim, zo nietsontziend voor de hypocrieten en liefdevol voor mensen die níet machtig zijn.
Haar moed moet een voorbeeld zijn.
De moed om te leven, ten volle te leven, met hart en ziel te houden van een heel klein hondje, te trouwen met je grote liefde wanneer de dood al zoveel heeft gedreigd, rampspoed in het gezicht uit te lachen door op je laatste dag op de tribune van Roland Garros zware pijnstilling te combineren met champagne.
Als de jury kon had die het eeuwige leven uitgereikt. Nu hoopt ze op een ufo naar een goddelijk hiernamaals vol liefde. Godspeed, lieve Lieke.
Claudia de Breij
er zijn verschillende manieren waarop je kan gaan en te vroeg is er één vanals het zaallicht aangaatstaat niemand opzolang we in dit licht versletenpluchen blijven zittenvolgt er wellicht nogiets wat we kunnen drukkentegen schokkende borstkassen
we hielden je graag nog even voor onszelfmaar vandaag geloven we in een parallel universum in leven op andere planeten
Babs Gons
Het is vrij licht nog.Er is vrij weinig tijd in dit licht nogom te beginnen. Vrij weinig vormwaarin ik zeggen kan: bedankt.Voor de variaties op de variationson a theme en de dagenwaarop het donker niet te beschrijven isbehalve met het woord: present.Voor het ver gesuis van Duitse Autobahnin het vollopen van een verwarmingsbuis.Voor wat nog ruist in alle tederheden.Voor wat lucide was.Voor een barmhartig vennetje.Voor steeds maar afdalenin Onder-Nederland.Veel eerder: dat huisfeest op de Reguliers,je danste.We kregen steeds meer woordenom verdriet te beschrijvenen we verloren de poëzie,waarna we dingen gingen doen.Of in Tilburg, later,in die tuin. De lucht stil, als lucht.We stonden in de tijd.We hadden het ergens over.Het was bij lange na nog geen gedicht.En het was veel lichter nog en er was meer begin.
Maarten van der Graaff
Lieke Marsman is nu in / onderdeel van de Shrieking Garden, in die tuin gaat het om een daverend leven en daverend vergaan. Alles hoort daarbij: de taal, het schrift, de vegetatie, de insecten, de vormen. Voor mij is en was Lieke daar altijd al, vóór ons uit misschien.
Manon Uphoff
sommige vrouwen zijn zeldzame strijdersdie onbevreesd het stormoog inlopenaan hun zij een gratie die geen tijd erkent
sommige worden machtige moeders van gebaarde wezenswilde bloemenvan drinkende hondjes
anderen zijn heksen die achter gordijnen heldere huiveringherintroduceren in een arena vol mannenhier is falen geen optie
weer anderen zijn geboren als vermomde magiërsdie onverschrokken elk woord de geur van vanille gevenmet een feilloze tong tegen hun gehemelte
en weer anderen zijn profeten die uitbundig spreken met de doodterwijl zomers op hun deuren kloppenduisternis op hun schouders fluistert
de laatste soort vrouwen die dromen van verboden affichesin verregende steegjesoog in oog met het sublieme
een zeldzame soort zoals jij Liekewas ze allemaal
Nisrine Mbarki Ben Ayad
Er is een vrouw die de eerste letter kende van alles,van angst, van adem, van gewicht.Ze wist dat een aangevochten lichaam en een uitgeputte wereld dezelfde wortels hebben. Ze tekende de verbinding. Ze gaf de lijn een naam. Wij leven nu in die naam.
Het leven ingeklapt in bundels, tijd ingeklapt in taal.Ergens dragen planeten die wij nog geen naam hebben gegeveneen handschrift dat op het hare lijkt.Alles wat niet meer kon, is daar toch aangekomen.
Ik zoek haar in de taal.
Gershwin Bonevacia