De aardappelprijzen kelderden het afgelopen jaar. Wie wilde weten wat het nieuwe seizoen brengt, trok donderdag naar de laatste aardappelveiling van Nederland op Tholen. ‘Helaas worden aardappels steeds minder gegeten.’
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
De veilinghal van Sint-Annaland zit bomvol donderdagochtend. De klassieke houten bankjes zijn vrijwel allemaal gevuld met groentehandelaren en andere belangstellenden. Langs de muren, ramen en vanaf de trap kijken de bezoekers toe hoe veilingmeester Edward van den Eijnden even na tien uur ’s morgens de klassieke veilingklok aan de muur in gang zet.
Tegen de klok in draaien de koperen wijzers van de klok. ‘2.000 euro, 1.950 euro’, telt Van den Eijnden af. Bij 1.800 euro stopt de klok en licht nummer 29 op. Handelaar Johan Slager heeft – net als vorig jaar – het eerste kistje aardappelen gekocht. ‘Namens Jansen-Dongen, Greydanus en InVision’, verklaart hij als hij een microfoon in zijn handen krijgt.
De kop is er weer af bij Alvantho, de laatste aardappelveiling van Nederland. Al sinds 1930 worden de piepers van de akkerbouwers van Tholen hier verkocht aan de hoogste bieder.
Voor welke prijs dat gebeurt is dit jaar de grote vraag. Door een overvloedige oogst en tegenvallende marktvraag zijn de aardappelprijzen het afgelopen jaar gekelderd. Normaal gesproken kunnen boeren met aardappels de meeste winst maken, maar nu kregen sommigen ze zelfs niet als veevoer verkocht.
Het overschot zat vooral bij frietaardappelen, een andere markt dan de tafelaardappelen die op Tholen worden geveild. Maar ook hier werden de prijzen in de loop van het vorige seizoen ‘steeds slechter’, erkent directeur Anton Geluk in zijn openingswoord. ‘Voor veel aardappeltelers was 2025 financieel gezien dan ook een desastreus jaar.’
Het nieuwe seizoen biedt nieuwe kansen. De prijs bij Alvantho zet daarvoor traditiegetrouw de toon. Dat komt doordat de veiling al zeer vroeg in het seizoen begint. Dankzij de vele zonuren, vruchtbare Zeeuwse klei en het gebruik van vroege rassen kunnen telers hier doorgaans begin juni, en vorig jaar zelfs al eind mei oogsten. Elders komt de rooimachine pas eind zomer uit de schuur.
Het aantal aardappelveilingen is de afgelopen decennia gestaag afgenomen. Supermarkten sluiten liever contracten af met vaste leveranciers, dan dat ze zich op de wispelturige veilingmarkt wagen. Alvantho, dat zich kan onderscheiden met de vroege aardappels, is als enige overgebleven.
Dus trekken aardappelhandelaren uit heel Nederland elk jaar begin juni naar Sint-Annaland om een paar kratten te kopen. Want nieuwe aardappels, vinden ze hier, daar moet je voor omrijden.
‘Het is net als met nieuwe haring, dat is elk jaar een heel ding’, zegt handelaar Bas van Ravenswaaij, die in de zaal zit om aardappels in te kopen voor groentespeciaalzaakketens Goudreinet, De Koopman en Foodcompany. ‘Vroeger was dat ook zo met aardappels, helaas worden die steeds minder gegeten.’ Het traditionele avg’tje heeft plaatsgemaakt voor rijst en pasta.
Waar de haringsector dit jaar is gestopt met de veiling van het eerste vaatje nieuwe haring, is die traditie in Sint-Annaland nog springlevend. De opbrengst gaat elk jaar naar een goed doel, ditmaal de Wensambulance. De veiling zelf vult het aankoopbedrag van 1.800 euro aan tot 2.500 euro.
Vorig jaar waren Jansen-Dongen en Greydanus ook al de kopers van het eerste kistje. ‘Samen kunnen we er een mooier prijsje van maken’, zegt Adriaan Jansen van Jansen-Dongen bij de receptie achteraf, terwijl hij een aardappel met Zeeuws spek krijgt aangereikt. Die ochtend hoorden ze dat InVision, het bedrijf dat Alvantho dit jaar heeft geholpen met het opzetten van een digitaal veilingsysteem, ook mee wilde dingen. Ze besloten het met zijn drieën te doen.
Jansen-Dongen koopt in voor supermarkten, en is daarmee een uitzondering bij Alvantho. De meeste Alvantho’s belanden bij groentespeciaalzaken en op de markt. ‘Onze klanten kunnen goede aardappels nog waarderen’, zegt Van Ravenswaaij. Hij komt zelf al vijftig jaar bij de veiling. ‘Mijn vader kwam er ook al.’
Goedkoper is het niet per se, met alle bijkomende kosten voor transport en opslag. Waarom hij toch graag op de veiling inkoopt? ‘Hier kun je de kwaliteit zelf controleren.’ Voor aanvang heeft hij al een rondje gemaakt door de grote opslaghal achter de veilingkamer, waar de aardappels in zwarte kratten hoog opgestapeld staan, en genoteerd welke er goed uitzien.
Ook Jansen prijst de kwaliteit van de Alvantho’s, die in relatief kleine zwarte kistjes van 20 kilogram komen. ‘Daardoor kan het velletje goed uitharden, en raken ze niet beschadigd bij het vervoer.’
Na het traditionele eerste kistje volgt de veiling van de overige aardappelen. Inkopers zitten klaar achter hun laptop, waar nu een digitale klok achteruit draait terwijl de prijs afloopt. Wie het eerst op de spatiebalk drukt, mag de piepers hebben voor de prijs die dan in beeld is.
Het blijkt nog even wennen: de handelaren hebben niet altijd meteen door wie als eerste heeft gedrukt. Een van hen drukt verkeerd en wordt uitgelogd uit het systeem. Een medewerker schiet hem snel te hulp.
Uiteindelijk gaan de piepers voor tussen de 70 en 110 euro per 100 kilo de deur uit. Iets minder dan vorig jaar, maar alsnog ‘prima prijzen’, oordeelt veilingdirecteur Geluk. Dat een paar kisten kleinere aardappels niet verkocht raakten, baart hem geen zorgen. ‘Later in het seizoen krijgen we vooral grote aardappels, dan raken we die kisten met kleinere ook nog wel kwijt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant