Als het aan de Europese Commissie ligt, wordt de winstbelasting voor bedrijven versoepeld. Zo moeten onderzoek, innovatie en ontwikkeling fiscaal aantrekkelijker worden. Ook krijgen bedrijven meer mogelijkheden om rente af te trekken.
is economieverslaggever van de Volkskrant.
Dat staat in een conceptvoorstel voor een hervorming van de Europese winstbelasting. Het Financieele Dagblad berichtte donderdag over het uitgelekte document, dat in handen is van de krant.
Het voorstel komt op een moment dat in Brussel naarstig wordt gezocht naar manieren om Europese bedrijven beter te laten concurreren met rivalen uit de Verenigde Staten en China.
Volgens Arjan Lejour, hoogleraar openbare financiën en belastingen aan Tilburg University, past het plan in die bredere ontwikkeling. ‘In de Verenigde Staten worden onder president Trump steeds meer regels voor bedrijven afgeschaft, terwijl China zijn bedrijfsleven actief ondersteunt vanuit de overheid. Europa wil daarin niet achterblijven.’
Ideeën voor een gezamenlijke aanpak van de winstbelasting circuleren al jaren in Brussel. De discussie kreeg het afgelopen jaar echter meer urgentie door waarschuwingen over de verslechterende concurrentiepositie van Europa.
In zijn invloedrijke rapport uit 2024 waarschuwde voormalig Italiaans premier en oud-president van de Europese Centrale Bank Mario Draghi dat Europa terrein verliest op de Verenigde Staten en China door achterblijvende innovatie, versnipperde regelgeving en een gebrek aan investeringen. Ook oud-ASML-topman Peter Wennink wees er onlangs op dat Europa meer moet investeren in kennis en innovatie om te voorkomen dat het continent steeds afhankelijker wordt van technologie uit andere economische grootmachten.
Concreet wil de Commissie bedrijven meer ruimte geven om onderzoeksuitgaven af te trekken van hun winst. Dat geldt niet alleen voor salarissen van onderzoekers, maar ook voor investeringen in bijvoorbeeld machines, installaties en andere voorzieningen die direct voor innovatie worden gebruikt.
Daarnaast wil Brussel de regels voor renteaftrek versoepelen. Bedrijven zouden voortaan rentelasten mogen aftrekken tot 30 procent van hun belastbare winst. Ook zouden de eerste 5 miljoen euro aan rentelasten altijd aftrekbaar blijven. Daarmee gaat de Commissie verder dan sommige lidstaten, waaronder Nederland, die strengere beperkingen hanteren.
Vooral internationaal actieve bedrijven die veel investeren in onderzoek en ontwikkeling kunnen daarvan profiteren, denkt Lejour. Hij noemt onder meer technologiebedrijven zoals ASML. Een Europees kader heeft volgens hem als voordeel dat bedrijven niet langer met een lappendeken aan nationale regelingen te maken hebben. Ook verkleint het de kans dat lidstaten elkaar beconcurreren met steeds nieuwe fiscale uitzonderingen.
Volgens een eerste inschatting van de Commissie zouden bedrijven in de Europese Unie door het voorstel gezamenlijk ongeveer 7 miljard euro minder winstbelasting betalen. Brussel gaat ervan uit dat die belastingverlaging zich op termijn terugverdient doordat bedrijven meer investeren en innovatie sneller wordt omgezet in economische groei.
‘Dit is een feestje voor multinationals en belastingadviseurs’, zegt hoogleraar belastingrecht Jan Vleggeert van de Universiteit Leiden. Volgens hem heeft het bedrijfsleven stevig gelobbyd voor de plannen en krijgt het nu grotendeels zijn zin.
Vleggeert zegt begrip te hebben voor extra stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling, maar vindt het zorgelijk dat Brussel tegelijkertijd sleutelt aan regels die juist waren bedoeld om belastingontwijking tegen te gaan. Die maatregelen werden na de financiële crisis van 2008 ingevoerd om te voorkomen dat multinationals hun belastingdruk kunstmatig konden verlagen.
Nederland voerde die regels destijds strenger in dan Brussel voorschreef. Als de plannen doorgaan, moet Den Haag een deel van die strengere aanpak mogelijk terugdraaien. Dat kan gunstig zijn voor het investeringsklimaat, maar heeft volgens Vleggeert ook een duidelijke keerzijde: bedrijven betalen minder belasting, waardoor overheden inkomsten mislopen. ‘Dat kan de Nederlandse schatkist heel veel geld kosten.’
Die zorg speelt niet alleen in Nederland, wat het voorstel politiek gevoelig maakt. Het is daarom nog maar de vraag of de plannen de eindstreep halen. Belastingmaatregelen vereisen instemming van alle EU-lidstaten. Pogingen om meer Europese afspraken te maken over de winstbelasting lopen al jaren tegen weerstand aan van landen die hun fiscale autonomie willen behouden.
De Europese Commissie presenteert naar verwachting op 24 juni een definitief voorstel. Daarna volgt vermoedelijk een langdurig onderhandelingstraject voordat de lidstaten zich er uiteindelijk over uitspreken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant