Italië gaat vanaf 12 juni weer asielzoekers terugnemen die daar zijn aangekomen en daarna zijn doorgereisd naar Nederland. Dat hebben de Nederlandse minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) en zijn Italiaanse collega Matteo Piantedosi woensdag in Rome afgesproken. De afspraak valt samen met de inwerkingtreding van het nieuwe Europese asiel- en migratiepact.
Italië vroeg eind 2022 EU-lidstaten om tijdelijk geen asielzoekers meer terug te sturen, omdat het land te weinig opvangplaatsen had. De Nederlandse Raad van State steunde dat standpunt en verbood toenmalig staatssecretaris Eric van den Burg (VVD) om mensen naar Italië terug te sturen, omdat er een "reële kans" was dat hun "belangrijkste basisbehoeften" niet konden worden gegarandeerd. Sindsdien lagen transfers naar Italië in de praktijk stil.
Met de nieuwe afspraak spreken Nederland en Italië af met een "schone lei" te beginnen. Dit betekent dat alleen asielzoekers die op of na 12 juni via Italië naar Nederland reizen, kunnen worden teruggestuurd. Mensen die eerder zijn aangekomen, blijven onder de huidige Nederlandse verantwoordelijkheid vallen. Volgens Van den Brink markeert dit het begin van een "hernieuwde samenwerking met Italië".
De regeling sluit aan bij de bestaande Dublinverordening uit 2003, die bepaalt dat het eerste EU-land van aankomst verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact verandert dat basisprincipe niet, ook al wordt het gepresenteerd als een systeem voor een eerlijkere verdeling van asielzoekers. Voor mensen die toch doorreizen naar een andere lidstaat kan dit nadelige gevolgen hebben voor hun asielprocedure.
Het pact bevat wel een zogenoemd solidariteitskader, dat jaarlijks moet vaststellen welke landen onder "disproportionele migratiedruk" staan. Andere lidstaten moeten deze landen helpen door asielzoekers over te nemen, of door geld en praktische steun te leveren. Nederland heeft al aangegeven niet extra mensen op te willen vangen en kiest voor financiële bijdragen en ondersteuning; daarvoor is 21,9 miljoen euro gereserveerd.
Eerder dit jaar besloot Nederland ook weer asielzoekers terug te sturen naar Griekenland die daar eerst asiel aanvroegen en daarna naar Nederland reisden. Die overdrachten lagen sinds 2011 stil, omdat rechters vonden dat de opvangomstandigheden in Griekenland onder de minimumnormen lagen. Demissionair minister David van Weel (VVD) concludeerde in januari dat de situatie voldoende verbeterd is. Daarnaast spraken Nederland en Italië af nauwer samen te werken met Noord-Afrikaanse landen om mensensmokkel tegen te gaan, de instroom te beperken en terugkeer te bevorderen.
AI Impressie (Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage