De reparatie van de Asielnoodmaatregelenwet, die onlangs werd weggestemd in de Eerste Kamer, vordert gestaag: een ruime meerderheid van de Tweede Kamer stemde donderdag in met het schrappen van dwangsommen voor asielzoekers en met meer mogelijkheden om vreemdelingen ongewenst te verklaren.
is chef van de politieke redactie.
De Asielnoodmaatregelenwet, een erfenis van het kabinet-Schoof, sneuvelde eerder deze lente in de Eerste Kamer. De tegenstanders konden niet leven met de manier waarop in het wetsvoorstel de strafbaarstelling van illegaal verblijf was geregeld.
Voor de voorstanders van stringenter asielbeleid viel de schade uiteindelijk mee, omdat binnenkort ook het Europese asiel- en migratiepact van kracht wordt. In de wet waarmee Nederland dat pact op nationaal niveau invoert, zijn veel van de maatregelen uit de Asielnoodmaatregelenwet ook opgenomen.
Op drie na: het makkelijker ongewenst kunnen verklaren van overlastgevers, het afschaffen van de dwangsommen die nu moeten worden uitgekeerd aan asielzoekers die te lang op hun asielbesluit moeten wachten, en de politiek zeer omstreden strafbaarstelling van illegaal verblijf.
De eerste twee maatregelen zijn inmiddels ondergebracht in een wetsvoorstel waarover de Tweede Kamer donderdag stemde. Het gaat om een vernieuwing van de Wet terugkeer en vreemdelingenbewaring. Die wet regelt onder meer dat er meer dwang kan worden gebruikt bij de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers, maar ook een versoepeling van het regime voor mensen in de vreemdelingenbewaring.
In die bewaring zitten mensen die zich beschikbaar moeten houden voor terugkeer naar hun land van herkomst. Het kabinet wil dat zij niet worden behandeld als reguliere gevangenen, zoals nu wel gebeurt. Zij krijgen bijvoorbeeld meer recht op dagbesteding en op tijd buiten de cel.
Aan dat voorstel is nu een wettelijke bepaling gekoppeld die het makkelijker maakt om uitgeprocedeerden en asielzoekers officieel ‘ongewenst’ te verklaren als zij aantoonbaar en aanhoudend overlast veroorzaken in of rond hun opvanglocatie. Zij krijgen eerder de boodschap dat zij niet welkom zijn en terug moeten naar hun land van herkomst. Komen zij daarna toch terug, dan is een gevangenisstraf van maximaal een jaar mogelijk.
Op initiatief van SGP, JA21, VVD en ChristenUnie is aan het wetsvoorstel ook een wijziging toegevoegd die regelt dat de dwangsommen worden afgeschaft als een asielprocedure te lang duurt.
Gezien de stemverhoudingen lijkt het wetsvoorstel dit keer ook verzekerd van steun in de Eerste Kamer, waar het binnenkort zal worden behandeld. Nu de strafbaarstelling van illegaal verblijf eruit is, zijn de bezwaren van partijen als CDA, D66 en de SGP verdwenen. De meeste partijen op de rechterflank waren sowieso al voor. Alleen SP, Volt, PvdD, Denk en FvD stemden donderdag tegen. De BBB was te laat bij de stemming.
Opvallend was de voorstem van Progressief Nederland. De partij heeft weliswaar bezwaren tegen de verruiming van de ongewenstverklaringen en het afschaffen van de dwangsommen, maar vindt het uiteindelijk zwaarder wegen dat de wet de omstandigheden verbetert voor mensen in vreemdelingenbewaring.
Alleen hoe het verder gaat met de strafbaarstelling van illegaal verblijf – die oorspronkelijk niet in de Asielnoodmaatregelenwet stond maar daar door de PVV aan werd toegevoegd – is dan nog onzeker. Dat wetsvoorstel was zeer omstreden: tegenstanders vrezen klopjachten op mensen die toch al vaak in een zeer kwetsbare positie verkeren.
Minister Van den Brink van Asiel en Migratie wil de strafbaarstelling in een nieuw wetsvoorstel daarom expliciet beperken tot wat hij de ‘terugkeerfrustreerders’ heeft gedoopt: mensen die de hele asielprocedure vergeefs hebben doorlopen, die terug kunnen naar hun land van herkomst en niettemin die terugkeer tegenwerken. Dat zou gaan om hooguit enkele honderden mensen per jaar.
Of die inperking ver genoeg gaat om alsnog voldoende Eerste Kamerleden over de streep te trekken, zal waarschijnlijk pas na de zomer blijken.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant