is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Florijn voor het ‘guldens-scenario’ leek niet echt een goeie codenaam. In het diepste geheim kwamen in het voorjaar van 2012 juristen, economen en experts elke vrijdagmiddag bijeen op het ministerie van Financiën om te werken aan een noodplan voor een nieuwe gulden. Het kabinet-Rutte I hield serieus rekening met het einde van de euro, die pas tien jaar eerder als klinkende munt was ingevoerd.
Speculanten leken op dat moment gehakt te maken van de Europese eenheidsmunt. Ze dumpten op de financiële markt de obligaties van de met hoge tekorten en schulden kampende zwakke lidstaten (zeurolanden of Pigs) en kochten er obligaties van de sterke neurolanden voor terug.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In het ‘guldens-scenario’ stond dat de val van de euro tot maatschappelijke en economische ontwrichting zou leiden als gevolg van kapitaalvlucht en kelderende beurzen. Een nieuwe gulden zou sterk in waarde stijgen ten opzichte van vrijwel alle valuta in de wereld, waardoor de Nederlandse export zou instorten en veel banen verloren zouden gaan.
Het liep met een sisser af dankzij Mario Draghi’s toverslogan. ‘De ECB is bereid om alles te doen om de euro te behouden en, geloof mij, het zal voldoende zijn’, zei de president van de ECB in juli 2012.
Veertien jaar later zijn de schulden van de eurolidstaten niet verminderd. Maar over een hernieuwde eurocrisis praat niemand meer. Integendeel, Draghi’s opvolger, de huidige ECB-president Christine Lagarde, is heel wat mans met de eenheidsmunt.
De rol van de euro in het internationale betalingsverkeer moet verder worden versterkt, zei ze deze week. Elk nieuw ongeleid projectiel van Trump – handelstarieven, de annexatie van Groenland, de kidnapping van de Venezolaanse president, de ruzie met zijn centrale bankpresident en de aanval op Iran – schaadt de dollar en helpt de euro. Het aandeel in de wereldwijde valutareserves van de euro steeg vorig jaar al naar ongeveer 20 procent. Dat van de dollar daalde naar 57 procent. In 2025 steeg het gebruik van de euro bij internationale obligatie-uitgiftes met 30 procent.
Lagarde wil het momentum grijpen. De eurozone is geen zinkend schip meer zoals in 2012, maar een kanonneerboot die het Amerikaanse slagschip beschiet, zo wil de Française doen geloven. De euro moet nog machtiger worden. Hiervoor moeten de lidstaten samen obligaties uitgeven: eurobonds. Daarmee kan innovatie worden gefinancierd. En duurzaamheid worden bevorderd. Dan steekt de euro binnenkort de dollar naar de kroon.
Helaas is de eurozone een kruiwagen vol kikkers die allemaal hun eigen budgettaire beleid willen blijven voeren, waardoor de schuld van Estland slechts 24 procent van het bbp bedraagt en die van Griekenland nog altijd 150 procent. Het enige verschil met 2012 is dat Frankrijk van de neuro- naar de zeurodivisie is gedegradeerd.
De kruiwagen kan altijd helemaal omkieperen als Trump zijn eigen val bewerkstelligt en in de eurozone nieuwe populisten gaan rebelleren.
Het ‘guldens-scenario’ mag verstoffen in een diepe lade, maar het is nog niet het moment om dat door de shredder te halen. Schrijf de florijn nooit af.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.