Hilde Lynn Helphenstein had een originele en soms sardonische kijk op de kunstwereld. Onverwachts is de Amerikaanse kunstsatiricus overleden.
is kunstredacteur van de Volkskrant.
Hilde Lynn Helphenstein had een originele en soms sardonische kijk op de kunstwereld. Onverwachts is de Amerikaanse kunstsatiricus overleden.
is kunstredacteur van de Volkskrant.
‘Kunstenaars zijn kapitalisten die zich voordoen als visionairen.’ En: kunstbeurs Art Basel is gewoon een ‘kunstwereldorgie’. Hilde Lynn Helphenstein kon meedogenloos zijn in haar kritiek op de internationale kunstwereld. Diezelfde kunstwereld smulde daarvan.
De kunstenaar en curator werd zondag dood gevonden in haar hotelkamer in São Paulo, 40 jaar oud. Daarmee komt een einde aan haar online alter ego Jerry Gogosian, met op instagram zo’n 155 duizend volgers. Naar de oorzaak van haar overlijden wordt onderzoek gedaan door de politie van Brazilië. Er zouden een wodkafles en medicijnen bij haar lichaam zijn aangetroffen.
In 2018 begon Helphenstein met het plaatsen van grappen over de internationale kunstwereld op Instagram onder de naam Jerry Gogosian. Die voornaam verwijst naar de Amerikaanse kunstcriticus Jerry Saltz en de achternaam is een knipoog naar kunsthandelaar Larry Gagosian.
Aanvankelijk bestond haar internetaccount uit memes waarin ze popcultuurplaatjes of -video’s combineerde met scherpe kritiek op de kunstwereld. Ze richtte haar pijlen vooral op de hypocrisie en het materialisme van de kunstwereld. Vaak waren haar berichten cynisch en sarcastisch. Zo schreef ze over een dip in de kunstmarkt: ‘Steeds meer galeries worden non-profits. En niet op een goede manier.’
Haar grappen werden meteen een hit binnen de internationale kunstwereld. Een tijdlang was het een raadsel wie de persoon (of personen) erachter was, totdat een kunstjournalist in 2020 haar identiteit achterhaalde.
Voordat ze Jerry Gogosian werd, had ze een galerie in Los Angeles die Hilde heette. Toen ze in 2017 over haar galerie werd geïnterviewd door ArtNet vertelde ze dat ze op verschillende plekken in de wereld had gewoond en gestudeerd. Zo noemde ze een ‘anarchistische kunstacademie’ in Noorwegen en vertelde ze dat ze had gewoond in onder meer Siberië, Spanje, Kopenhagen en Istanbul.
Op haar Instagram-account, dat ze beschouwde als kunstproject, waren niet alle berichten om te lachen. Ze kaartte ook machtsmisbruik in de kunstwereld aan. Zo beschuldigde ze Sam Orlofsky, die megagalerie Gagosian leidde, van seksuele intimidatie. De galerie verbrak later de samenwerking met Orlofsky.
Ondertussen breidde Helphenstein het imperium van Jerry Gogosian uit met een podcast, een betaalde nieuwsbrief en ze organiseerde een verkooptentoonstelling voor Sotheby’s. Er verschenen uitgebreide profielen over haar, in onder meer The Wall Street Journal (‘kunstcriticus voor een nieuwe generatie’) en zakentijdschrift Forbes (‘de vele levens van kunstwereldsatiricus Jerry Gogosian’).
Ze maakte ook merchandise, zoals een pet met daarop ‘Nothing is available’, speciaal geschikt voor kunstbeurzen. Dit is het zinnetje waarmee topgaleries kunstkopers afwimpelen die ze niet prestigieus genoeg vinden.
De laatste jaren ontwikkelde haar internetpersoonlijkheid zich steeds meer richting influencer en societyfiguur, met bijvoorbeeld een filmpje als: ‘Wat ga ik aandoen naar Frieze Londen en Art Basel?’
Geregeld nam ze zichzelf als kunstsnob op de hak, met memes waarin ze schreef dat ze totaal gedesillusioneerd was over de kunstwereld en toch twintig uur naar Hongkong vloog om daar mee te doen met het ‘kunstwereldcircus’ door een bezoek te brengen aan een grote kunstbeurs. Een ander bericht: ‘De lol van weten dat je alleen naar de Tefaf (kunstbeurs, red.) gaat voor de oesters en de champagne.’
Helphenstein had niet alleen een haat-liefdeverhouding met de kunstwereld, maar ook met sociale media. Zo schreef ze in een bericht hoe moeilijk ze het vond om te kiezen wat ze wel of niet met haar volgers wilde delen, omdat ze leed aan ‘de angst om in vergetelheid te raken of te veel te onthullen’.
Ondertussen reageerde ze op de vele berichten over haar uiterlijk die ze kreeg naarmate ze meer in beeld kwam op haar account. Haar uiterlijk deed geheel niet ter zake binnen het ‘conceptuele kunstwerk Jerry Gogosian’, legde ze uit: ‘Alsjeblieft, voor je eigen bestwil, hou op mij berichten te sturen over hoe ik eruitzie.’
Af en toe stopte ze enige tijd met het plaatsen van berichten op sociale media. Als ze terugkwam schreef ze bijvoorbeeld: ‘Ik ben terug. Er zal niet meer worden gehuild.’ Of: ‘Ik ben in mijn renaissance.’ Juni vorig jaar verklaarde ze: ‘Ik heb er enorm van genoten om Jerry te zijn, maar het is tijd om het los te laten.’ Toch bleef ze berichten en video’s plaatsen, soms meerdere per dag.
In haar laatste filmpje vanuit São Paulo, waarin Helphenstein onder invloed lijkt, riep ze haar volgers op om ‘de rijke vrouw in hun binnenste’ de vrije loop te laten: ‘Huur een make-upartiest, laat je haar doen, koop een dure sjaal, draag die om je schouders en verzin dingen om je zorgen om te maken.’
Over Jerry Gogosian:
‘Er is een onuitputtelijke bron van projecten binnen Jerry Gogosian.’
Over Los Angeles:
‘Los Angeles is net zo snel en dynamisch als New York, maar dan zonder de traditionele politiek. Je kunt er ‘wild’ zijn zonder je te hoeven verantwoorden.’
Over de toekomst:
‘Ik daag Art Basel uit om me binnen 15 jaar CEO te maken. Niemand kent je bedrijf beter dan ik.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant