Tata Steel heeft na één werkdag besloten het contract van Donald Pols te beëindigen. Aanleiding is zijn betrokkenheid bij een extreemrechtse studentenorganisatie in Zuid-Afrika, waarover hij zweeg. Wat ben je verplicht te melden aan je werkgever?
Mag Tata Steel Pols zo plotseling ontslaan?
Of dit juridisch mag, hangt af van de arbeidsovereenkomst tussen Pols en de staalgigant. Welke afspraken zij hadden, is niet openbaar gemaakt. Als er sprake was van een proeftijd, mag Tata Steel het arbeidscontract per direct opheffen. Maar als Pols al een vaste overeenkomst had, is ontslag op staande voet niet zomaar toegestaan. In zo’n geval moet de werkgever een dringende reden hebben om het ontslag juridisch te rechtvaardigen, of samen met Pols tot een beëindigingsovereenkomst komen.
Wat zou zo’n legitieme reden kunnen zijn?
‘De lat ligt heel hoog’, zegt Stefan Sagel, advocaat en hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden. ‘Een mogelijke dringende reden is als de werknemer heeft gelogen tijdens de sollicitatie.’ Zo mocht een middelbare school eerder een geschiedenisdocent ontslaan omdat hij tijdens zijn sollicitatie had gelogen over zijn extreemrechtse opvattingen. Ook komt het vaker voor dat werknemers liegen over diploma’s en daardoor moeten stoppen of zich genoodzaakt voelen om hun functie neer te leggen, zoals gebeurde bij Nathalie van Berkel, die zich in februari terugtrok als beoogd staatssecretaris.
Het is dus afhankelijk van de vragen die aan Pols zijn gesteld of zijn ontslag gewettigd is. ‘De kans is klein dat ze hem letterlijk hebben gevraagd naar een extreemrechts verleden’, zegt Sagel. ‘Het is waarschijnlijker dat Tata Steel heeft gevraagd of er dingen uit zijn verleden mogelijk onverenigbaar zijn met de functie.’
Wat moet je altijd melden aan je werkgever voordat je in dienst treedt?
Daar zijn op basis van het arbeidsrecht weinig vaste regels over. Werknemers hebben een proactieve meldingsplicht over zaken die ze ongeschikt maken voor specifiek werk. Denk bijvoorbeeld aan een visuele beperking als hoogwerker of een recent strafblad als je bij de politie wilt werken. ‘Als je in het verleden wat verkeerd hebt gedaan, maar dat heeft geen raakvlak met je huidige werk, hoef je dat niet te zeggen’, zegt Sagel. ‘Je hebt ook recht op privacy over zaken die niet relevant zijn voor je baan.’
Wat je níét hoeft te melden, is duidelijker vastgelegd in het wetboek. ‘Een zwangerschap hoef je nooit te benoemen’, zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Een handicap of chronische ziekte ook niet, zolang die de functie niet beperkt.’
Is Pols’ extreemrechtse verleden dan onverenigbaar met zijn werk bij Tata Steel?
De hoogleraren zijn daar juridisch gezien niet zeker van. ‘De acties zijn schandalig, maar Pols ziet dat kennelijk zelf ook in en heeft er spijt van’, zegt Verhulp. ‘Dat je als jongere dertig jaar geleden stomme dingen hebt gedaan, betekent niet dat het je functioneren nu belemmert.’
Ook Sagel betwijfelt de impact van Pols’ verleden op zijn huidige werk. ‘Mensen maken fouten en moeten een nieuwe start kunnen maken.’ Wel kan hij zich voorstellen dat Tata Steel moeite heeft met het extreemrechtse verleden van Pols: ‘Ze wilden hem ook graag als groen en duurzaam uithangbord inzetten. Bij een functie achter de schermen was dit vast een minder groot probleem geweest.’
Kan Pols’ vertrek leiden tot een rechtszaak?
‘Als er geen sprake is van een proeftijd is een rechtszaak juridisch kansrijk voor Pols’, zegt Verhulp. Een rechter kan in zo’n geval het ontslag vernietigen. Dan mag Pols gewoon weer aan de slag, of ontvangt hij een schadevergoeding. Sagel betwijfelt echter of Pols een rechtszaak moet willen beginnen. ‘Zo blijf je in de aandacht van media. Soms is het beter om verdere schade te beperken dan in de vechtrol te stappen.’
Donald Pols is niet de enige die zijn baan verloor door een werkgever te misleiden. Ook deze prominenten gingen de mist in:
• Oud-staatssecretaris Philomena Bijlhout van Lijst Pim Fortuyn trad in 2002 enkele uren na haar beëdiging alweer af. Bekend werd dat zij na de Surinaamse Decembermoorden in 1982 nog deel was van Surinaamse burgermilities. Hierover had zij gelogen tijdens de formatie. Bijlhout is zo de recordhouder van de kortst zittende staatssecretaris in Nederland.
• Voormalig CEO van Yahoo Scott Thompson moest in 2012 na minder dan een half jaar zijn positie verlaten. Op zijn cv stond dat hij een diploma in informatica had, maar dat bleek een leugen.
• Nathalie van Berkel, voormalig parlementslid voor D66, moest begin dit jaar nog opstappen nadat was gebleken dat ze had gelogen op haar cv. Daarop stond onterecht dat zij een studie bestuurskunde en rechten had voltooid. Dat kwam aan het licht toen zij werd voorgedragen aan staatssecretaris.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant