is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Albert Einstein: ‘Het moeilijkste ding om te begrijpen is de inkomstenbelasting.’
Zijn belastingadviseur en vriend, Leo Mattersdorf: ‘Er is nog iets moeilijker. Dat is uw relativiteitstheorie.’
Einstein: ‘Nee, die is simpel.’
Einsteins vrouw, verderop in de kamer: ‘Ja, misschien voor jou.’
Dit gesprek had volgens een ingezonden brief van Mattersdorf – in 1963 gepubliceerd in Time Magazine – dertig jaar eerder plaatsgevonden in Einsteins woning in Princeton. Als hij anno 2026 in Nederland zou wonen, was Einstein aan de wanhoop ten prooi gevallen, net als zijn adviseur.
Het advocatenkantoor Philippou Law publiceerde onlangs een onderzoek naar de praktische complexiteit van de belastingstelsels in de 27 landen van de EU. Hierbij werd aan de hand van 45 veelgebruikte fiscale zoektermen in Google, zoals ‘belastingadviseur’, ‘belastingaangifte’ en ‘erfbelasting’, bepaald waar inwoners de meeste problemen ondervonden met de belastingheffing.
Per honderdduizend inwoners waren de problemen in Nederland veruit het grootst: Nederland scoorde 76,1 op een schaal van 1 tot 100, Bulgarije 8,5.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Over de oorzaken kan worden gefilosofeerd. Het poldermodel met zijn compromissen zou een rol kunnen spelen, of de gefragmenteerde politieke verhoudingen waarin steeds iedere groep en partij weer een kluifje moet worden toegeworpen. De besognes rond de toeslagen en box 3 hebben wel aangetoond dat de overheid er zelf mee in de knoop is geraakt.
Er ligt een nieuwe fiscale tijdbom: de hypotheekaftrek bij dertigjarige leningen. ‘Er komt een bak ellende op ons af’, kopte Het Financieele Dagblad onlangs. Banken, hypotheekadviseurs en de Belastingdienst waarschuwen dat de regels rondom de hypotheekrenteaftrek te ingewikkeld, niet handhaafbaar en onuitvoerbaar zijn.
In 2001 werd de regel ingevoerd dat huizenkopers in hun hele leven niet langer dan dertig jaar hypotheekrente van de inkomstenbelasting mogen aftrekken. Het is niet mogelijk een oude hypotheeklening na vijf jaar om te zetten in een nieuwe van dertig jaar. De looptijd daarvan mag hoogstens 25 jaar bedragen. Ook moet in dertig jaar de schuld (annuïtair of lineair) zijn afgelost.
In 2031 zal voor 40 procent van de hypotheken de termijn van dertig jaar erop zitten. Wat niet is afgelost, valt vanaf dan in box 3, inkomen uit sparen en beleggen, en niet meer in box 1. Wie dat niet wil, zal moeten aantonen nog geen dertig jaar aftrek te hebben gehad. Maar gegevens over zo’n lange periode hebben de meeste belastingplichtigen niet.
Voor mensen met veel vermogen is dat geen probleem: die kunnen hun schuld gewoon aftrekken van dat vermogen. Maar vele anderen – mogelijk een miljoen belastingplichtigen – zouden hierdoor worden gedupeerd.
Dat gaat vooral om eigenwoningschulden die zijn afgesloten voor 2013, waarvan een groot deel bestaat uit aflossingsvrije hypotheken. Hypotheekrente die te veel of te lang is afgetrokken, zou kunnen worden teruggevorderd. Veel Nederlanders die de kluwen niet kunnen ontwarren, zouden hierdoor ook fouten kunnen maken in toekomstige aangiften, waarover zij een navordering kunnen krijgen.
Einstein had zijn relativiteitstheorie voor de eeuwigheid vastgelegd. Dat hij hetzelfde zou doen met zijn belastingpapieren, lijkt twijfelachtig.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant