Festivalschoonmaak Op maandagochtend ligt recreatiegebied Het Rutbeek in Twente nog vol met de resten van een lang weekend feesten: vapes, pizzadozen, zonnebrandcrème en plastic bekers. Dan verschijnt Brutus, een tien meter lange stofzuiger die het terrein langzaam weer in een leeg weiland verandert.
Het festivalterrein, recreatiegebied Het Rutbeek, wordt na afloop schoongemaakt door Brutus, Europa’s grootste stofzuiger.
Op Pinksterzondag stonden hier nog duizenden mensen te dansen. Op de camping van het Freshtival, het jaarlijkse muziekfestival in Enschede, klonk muziek tot diep in de nacht. Bezoekers trokken van podium naar podium, dronken bier in de zon en verdwenen pas tegen de ochtend in hun tenten.
Nu is het stil. Op het zand rond een meer in recreatiegebied Het Rutbeek ligt een verloren zonnebril. Even verderop een halflege tube zonnebrandcrème en een opvouwbaar campingstoeltje op zijn zij. En in het gras: flessen chardonnay, lege deodorantbussen, half opgegeten pizza’s, strips met paracetamol en anticonceptiepillen, maandverband, tentstokken, wegwerpvapes en bergen plastic bekers.
Om dat afval weg te werken, verschijnt Brutus. Met een zwaar gezoem rijdt de grootste festivalstofzuiger van Europa het terrein op. Van het gevaarte, ontwikkeld door landbouwbedrijf Widontec in Veghel, bestaan er slechts twee, beide staan in Nederland. De ontwikkeling ervan was zo kostbaar dat verdere productie nooit van de grond kwam, vertelt Michiel de Poorter, eigenaar van schoonmaakbedrijf OSN (Opgeruimd Staat Netjes). De machine is ruim tien meter lang en oogt als een kruising tussen een tractor, een vuilniswagen en een stofzuiger uit een sciencefictionfilm.
Terwijl de machine langzaam over het gras kruipt, verdwijnen bekers en papiertjes met droge tikken onder het mondstuk. Achter de machine blijft een kaal spoor achter, alsof iemand een gum over het festivalterrein haalt.
Twee krachtige motoren zuigen afval via het mondstuk naar binnen. Vervolgens ontstaat achter in de machine een sterke luchtstroom. Bekers, peuken en ander afval blijven daardoor rondcirkelen in een metalen compartiment totdat de lucht eruit wordt gefilterd en het afval uiteindelijk in een opvangbak terechtkomt. Alleen te grote objecten worden apart afgevoerd met een vrachtwagen die is uitgerust met een grijparm. „Ja, je hoort het”, roept medewerker Johan Stuij (44) boven het motorgeweld uit. „Het vliegt allemaal rond. Mooi hè?”
Stuij werkt, samen met een twintigtal anderen, voor – voluit – OSN Eventservice, een Amsterdams familiebedrijf dat de logistieke achterkant van festivals verzorgt. Brutus is daarbij al meer dan tien jaar hun paradepaardje. Jaarlijks rijdt de stofzuiger over ongeveer tachtig festivalterreinen – grote dancefestivals, lokale feestweken, familie-evenementen. „Overal waar duizenden mensen samenkomen, verschijnt uiteindelijk Brutus”, zegt Stuij.
Zodra de opvangbak van Brutus vol zit, wordt de inhoud afgevoerd naar afvalverwerker Renewi. Daar worden de verschillende afvalstromen zo veel mogelijk gescheiden en verwerkt. Wat nog gerecycled kan worden, krijgt een tweede leven als grondstof; de rest wordt verder afgevoerd.
Vijf medewerkers staan onder een boom, de zon schijnt. Eén eet pasta uit een plastic beker. Grappend: „De restjes die festivalgangers achterlieten.” Anderen discussiëren over wie met de stofzuiger het snelst over het terrein kan scheuren. „Als ik rij, gaat ie wel met veertig kilometer per uur”, roept iemand vanaf de andere kant van het terrein. „Hij gaat niet eens harder dan dertig, vriend!”, roept Stuij terug.
Mandy de Poorter (29), mede-eigenaar van OSN.
Op de grond onder de boom liggen meer dan twintig peuken. Daar kijkt Stuij niet van op. Er is geen afval dat Brutus vaker tegenkomt dan opgerookte sigaretten, zegt hij. En sinds enkele jaren is daar een nieuwe categorie bij gekomen: wegwerpvapes. Overal op het terrein liggen de felgekleurde apparaatjes tussen het gras verstopt. „Maar geen probleem”, zegt Stuij. „Dat zuigt ie ook gewoon op.”
Mandy de Poorter (29), mede-eigenaar van OSN, komt in de stofzuiger aanrijden. Ze doet de deur open. „Wat is het warm”, zegt ze. „Binnen merk ik dat niet. Daar heb ik gewoon airco.”
Naast vapes en peuken, zitten er volgens De Poorter verschillen tussen het afval dat festivalgangers achterlaten. „Hier, in de provincie, kom je wel veel bierflesjes tegen”, zegt ze. „Op technofestivals in Amsterdam vind je alleen kauwgomstrips en flesjes water: daar worden meer drugs gebruikt.” Die flesjes water zien de stofzuigerbestuurders wel minder, zegt ze. Sinds mensen statiegeld moeten betalen, laten ze steeds minder plastic flesjes achter.
Op elk festival zijn er ook voorwerpen die zich minder makkelijk laten verklaren. „We vinden soms opblaasdieren, zo groot als honden”, zegt Stuij. „Of complete sets ondergoed.”
Hij denkt even na. „En wat we áltijd tegenkomen? Dildo’s op elke camping.”
„Maar we letten er niet veel op”, zegt de Poorter snel. „Afval is afval. Hup, dat zuigen we op. En klaar.”
Dan rijdt ze weer weg. De ventilator begint te draaien, het motorgeluid zwelt aan en langzaam zet de machine zich weer in beweging.
Over een week komen hier weer wandelaars, fietsers en gezinnen. Het gras moet opnieuw groen ogen. „Brutus laat geen sporen na”, zegt Stuij. „We ruimen alles op, tot de allerlaatste peuk.”