Muziekfestivals worden groter en commerciëler, en keuzes maken is lastig als iedereen bediend moet worden. NRC selecteerde zes kleinschaligere, onafhankelijke festivals waar genreliefhebbers hun hart kunnen ophalen.
Xiaolin op Draaimolen in 2025
Nederland festivalland: de afgelopen jaren zijn grote muziekfestivals, met of zonder camping, populairder dan ooit. Een van de gevolgen daarvan is dat festivals een steeds breder publiek moeten bedienen. Het meest zichtbare voorbeeld? Lowlands. De doorgewinterde polsbandjesverzamelaar die speciaal voor de dagprogrammering vol live-bands komt, staat in groot contrast met de glampinggast die pas ontwaakt als ‘Kiki en Job’ (dj’s KI/KI en Job Jobse) de nacht aftrappen met een back-to-back set.
Deze tweespalt is lang niet overal te bekennen, laten deze zes kleinschaligere, specialistische festivals zien. Ondanks de stijgende kosten gaan zij tegen de stroom in en maken duidelijke keuzes in genre en opzet. Maar niet zonder slag of stoot: een laatste editie ligt altijd op de loer en voor in ieder geval één festival uit deze lijst valt dit jaar definitief het doek.
Drift Festival in 2025, dit jaar is de laatste editie van het festival
Het elektronische muziekfestival Drift heeft het allemaal: al vijftien jaar een loyaal publiek, een terrein vol rafelranden en een vooruitstrevende line-up. Maar dit jaar beleeft het festival de laatste editie en dat is misschien wel tekenend voor de staat van kleine festivals in Nederland. In een onversneden kritisch statement op de website van het festival leggen de oprichters uit waarom ze de handdoek in de ring gooien: „Wanneer het vooral nog over geld gaat en exclusiviteit regeert, verdwijnt de zuurstof voor creativiteit, onafhankelijkheid en vooruitstrevendheid. Die spagaat, tussen wie je bent en wat de markt vraagt, is niet meer houdbaar zonder te veel concessies te doen aan je identiteit.”
Drift Festival, NYMA-terrein in Nijmegen, 13 juni, elektronisch/techno/house, info: driftomtedansen.nl
Xiaolin op Draaimolen in 2025
Kleinschalig dancefestival in Tilburg dat bekend staat om de avontuurlijke line-up en prachtige stage design. Op een voormalig militair terrein in Tilburg kunnen bezoekers al meer dan tien jaar genieten van onverwacht talent (2025: de Hongkongse dj Xiaolin, live set mét elektrische viool) en grote namen (2025: dj’s Blawan, Job Jobse en Ben UFO). Ook staat het festival bekend om het grote aantal b2b’s (back-to-back, twee dj’s die samen een set draaien). In 2025 leek het er even op dat de tiende verjaardag ook meteen de laatste zou zijn, maar na een petitie met meer dan 25.000 ondertekenaars beslisten de gemeente en provincie gelukkig anders.
Draaimolen, MOB-complex in Tilburg, 4-5 september, elektronisch/techno/house info: draaimolen.nu
Nederlandse hiphopartiesten zijn populair op festivals: op het eerder besproken Draaimolen trad rapper Mula B. bijvoorbeeld op met de Curaçaose dj Rozaly. Festival Het Moment richt zich volledig op hiphop. Extince, Adje, Zwart Licht, Winne en Fresku traden er de afgelopen jaren op. Dit jaar staan onder andere Jonna Fraser, Josylvio en Sor op de line-up. Het legendarische hiphopfestival WOO HAH! verdween in 2022, nadat het eerder was overgenomen door een grote Amerikaanse partij. Het Moment vindt plaats op dezelfde locatie als WOO HAH! en heeft dus grote schoenen om te vullen. Maar het festival, dat dit jaar zijn vierde editie beleeft, past die schoenen steeds beter.
Het Moment, Spoorzone in Tilburg, 25 juli, hiphop, info: hetmomenttilburg.nl
Wilde Weide is het jongere zusje van het elektronische muziekfestival Wildeburg en vindt plaats op hetzelfde avontuurlijke bossige terrein in Kraggenburg. Het festival richt zich, anders dan de grote zus, meer op live-acts en bands. Wie op tijd naar bed wil heeft geluk: de muziek stopt om 02.00 uur. Elk jaar worden een aantal toonaangevende muzikanten uitgenodigd om de line-up te cureren. Dit jaar zijn dat duizendpoot Sef, de bands Jungle by Night en Hiqpy en dj’s Tjade en Kamma.
Wilde Weide, Netl-terrein in Kraggenburg, 3-5 juli, live-acts/elektronisch, info: wildeweide.nl
Evergeen Terrace tijdens Jera on Air
De jongerenvereniging van het Limburgse dorp Ysselsteyn wilde in 1992 graag een buitenfestival organiseren en de rest is geschiedenis. Inmiddels reist het neusje van de zalm van de punk, hard core en metal core ieder jaar af naar Limburg. Een weekend lang moshpits en stagediven. Dit jaar prijken de Amerikaanse bands The Offspring, Papa Roach en de Britse band The Architects bovenaan de line-up. Sappig detail is dat headliner The Architects in 2019 hun optreden op Jera On Air afzegde, omdat de de naam van de band niet groot genoeg op de poster zou staan.
Jera on air, Ysselsteyn, 25-27 juni, punk/hard core/metal core, info: jeraonair.nl
Festival Wonderfeel. in 2023
Wonderfeel is het grootste buitenfestival voor klassieke muziek in Nederland. Er staat een opera over de waddeneilanden op het programma van de Componist der Nederlanden Camiel Jansen, maar zangers Spinvis en Nai Barghouti treden ook op. Daarnaast is er poëzie, dans en theater, maar klassieke muziek staat overal centraal. Zelfs bij het yogaën: dat gebeurt onder begeleiding van een saxofoonoctet. Op Wonderfeel hoef je niet naarstig te zoeken naar je gereserveerde stoel, maar geniet je op grote grasvelden en schaduwplekjes van de muziek en al het andere klassieks dat het festival te bieden heeft.
Wonderfeel, Landgoed Groeneveld in Baarn, 3-5 juli, klassieke muziek, info: wonderfeel.nl