Republikein Steve Hilton heeft een opvallend succes behaald bij de voorverkiezingen voor het gouverneurschap van Californië. Hij gaat aan kop met de Democratische favoriet Xavier Becerra. De Democraten, die landelijk eensgezindheid proberen uit te stralen, doen het ronduit slecht in deze progressieve staat.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
Californië staat te boek als de progressiefste staat van de VS, en tóch worden de voorverkiezingen daar gedomineerd door rechts. Een dag nadat de Californiërs naar de stembus zijn gegaan, tijdens een van de onvoorspelbaarste rondes in dit verkiezingsjaar, worden de stemmen nog altijd geteld. Eén ding is zeker: ruzie en verdeeldheid onder de Democraten hebben een buitenkans geboden aan de Republikeinen.
Steve Hilton (56), een voormalig tv-presentator en trouwe bondgenoot van Donald Trump, gaat aan kop met Democraat Xavier Becerra (68) in de strijd om het gouverneurschap. Als de twee kandidaten met de meeste stemmen zullen zij het in november definitief tegen elkaar opnemen.
Beiden schrijven op hun eigen manier geschiedenis. Becerra zou Californiës eerste gouverneur van Latijns-Amerikaanse afkomst zijn. Maar vooral Hilton is het gesprek van de dag: in geen decennia ontving een Republikein hier zo’n groot aandeel van de stemmen.
Anders dan de meeste staten, waar Democraten en Republikeinen elk een eigen kandidaat leveren, hanteert Californië een zogenoemde ‘open’ voorverkiezing: kandidaten van beide partijen doen mee aan één en dezelfde verkiezingsronde. Dat strijdgewoel kwam rechts ten goede.
Hiltons opvallende succes is het resultaat van wanorde onder de Democraten. In de race om opvolging van de huidige gouverneur Gavin Newsom (58), die wettelijk gezien geen derde termijn mag dienen, probeerden verschillende kandidaten hun kans te grijpen. En daarvan maakte Hilton handig gebruik.
Eerst was er Kamala Harris: maandenlang liet de voormalige Amerikaanse vicepresident in het midden of ze, na haar verlies van Trump bij de presidentsverkiezingen van 2024, een gooi zou doen naar het gouverneurschap van haar thuisstaat. Totdat zij haar besluit had genomen, hielden anderen zich gedeisd. Het werd een nee.
Toen diende zich Congreslid Eric Swalwell aan, lang de absolute favoriet. Half april zag de prominente Democraat zich echter gedwongen zijn campagne te staken, en zelfs zijn positie in het Congres neer te leggen, na aanhoudende beschuldigingen door oud-medewerkers van seksueel misbruik.
Vanonder de brokstukken kroop een grote groep concurrenten vandaan: voorheen kanslozen die nu opeens allemaal een opening zagen. De gematigde Becerra, die minister was onder president Joe Biden, moest het opnemen tegen onder anderen miljardair Tom Steyer, oud-Congreslid Katie Porter, burgemeester Matt Mahan uit San Jose en Antonio Villaraigosa, de voormalige burgemeester van Los Angeles.
De partij wist zich maar niet te verenigen rond één kandidaat. Intussen vloeide het geld rijkelijk. Iedereen ontving steun uit andere sectoren. Belangengroepen gaven gezamenlijk een recordbedrag uit van zo’n 80 miljard dollar om de verkiezingsstrijd te beïnvloeden.
De Democratische stem dreigde zo gefragmenteerd te raken dat mogelijk zelfs twee Republikeinen bovenaan zouden belanden. Dan zou Amerika’s progressiefste staat geheid een conservatieve gouverneur hebben gekregen.
Dat is uiteindelijk niet gebeurd. Becerra en Hilton gaan vrijwel gelijk op. Ieder bemachtigt vermoedelijk zo’n kwart van de stemmen. Teleurstellend voor een Democraat in zo’n progressieve staat, voor de Republikein een overwinning op zich, zelfs als Hilton in november alsnog verliest.
Iets soortgelijks gebeurde in Los Angeles, de grootste stad van Californië en de tweede stad van het land. Daar gaat de huidige Democratische burgemeester Karen Bass nu nek aan nek met de Republikeinse televisiester Spencer Pratt, die ooit bekend werd met het realityprogramma The Hills. Ook die strijd wordt november beslecht.
Pratts populariteit nam toe nadat zijn huis verloren ging bij de grote bosbranden die Los Angeles vorig jaar teisterden. In zijn podcast gaf hij de lokale overheid daarvan de schuld.
Naast de verdeeldheid op links illustreren beide voorverkiezingen een bredere onvrede over het Democratische bestuur in Californië. De Republikeinen voeren hier campagne op het nijpende woningtekort en de hoge kosten van levensonderhoud in de staat, hardnekkige problemen die de door Democraten gedomineerde politiek maar niet krijgt opgelost.
Democraat Becerra geldt nog altijd als favoriet om in november gouverneur te worden. Maar voor de geplaagde partij, die landelijk eensgezindheid probeert uit te stralen, is de uitslag in Californië hoe dan ook al een tegenslag.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant