Edik Beddoes is fenomenaal als de dreigend aanwezige Jeremy in Blue Heron. Tekst heeft hij amper, heel soms speelt er een minimaal lachje om zijn lippen, al is nooit duidelijk waarom.
is filmrecensent en schrijft een column over hedendaagse beeldcultuur.
Wat kun je je écht herinneren van je jeugd? Flarden weet Sasha nog, vertelt ze via een voice-over in de opening van Blue Heron. En zelfs die zijn uiteraard amper te vertrouwen. Wat is gekleurd door het verstrijken van de tijd? Door kennis die je later opdeed?
Blue Heron is een fictiefilm, maar misschien ook weer niet. Debuterend regisseur Sophy Romvari lijkt het medium te gebruiken voor een uiterst persoonlijk onderzoek naar haar eigen kindertijd. Of om preciezer te zijn: naar de zomer waar haar oudere broer een donkere schaduw over legde en die achteraf allesbepalend bleek.
Die periode toont ze via de ogen van een jonge, semi-fictieve Sasha (Eylul Guven). Aan de ene kant is het een gewone, hete zomer, vlak na een zoveelste verhuizing. Sasha maakt nieuwe vriendinnetjes, ziet haar moeder lachend zwemmen in zee, leert van haar vader tekenen met het programma Paint. Er is muziek, in de tafel zitten kringen van glazen. Zintuiglijke herinneringen.
Aan de andere kant is daar haar 17-jarige broer Jeremy, die een voortdurende, dreigende aanwezigheid is. Ouder en blonder dan de andere kinderen van het gezin torent hij boven hun donkere koppies uit. Altijd uit op ontregeling – bam bam bam een bal tegen de muur van het huis blijven schoppen. Weglopen en stoïcijns reageren op paniek. Zichzelf in gevaar brengen. Nooit meteen luisteren.
Zijn liefdevolle en getergde ouders hebben alle tips van talloze hulpverleners al geprobeerd – inmiddels kunnen ze alleen nog murw geslagen lachen als de zoveelste psycholoog analyseert dat ze hem ‘moeten laten zien dat zíj de baas zijn’.
Jeremy wordt gespeeld door Edik Beddoes, een jongen die geen enkele acteerambities had en door het castingbureau van straat werd geplukt. Hij is fenomenaal. Met zijn bril ziet hij eruit als een jonge versie van seriemoordenaar Jeffrey Dahmer.
Tekst heeft hij amper, heel soms speelt er een minimaal lachje om zijn lippen, al is nooit duidelijk waarom. Steeds benauwder wordt het, en dat ligt niet alleen aan de hitte. Maar wat is echt en wat is projectie?
Romvari laat de camera regelmatig van een afstand registreren. Het líjkt alsof je Sasha’s blik volgt, maar de film toont meer dan zij kan zien en begrijpen. Haar vader legt met camera’s vast wat er gebeurt – maar Romvari toont dat ook dat maar snapshots zijn, flarden waaraan je achteraf betekenis geeft.
Het sluimerende gevaar, de beklemming, die onbetrouwbare registratie – het ís al knap gedaan, maar helemaal intrigerend wordt het als Romvari halverwege de film plots naar het heden schakelt. Sasha (Amy Zimmer) is dan een filmmaker die haar eigen herinneringen wil onderzoeken.
Een caleidoscopische en ingenieuze ontdekkingstocht is het, langs getuigenissen en documenten die het beeld alleen maar meer doen fragmenteren. Ze doet ontroerende pogingen om grip te krijgen op haar broer en de zomer waarin alles veranderde, maar niets maakt die minder ongrijpbaar.
Wat kun je als ouders doen met zo’n getroebleerde jongen, als liefde niet genoeg is? Zijn er schuldigen als iedereen machteloos is? De antwoorden versplinteren voor je ogen in dit onvergetelijke debuut, zoals ook het gezin onvermijdelijk in stukken uiteen is gevallen.
Drama
★★★★☆
Regie Sophy Romvari
Met Eylul Guven, Edik Beddoes, Amy Zimmer
91 min., in 47 zalen.