Buschauffeurs in Utrecht krijgen in de zomermaanden twee keer zo veel betaald als ze extra diensten draaien. Vervoersbedrijf Transdev komt al structureel 120 mensen tekort, en in de zomer vallen er meer gaten vanwege ziekte en verlof.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Chauffeurs die extra willen werken op vrijdag en zaterdag krijgen sinds 1 juni 200 procent uitbetaald. Extra diensten doordeweeks leveren 170 procent op. Vanaf 11 juli tot 30 augustus verdienen ze 200 procent voor elke extra rit, ongeacht of die op een werkdag valt of in het weekeinde.
Een structureel gebrek aan chauffeurs noopt Transdev tot deze dure noodsprong. De vervoerder nam eind vorig jaar de concessie voor het openbaar vervoer in de stad Utrecht over van concurrent Qbuzz. Al vanaf het begin kwam Transdev tientallen chauffeurs tekort om de dienstregeling ‘dicht te rijden’; er zijn momenteel 120 onvervulde vacatures.
In april werd daarom besloten om de dienstregeling in te krimpen en 11 procent van de ritten te laten vervallen. Het vervoer naar ziekenhuizen en scholen werd zoveel mogelijk ontzien.
Die ingreep heeft geen soelaas geboden, geeft Transdev toe. Vandaar dat het bedrijf nu zijn chauffeurs probeert tot extra diensten te verlokken met een flinke bonus. ‘Zover de arbeidsvoorwaarden dat toestaan’, zegt een woordvoerder.
Ze spreekt van een ‘extra maatregel’, die juist ruimte moet scheppen zodat mensen op vakantie kunnen. ‘We gunnen juist onze mensen de ruimte voor verlof na de chaotische start van vorig jaar.’
Volgens Transdev is het moeilijk te zeggen of de zomerbonus gaat helpen. ‘Het aantal beschikbare mensen hangt af van de inzet van uitzendkrachten, hoeveel mensen met verlof zijn en het ziekteverzuim. Dat wisselt per week.’
Er is vanuit de chauffeurs wel animo voor de bonus, aldus de woordvoerder.
De aanhoudende problemen in Utrecht roepen de vraag op of Transdev niet te optimistisch was in zijn offerte voor de concessie. De woordvoerder spreekt dat tegen.
Zo waren de stroomtekorten nog niet zo groot als nu. Utrecht kampt met netcongestie: het elektriciteitsnet is overbelast en bedrijven en huishoudens moeten langer wachten op een nieuwe aansluiting. ‘We moesten daarom dieselbussen van elders inzetten’, zegt de woordvoerder. De inzet daarvan vergde meer tijd dan verwacht.
In Utrecht moest Transdev voor de nieuwe concessie ook honderden chauffeurs werven. Dat het zo moeilijk zou worden om alle vacatures te vervullen, was niet voorzien.
Vakbond CNV noemde de situatie in Utrecht in februari ‘vrijwel onhoudbaar’. Vertraagde en uitvallende bussen leidden tot agressie onder reizigers. ‘Ruim een kwart van de chauffeurs zit nu thuis, vooral vanwege stressklachten’, zei CNV-onderhandelaar Kathelijne van der Voort destijds.
De problemen die zich nu voordoen in Utrecht, hebben zich de afgelopen twee jaar ook voorgedaan bij de wisseling van de wacht in Zuid-Holland, Friesland, Flevoland en Twente. Volgens onderzoek van brancheorganisatie International Road Transport Union waren er in 2023 in Nederland zesduizend vacatures voor buschauffeurs, 20 procent van het totale aantal posities. Nergens in Europa zijn de problemen zo groot als in Nederland.
De afgelopen jaren probeerden de vervoersbedrijven de gaten in het rooster – vooral in de zomer – op te vullen door chauffeurs te werven in het buitenland, tot uit de Filipijnen toe. Zo reden in 2019 enkele Spaanse buschauffeurs op proef rond in Amsterdam en omgeving.
‘Het is wel bijzonder’, signaleerde de woordvoerder van het detacheringsbedrijf Consolid destijds in de Volkskrant. ‘We halen chauffeurs uit Spanje zodat onze Nederlandse chauffeurs op vakantie in Spanje kunnen.’
Source: Volkskrant