Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een nieuwe kieskaart goedgekeurd voor de staat Alabama. Dat is een overwinning voor de Republikeinse partij: een van de twee ‘zwarte’ kiesdistricten, dat nu in handen van de Democraten is, wordt opgebroken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De Amerikaanse opperrechters bogen zich dinsdag voor het eerst over een individuele kieskaart, sinds het Hooggerechtshof eind april de zogeheten Voting Rights Act ernstig afzwakte. Deze wet, uit 1965, beschermde minderheden tegen discriminatie bij verkiezingen. De afzwakking maakte de weg vrij voor Republikeinen om de kieskaart van Alabama naar hun hand te zetten, een praktijk die ‘gerrymandering’ heet. Daarbij hoeven ze zich nauwelijks meer iets aan te trekken van eerlijke vertegenwoordiging voor kiezers van kleur.
Door de uitspraak van dinsdag mag Alabama zijn huidige kieskaart inruilen voor een die in het voordeel is van de Republikeinen. Een van de twee ‘zwarte’ districten, waar de meerderheid van de inwoners zwart is, wordt opgebroken. Daardoor hebben zwarte kiezers in nog maar een van de zeven districten een meerderheid, terwijl zij ongeveer een kwart van de bevolking van Alabama uitmaken. Zwarte Amerikanen stemmen doorgaans vaker op de Democraten.
Door de hertekening zullen de Republikeinen vrijwel zeker een zetel van de Democraten afsnoepen bij de tussentijdse verkiezingen in november. Alabama heeft zeven zetels in het Huis van Afgevaardigden, waarvan de Democraten er nu twee bezetten. Bovendien schept de uitspraak een precedent voor soortgelijke zaken die zich de komende tijd mogelijk nog zullen aandienen.
De drie liberale leden van het negenkoppige hof stemden dinsdag tegen. Rechter Sonia Sotomayor trok in een verklaring fel van leer tegen haar conservatieve collega’s. De uitspraak maakt de weg vrij voor een ‘chaotische verkiezing’ die ‘opzettelijk zwarte inwoners van Alabama discrimineert’, zegt ze over de aanstaande voorverkiezingen in de staat. Ook zou het oordeel van het hof ‘het democratische proces ondermijnen’ en ‘de rechtsstaat aantasten’.
Om van een eventueel gunstige uitspraak van het hof te kunnen profiteren, had de Republikeinse gouverneur van Alabama, Kay Ivey, de voorverkiezingen voor de vier betrokken kiesdistricten uitgesteld. Die hadden eigenlijk vorige maand moeten plaatsvinden, maar worden nu in augustus gehouden. In de overige drie districten brachten kiezers al wel hun stem uit.
Een panel van drie federale rechters had de kaart van Alabama eind vorige maand nog afgekeurd, omdat die discrimineerde op basis van etniciteit. Republikeinse politici uit de zuidelijke staat stapten daarom naar het Hooggerechtshof, dat nu dit oordeel van tafel veegt met het argument dat de rechters uit het panel ‘onze instructies niet hebben opgevolgd’, verwijzend naar hun uitspraak over de Voting Rights Act. Saillant is dat het Hooggerechtshof zich in 2023 op basis van deze wet juist uitsprak tegen een kieskaart met maar één zwart district in Alabama.
De Republikeinen en Democraten zijn verwikkeld in een wedloop om de kiesdistricten, die de Amerikaanse president Donald Trump in gang zette door de kieskaart van Texas te hertekenen. Beide partijen proberen in verschillende staten de kieskaart zo te hertekenen dat deze meer zetels oplevert in het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinse partij van Trump op dit moment een nipte meerderheid heeft.
Republikeinse politici slaagden er onlangs al in om de kieskaart in hun voordeel te hertekenen in onder meer Louisiana en Tennessee. Democraten deden vervolgens hetzelfde in Californië. Onderaan de streep lijken de Republikeinen echter het meest te profiteren van het hertekenen van de kieskaarten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant