Wie is Mohammad al-Saadi, die volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie achter achttien aanslagen op Amerikaanse, Israëlische en joodse doelen in Europa zit?
‘Dit is de laatste waarschuwing’, schrijft Mohammad al-Saadi op 16 maart op Telegram en X. Vlak daarvoor heeft een explosie plaatsgevonden bij een kantoorpand in Amsterdam, waar onder meer de Amerikaanse Bank of New York Mellon is gevestigd. In het bericht eist Al-Saadi namens de terreurorganisatie Ashab al-Yamin de aanslag op. De Europese Unie moet direct afstand nemen van alles wat ‘Amerikaans en zionistisch’ is, schrijft hij.
Het is niet de eerste keer dat Al-Saadi zich laat gelden. De Amerikaanse autoriteiten denken dat hij op afstand betrokken was bij nog eens zeventien aanslagen van Ashab al-Yamin, onder meer op synagogen in Luik en Rotterdam, een joodse school in Amsterdam en de stichting Christenen voor Israël in Nijkerk.
Sinds maart verschijnen propagandavideo’s van Ashab al-Yamin online: beelden van brandstichtingen, explosies en vernielingen, voorzien van dreigende teksten en het logo van een tot dan toe onbekende organisatie. De filmpjes circuleren in Telegramgroepen van militante, aan Iran gelieerde bewegingen, maar wie er precies achter schuilgaat, bleef lang onduidelijk.
Tot nu, lijkt het. Het Amerikaanse ministerie van Justitie arresteerde Al-Saadi onlangs in Turkije en zegt daarmee de spil achter de reeks aanslagen te pakken te hebben. In een ronkend persbericht noemt FBI-directeur Kash Patel de arrestatie van de 32-jarige Iraakse Iraniër, die jarenlang verkeerde in en rond de Iraanse machtselite, ‘slechts het recentste succesvolle voorbeeld van het historische werk’ dat de regering-Trump verricht in de strijd tegen terrorisme.
Aan de FBI zou Al-Saadi hebben bekend dat hij verantwoordelijk was voor de media-uitingen en de ‘psychologische oorlogsvoering’ van Ashab al-Yamin, binnen wat hij het Iraanse ‘verzet’ noemt. Het doel was om angst te zaaien onder de bevolking van westerse landen door Amerikaanse, Israëlische en joodse doelwitten aan te vallen – als wraak voor de aanvallen op Iran.
De Amerikaanse autoriteiten zien Ashab al-Yamin niet als een op zichzelf staande terreurgroep, maar als een dekmantel voor Kataib Hezbollah – een radicale Iraakse sjiitische militie – en de Iraanse Revolutionaire Garde. Uit de Amerikaanse strafdossiers blijkt dat Al-Saadi heeft toegegeven dat er ‘geen echt onderscheid tussen die groepen’ bestond.
‘Die bevindingen sluiten aan bij wat we weten over hoe Iran in het Westen opereert’, zegt Graig Klein, universitair docent terrorisme en politiek geweld aan de Universiteit Leiden. ‘Iraanse machthebbers werven individuen die bereid zijn om geweld te plegen. Het lijkt erop dat Al-Saadi een makelaar was voor dat geweld, aangestuurd door de Revolutionaire Garde.’
Al-Saadi groeide op in een streng gelovig sjiitisch gezin in Iran. Zijn ouders zouden dissidenten zijn geweest die in de jaren tachtig en negentig door het regime van Saddam Hoessein werden verdreven. Amerikaanse onderzoekers achten het zeer waarschijnlijk dat zijn vader verbonden was aan de Badr-beweging, een door de Iraanse Revolutionaire Garde opgerichte verzetsgroep.
Na de val van Saddam in 2003 keerde Al-Saadi terug naar Irak. Daar ontpopte hij zich als een pro-Iraanse propagandist en coördinator van aanslagen. Hij koos voor een andere methode dan traditionele terreurnetwerken: geen getrainde strijders naar Europa sturen, maar lokale jongeren en criminelen inhuren tegen betaling.
Zo werden voor de aanslag op de synagoge in Rotterdam tieners uit Tilburg gerekruteerd. Dit verklaart mede waarom de aanslagen soms ietwat amateuristisch werden uitgevoerd, ondanks de professionele coördinatie erachter. De tieners uit Tilburg werden in de buurt van een tweede synagoge in Rotterdam opgepakt wegens ‘opvallend rijgedrag’.
Al-Saadi werkte vanuit een commandoruimte in Irak, die was uitgerust met vuurwapens en kaarten met potentiële doelwitten. Via FaceTime keek hij soms live mee met de aanslagen. Op videobeelden is te horen hoe hij de uitvoerders van een aanslag in Londen opdrachten geeft: ‘steek het aan’ en ‘gooi de vierde’. Na afloop voorzag hij de opnamen van het logo van Ashab al-Yamin en verspreidde hij deze razendsnel binnen zijn pro-Iraanse netwerk via Telegram en X.
Al-Saadi reisde veel, volgens de Amerikanen onder meer naar Libanon en Europa om logistieke netwerken voor droneonderdelen en wapens op te zetten. Dankzij een speciaal dienstpaspoort van de Iraakse overheid kon hij zich vrij eenvoudig door de Schengenzone bewegen. Die bewegingsvrijheid dankte hij aan de nauwe verwevenheid tussen de Iraakse staat en pro-Iraanse milities als Kataib Hezbollah, die na de strijd tegen Islamitische Staat (IS) een plek kregen binnen staatsstructuren en deels uit de staatskas worden gefinancierd.
Al-Saadi onderhield naar eigen zeggen nauwe banden met de top van het Iraanse regime. Tegen FBI-agenten verklaarde hij dat hij zich ‘een zoon’ voelde van Qassem Soleimani, de invloedrijke generaal die in 2020 door de Verenigde Staten werd gedood. Op meerdere foto’s poseren de twee samen. Ook zou hij drie dagen voor het uitbreken van de Iran-oorlog nog een persoonlijke ontmoeting hebben gehad met de onlangs geëxecuteerde hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei.
Al-Saadi wordt verdacht van het voorbereiden van een aanslag op Amerikaanse burgers, samenzwering en terrorismegerelateerde misdrijven. Bij elkaar opgeteld kan hij daar meerdere keren levenslang voor krijgen.
Dat Al-Saadi is opgepakt noemt universitair docent Klein een belangrijke stap, ‘maar niet het einde van de dreiging uit Iran’. ‘De Iraanse Revolutionaire Garde is een goed georganiseerd netwerk. Je kunt erop rekenen dat zijn opvolger al klaarstaat.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant