Het kabinet wil harder optreden bij uit de hand gelopen demonstraties. Ministers Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) en David van Weel (Justitie en Veiligheid) hebben de Tweede Kamer in een brief laten weten dat relschoppers zwaarder gestraft moeten worden en dat burgemeesters meer mogelijkheden krijgen om in te grijpen. De aanpassing raakt de Wet openbare manifestaties, die al veertig jaar niet meer is herzien.
Nieuwe bevoegdheden voor burgemeesters
Het kabinet wil burgemeesters de bevoegdheid geven om demonstranten te verplaatsen als een protest dreigt te escaleren. Daarnaast wordt een noodbevoegdheid expliciet in de demonstratiewet vastgelegd, zodat burgemeesters eerder en gerichter kunnen ingrijpen bij ernstige verstoringen van de openbare orde.
"In algemene zin krijgen burgemeesters hierdoor meer middelen om eerder op te kunnen treden. En het risico dat demonstraties ontsporen, wordt kleiner", aldus minister Heerma.
Zwaarder straffen bij wetsovertreding
Wie zich tijdens een demonstratie schuldig maakt aan strafbare feiten, riskeert straks een hogere straf. Het kabinet wil dat de rechter strafbare feiten gepleegd tijdens demonstraties zwaarder laat meewegen bij het bepalen van de straf.
Heerma benadrukt dat demonstreren een grondrecht is. "Daar mag je niet lichtvaardig mee omgaan. Maar er is wel behoefte om een aantal zaken aan te scherpen", zei hij. Het kabinet wil daarmee een balans vinden tussen het beschermen van het demonstratierecht en de mogelijkheid om in te grijpen als de wet wordt overtreden.
Aanleiding: rellen bij azc's en spoorblokkade XR bij Utrecht
De plannen komen in een periode van toenemende onrust rondom demonstraties. Activisten van Extinction Rebellion blokkeerden onlangs het spoor bij Utrecht Centraal, ondanks een verbod van burgemeester Sharon Dijksma. Twee weken eerder liepen anti-azc-demonstraties in Loosdrecht uit op rellen, waarbij vuurwerk werd gegooid naar een tijdelijke noodopvanglocatie met vijftien vluchtelingen.
NS kondigde aan een schadeclaim in te dienen naar aanleiding van de spoorblokkade bij Utrecht, evenals voor een eerdere actie van Extinction Rebellion op het spoor in Den Haag.
Heerma benadrukt dat de wetswijziging niet als directe reactie op deze incidenten is bedoeld. "Dit is een discussie die al een aantal jaren speelt, waarbij we zien dat een klein deel van de demonstraties steeds ernstiger ontspoort."
Kamer wil verdergaande maatregelen
De Tweede Kamer wil verder gaan dan het kabinet voorstelt. Een Kamermeerderheid pleit voor zwaarder straffen van mensen die wegen of spoorwegen blokkeren als aparte categorie. Heerma ziet daar niets in: betere handhaving van bestaande regels is volgens hem de oplossing.
Ook ligt er een voorstel voor een landelijk verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Dat plan stuit op bezwaren van politie en burgemeesters vanwege de uitvoerbaarheid. Heerma wil het wetsvoorstel niet intrekken, maar wil met de Kamer eerst praten over alternatieven.
Na de zomer debatteert de Kamer over het totale pakket aan maatregelen.
Demonstratie (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage