Een Russische rechtbank heeft Mikhail Loshchinin, die een Belgisch en een Russisch paspoort heeft, veroordeeld tot 16 jaar gevangenisstraf vanwege landverraad. Loschchinin reisde vorige zomer naar Sint-Petersburg om zijn zieke vader op te zoeken, maar werd bij de grens gearresteerd.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant.
Loshchinin woont sinds 1999 niet meer in Rusland en houdt zich niet bezig met politiek, maar daar trekken de Russische autoriteiten zich niets van aan. De aanklacht is gebaseerd op WhatsApp-gesprekken op zijn telefoon uit 2022 met zijn ex-vriendin uit Oekraïne, die hem om geld vroeg. Omdat Loschchinin de Russische nationaliteit heeft, is hij volgens de rechtbank schuldig aan ‘het financieren van vertegenwoordigers van een vijandige buitenlandse staat’.
De 48-jarige Loshchinin woonde afgelopen jaren in Duitsland en werkte als IT-specialist in Luxemburg. Zijn vader kampte al langer met een slechte gezondheid, maar kreeg vorige zomer een hartaanval. Daarop besloot Loshchinin op zijn motor via Letland naar Rusland te rijden. Diezelfde reis had hij voor het laatst gemaakt in 2020, voor de Russische invasie in Oekraïne. ‘Het kon de laatste keer zijn dat ze elkaar zouden zien, dus hij wilde meteen vertrekken’, zei zijn moeder Olga, die zelf in Polen woont, tegen ‘Radio Free Europe/Radio Liberty’ (RFE/RL).
Op 1 juli bereikte hij de grenspost Ubylinka, waar hij zijn Russische paspoort liet zien. De grenswachten doorzochten zijn telefoon en stuitten op verschillende Oekraïense contacten. Behalve met zijn ex-vriendin, onderhield Loshchinin ook contact met een zus en diverse vrienden in Oekraïne. Hij had de gesprekken niet verwijderd omdat hij niet had gedacht dat dit een misdaad zou kunnen zijn. De grenswachten lieten hem met een truc de grens oversteken, waarop ze hem konden arresteren.
‘Helaas heb ik het nieuws uit Rusland helemaal niet gevolgd. Hoewel ik dat wel had moeten doen voor zo’n reis’, schrijft Loshchinin in een van de brieven die hij vanuit de gevangenis aan een journalist stuurde. ‘Toen ik drie dagen op de controlepost werd vastgehouden, bleven ze maar zeggen: Je bent zo weer vrij, We zien dat je niets verkeerds hebt gedaan, Je krijgt een waarschuwing en dan ga je verder. Dus ik was ervan overtuigd dat het allemaal een misverstand was en dat ze me echt snel zouden laten gaan.’
Hij kwam niet meer op vrije voeten. Eerst verbleef hij een maand onder surveillance in een hotel nabij de grens, waarna hij werd overgeplaatst naar een detentiekamp voor Oekraïense krijgsgevangenen, in Stary Oskol, niet ver van de Oekraïense grens. Daar werd hij mishandeld en werd zijn bril afgepakt. Toen zijn advocaat hem wilde opzoeken, was hij opnieuw verplaatst, dit keer naar een gevangenis in Pskov, niet ver van de grens met Estland.
Sinds de aanklacht verblijft Loshchinin alleen in een cel. Hoewel de omstandigheden in Pskov iets beter zijn, bestaan er zorgen over zijn gezondheid. Hij schrijft dat hij het zicht in zijn linkeroog heeft verloren, maar geen toegang heeft tot medische zorg. ‘In maart 2026 heeft de rechtbank een CT-scan voor Mikhail Loshchinin in een privékliniek toegestaan. Deze scan is echter nog niet uitgevoerd’, berichtte Amnesty International vorige maand.
Loshchinin bleef hoopvol dat het recht zou zegevieren, hoewel zijn kansen uiterst slecht waren. Afgelopen jaren past Rusland wetten op het gebied van landverraad, spionage en het steunen van vijandelijke actoren steeds vaker toe. Volgens de Russische ngo First Department zijn sinds het begin van de oorlog meer dan duizend mensen veroordeeld op grond van deze aanklachten, waarvan zeker 468 in 2025. Er is geen enkele vrijspraak geweest.
Er is veel internationale aandacht voor de zaak, met name in België. De Belgische overheid heeft al meermaals geprobeerd in te grijpen, maar Rusland erkent de Belgische nationaliteit van Loshchinin niet. Volgens zijn moeder worden consulaire bezoeken tot nu toe geweigerd. Belgische media schrijven dat de enige kans op vrijlating vermoedelijk is via een gevangenenruil. ‘Ja, ik heb er spijt van dat ik ben gegaan’, schrijft Loshchinin.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant