Als het aan Google ligt, worden de komende twee jaar 32 miljoen muggen vrijgelaten in Florida en Californië. Het techbedrijf wil zo de lokale populaties ziektedragende muggen doen krimpen. ‘Een project van de lange adem.’
32 miljoen gekweekte muggen uitzetten: het lijkt op vuur met vuur bestrijden, maar volgens Google is dat de oplossing om populaties ziekmakende muggen terug te dringen. Al zo’n tien jaar doet het techbedrijf onderzoek naar de insecten. Na proeven op de Britse Maagdeneilanden en in Singapore, wil het ook in de VS aan de slag. Daarom heeft Google de staten Florida en Californië toestemming gevraagd de beestjes los te laten.
Jaarlijks doden muggen meer mensen dan elk ander dier. Dat komt doordat de vrouwtjes – de mannetjes bijten niet – ziekten zoals dengue, gele koorts en zika kunnen overdragen.
Veel van deze tropenziekten zijn moeilijk te behandelen en kennen geen effectief vaccin.
Een andere aanpak om de besmettingen door muggenbeten te beperken, is de beestjes te bestrijden, maar dat blijkt moeilijk. Pesticiden tegen insecten zijn slecht voor de biodiversiteit, en het is niet mogelijk voor mensen om bij alle broedplaatsen van muggen te komen, laat staan ze te verwijderen.
Googles Debug-programma zet in op een alternatieve methode. Daarvoor laat het bedrijf een groot aantal mannelijke muggen los bij een bestaande populatie. Deze mannetjes zijn geen normale muggen, maar dragen de natuurlijk voorkomende wolbachia-bacterie in zich. Daardoor zijn ze onvruchtbaar.
‘Die bacterie komt voor in alle lichaamscellen van de mug, en dus ook in het sperma’, vertelt muggenexpert Bart Knols. ‘Als zo’n losgelaten mannetje vervolgens paart met een vrouwtje zonder wolbachia kan zij wel eieren leggen, maar zijn die niet levensvatbaar. Dat is een soort geboortebeperking.’
Op lange termijn doen de mannelijke muggen met wolbachia een lokale populatie met meer dan 90 procent krimpen, zo beschreven Debug-onderzoekers een paar jaar geleden in vakblad Nature Biotechnology. Bovendien laten proeven van Debug in Singapore ook zien dat de wolbachia-muggen een jaar na de loslating een lokale afname van 70 procent in knokkelkoortsbesmettingen teweegbrengen.
Deze techniek om muggen te bestrijden stamt al uit de jaren zestig. De methode van Google is dus niet nieuw, maar het techbedrijf heeft die in een moderner jasje gestoken. Muggen voor dit soort uitzetprojecten worden normaal gesproken in fabrieken gekweekt, waarbij zowel mannetjes als vrouwtjes ontstaan. Het scheiden van deze is een uitdagend proces. Debug versimpelt dit door kunstmatige intelligentie, sensoren en robotica in te zetten in zijn fabrieken.
Toen Debug begon in 2016, viel het eerst onder de hoede van Googles moederbedrijf Alphabet, dat zich met een ander dochterbedrijf ook richt op ontwikkelingen in de gezondheidssector en AI. Sinds december 2024 heeft Google Debug overgenomen, zo meldt The Guardian.
Een groot voordeel van de methode is dat het heel specifiek werkt. ‘Een mannetje zal alleen paren met een vrouwtje van dezelfde soort’, zegt Knols. ‘Als de populatie van die ene soort dan krimpt, heeft dat geen effect op andere muggensoorten. Zo wordt het ecosysteem minimaal verstoord.’ Daarnaast komen er geen pesticiden of gentechnologie bij kijken, wat de techniek duurzamer maakt voor de natuur.
Het nadeel: het is geen definitieve oplossing. Zodra je voor lange tijd stopt met het loslaten van de gekweekte muggen, kan de populatie weer groeien. ‘Het is dus echt een project van de lange adem. Alleen het bouwen van een fabriek kost al zo’n 10 miljoen euro.’ Voor tropische landen waar veel ziekmakende muggen voorkomen is het dus te duur.
Het voorstel om de 32 miljoen muggen los te laten ligt nu bij de Amerikaanse overheid. Na 5 juni gaan zij de aanvraag beoordelen. Knols verwacht dat die beoordeling positief uitpakt voor Debug. ‘Het is een methode die al op meerdere plekken is toegepast, zonder dat ecosystemen in elkaar zijn gestort. Daar gaan ze zeker toestemming voor krijgen.’
Source: Volkskrant