Vijf vragen over quarantainecentrum in Kenia Plannen om een Amerikaans ebola-quarantainecentrum in Kenia te openen zijn met drie weken uitgesteld door de rechter. Bij een betoging tegen de komst ervan vielen maandagavond twee doden. „Kenia is een soevereine republiek.”
Een demonstrant tijdens een betoging in Nanyuki tegen de komst van een Amerikaanse quarantainecentrum voor ebolapatiënten.
Als het aan de Keniaanse president William Ruto ligt, komt het er gewoon: een quarantainecentrum voor Amerikanen die zijn blootgesteld aan het ebolavirus. De Verenigde Staten willen zo’n faciliteit graag openen op een Keniaanse vliegbasis in het midden van het land.
Maar in de rest van Kenia groeit er verzet tegen de komst van het centrum. Critici verwijten Ruto dat hij de deur openzet voor een „koloniaal” project. Het Keniaanse High Court heeft dinsdag het oordeel van een lagere rechter met drie weken verlengd om de opening van het centrum op te schorten.
De relatief zeldzame Bundibugyo-variant van ebola is verantwoordelijk voor een uitbraak in de Democratische Republiek Congo en Oeganda. In Kenia zijn geen gevallen van het virus gesignaleerd. Dinsdag meldde de Wereldgezondheidsorganisatie WHO een forse daling van het aantal vermoedelijke besmettingen door het ebolavirus, van ruim negenhonderd naar 330.
Om wat voor centrum gaat het precies? Hoe gaat het verder met de bestrijding van ebola? En nog drie vragen.
Op 18 mei sloten de Verenigde Staten de grenzen voor niet-Amerikanen die onlangs de Democratische Republiek Congo, Oeganda of Zuid-Soedan hadden bezocht. Deze maatregel zou in eerste instantie dertig dagen van kracht zijn, met kans op verlenging.
De Amerikaanse regering wil nu een stap verder gaan en ook Amerikaanse burgers die zijn blootgesteld aan het ebolavirus liever niet in eigen land opvangen. In plaats daarvan willen ze een faciliteit ten noorden van Nairobi optuigen, waar Amerikaanse patiënten zouden worden gemonitord en behandeld.
Op de Keniaanse luchtmachtbasis in Laikipia zou plaats worden gemaakt voor de faciliteit, met ruimte voor vijftig bedden. Het personeel zou onder meer bestaan uit Amerikaanse artsen die bij de hulpverlening van de grootste ebola-uitbraak tot nu toe, in 2014, betrokken waren. Het team zou in de VS worden opgeleid en vervolgens worden uitgezonden om de zorg in Kenia te verlenen.
Vorige week donderdag sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, met president Ruto over de samenwerking tussen de VS en Kenia, aldus een persbericht van de Amerikaanse overheid. Voor ‘ebolaparaatheid’ zouden de Amerikanen 13,5 miljoen dollar (12 miljoen euro) uittrekken. Daarnaast zou 112 miljoen dollar (zo’n 96 miljoen euro) aan bilaterale hulp worden verstrekt „voor de regionale respons”. Over de faciliteit werd niets medegedeeld.
De VS kijken daarnaast naar mogelijkheden om Amerikanen in Europa te laten behandelen. Zo zijn er al Amerikaanse ebola-patiënten behandeld in een Berlijns en Praags ziekenhuis. Het terugbrengen van de Amerikaanse patiënten naar de VS is uitgesloten, aldus The New York Times. Onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie verzet zich tegen de reisrestricties van de VS.
In de VS zijn er meerdere moderne gespecialiseerde faciliteiten die ebola-patiënten goed kunnen opvangen, zoals de Nebraska Quarantine Unit. Daar verblijven nu ter observatie achttien opvarenden van het Nederlandse cruisseschip Hondius waar het hantavirus uitbrak.
In een eerste reactie maandagavond verdedigde president Ruto het besluit om het verzoek van de Amerikaanse president Donald Trump in te willigen omdat het „een samenwerking betrof met vrienden die al dertig tot veertig jaar met Kenia samenwerken”.
Op dezelfde dag werd er door honderden betogers gedemonstreerd bij de vliegbasis waar het centrum zou moeten komen. Tijdens de betoging vielen er twee doden nadat de politie het vuur op hen opende, aldus persbureau Reuters dat zich baseerde op een organisator van het protest en „een veiligheidsbron”.
Critici hekelen de komst van het centrum, terwijl de gezondheidszorg in Kenia er slecht zou voorstaan door geldgebrek en personeelstekorten en het ebola-virus nog niet is opgedoken in Kenia. „Je kunt geen nationale gezondheidscrisis het hoofd bieden door een internationale te importeren”, stelt de Keniaanse vakbond van artsen, apothekers en tandartsen (KMPDU) in een verklaring. „Kenia is een soevereine republiek, geen geopolitieke isolatieafdeling”.
Ook vindt de KMPDU het bezwaarlijk dat er Amerikaanse artsen en verpleegkundigen in het centrum zullen werken, in plaats van Keniaanse gezondheidszorgmedewerkers. „We zullen geen apartheidsmodel in de gezondheidszorg op Keniaans grondgebied tolereren”, waarschuwde de vakbond. In een column in de Keniaanse krant The Standard schrijft econoom Xn Iraki dat het plan voor het ebola-centrum „stinkt naar neokolonialisme”.
Het gerechtshof deed zijn uitspraak in een zaak die een Keniaanse ngo had aangespannen, die onder meer erop wees dat de volksgezondheid gevaar zou lopen door de komst van het centrum. Het hof volgde de eerdere uitspraak, en besloot dat buitenlandse (vermoedelijke) ebola-patiënten Kenia niet mogen binnenkomen, dus ook geen Amerikaanse.
Daarnaast droeg het hof de Keniaanse minister van Gezondheid op om details omtrent de afspraken met de VS openbaar te maken, evenals de wijze waarop het de gezondheidsrisico’s heeft ingeschat.
In Congo en Oeganda zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO in totaal 49 bevestigde sterfgevallen bekend die zijn veroorzaakt door de Bundibugyo-variant van het virus. In Congo zijn er 321 ebola-gevallen bevestigd, met nog 116 vermoedelijke besmettingen. Dit is een forse daling van eerdere cijfers, vanwege de uitsluiting van ebola bij honderden anderen verdachte besmettingen. In Oeganda zijn nog negen besmettingen bevestigd. Er kwamen ook enkele positieve signalen naar buiten: de WHO meldde dat zes ebola-patiënten in Congo waren genezen.
Op dit moment bestaat nog geen vaccin of specifieke behandeling voor dit virus, al wordt er wel aan gewerkt.