Spreidingswet Burgemeester Jack de Vries van Maassluis neemt afstand van het coalitievoornemen om „nul” asielzoekers in de gemeente op te vangen. „Het is logisch en goed dat hij zich publiekelijk uitspreekt.” Er is donderdag een raadsdebat over de kwestie.
Jack de Vries.
Burgemeester Jack de Vries (CDA) van Maassluis neemt afstand van het asielhoofdstuk in het coalitieakkoord dat afgelopen vrijdag in de gemeente is gepresenteerd. Daarin staat dat Maassluis nul opvangplekken aanbiedt. Gemeenten moeten juist „onderling solidair” optreden, schrijft de burgemeester op de site van de gemeente. „Dat betekent dus gevolg geven aan de spreidingswet.”
In het akkoord De bakens verzetten staat dat de gemeente al „genoeg” doet en daarom „het bod” van asielopvangplekken namens Maassluis „nul” zal zijn aan de Provinciale Regietafel. In dat bestuurlijk overleg besluiten de gemeenten van Zuid-Holland hoe tegemoet te komen aan de opgave van het ministerie om per 1 november 2026 voldoende opvanglocaties te realiseren. Maassluis zou 170 asielzoekers moeten huisvesten.
De coalitie van Leefbaar Maessluys en VVD is een van de eerste die zo openlijk de spreidingswet tegenwerkt. De wet beoogt via een verdeelsleutel asielzoekers over alle gemeenten te verdelen. Daarmee zou een opvangcrisis, zoals momenteel in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel, op termijn moeten worden voorkomen.
Verkiezingswinnaar Leefbaar Maessluys (elf zetels) heeft met de VVD (drie zetels) een coalitieakkoord gesloten. De winst volgde op een campagne die onder meer ging over asiel. Gary Bouwer, Leefbaar-fractieleider en kandidaat-wethouder, koppelt de weigering te voldoen aan de opgave aan de, zoals Leefbaar het ziet, onvoldoende inperking van de instroom van asielzoekers in Nederland.
Daarover stelt De Vries: „Ja, landelijk zullen we de instroom moeten beperken en binnen Europa [moeten we] een lijn trekken, maar totdat dit gerealiseerd is, vind ik het van belang als gemeenten onderling solidair te zijn. […] Dat betekent dan ook dat als er uiteindelijk een definitief verdeelbesluit is, we daar ook – binnen onze mogelijkheden – gehoor aan moeten geven.”
Momenteel worden in Maassluis 140 vluchtelingen opgevangen op twee schepen. „Wij leveren nu ons aandeel en dat is goed ingebed en zonder overlast”, zegt De Vries daarover. Maar het nieuwe college, waarbij beoogd wethouder Bouwer de portefeuille Migratie & Asiel zou krijgen, wil na het verstrijken van het contract met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers deze opvang stopzetten. Dat zou dan respectievelijk per december 2026 en april 2027 gebeuren.
Hoogleraar politiek staatsrecht en gemeenterecht Hansko Broeksteeg (Radboud Universiteit) noemt de handelswijze van Leefbaar Maessluys „juridisch gezien de netste manier” om uit te komen op nul asielzoekers.
Hoogleraar decentrale overheden Geerten Boogaard (Universiteit Leiden) noemt de „dubbele aantekening op voorhand” van de burgemeester „uitzonderlijk.” Boogaard: „De Vries draagt straks verantwoordelijkheid voor het beleid van het gehele college. De raad zal hem dan ook de keuze geven: verdedigen of opstappen.”
Wanneer het college vasthoudt aan het bod van „nul” nadat het verdelingsbesluit definitief is geworden, „gaat De Vries dat niet meemaken, dat staat er eigenlijk”. Wel is het de vraag wat de burgemeester als ‘definitief’ beschouwt. Zolang bezwaarmogelijkheden bestaan, „ben je nog wel even bezig”, zegt Boogaard.
Aan de Provinciale Regietafel wordt bepaald wie hoeveel asielzoekers opvangt, waar kan worden uitgeruild. In de praktijk zal dat, zeker in Zuid-Holland, lastig worden. Meerdere lokale partijen kwamen hier aan de macht die de hakken in het zand zetten. Onder meer de op een na grootste gemeente, Den Haag, maar ook twee buurgemeenten van Maassluis: Vlaardingen en Midden-Delfland.
Volgens Broeksteeg gaat de spreidingswet „er niet van uit dat elke gemeente asielzoekers móét opvangen. Er kunnen goede redenen bestaan om geen enkele toe te kennen. Of het politiek wenselijk is, laat ik maar even in het midden. Maar theoretisch-juridisch gezien is dit een mogelijkheid”.
Broeksteeg is minder onder de indruk van burgemeester De Vries’ afwijkende standpunt. „Het is logisch en goed dat hij zich publiekelijk uitspreekt. Hij zat zelf niet bij de coalitieonderhandelingen, maar moet straks wel onderdeel worden van dat college.”
De Vries wil vooruitlopend op een raadsdebat komende donderdag geen verder commentaar geven. Leefbaar Maessluys laat weten de reflectie „voor kennisgeving” aan te nemen en verder niet te reageren.