is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Begin 1982, in een tijd waarin de Amerikanen en Sovjets elkaar bedreigden met respectievelijk kruis- en SS20-raketten, schreef popgenie Prince het nummer 1999. Het ging over een doemscenario na de eeuwwisseling. Het beste zou zijn om van het jaar 1999 maar een feest te maken: ‘Let’s party like it’s 1999’ – een even aanstekelijk als apocalyptisch dansnummer.
In het jaar 1999 zelf werd het uitbundig meegebruld door beurshandelaren en beleggers. Want ondanks de dreigende millenniumbug was het daar groot feest. Er gingen dat jaar in de Verenigde Staten vijfhonderd bedrijven naar de beurs, waarvan 60 procent iets met het nieuwe internet deed.
De Dow Jones ging voor het eerst door de 10 duizend punten. De Nasdaq-index van Amerikaanse techfondsen steeg met 85 procent. Vodafone bood een duizelingwekkende som van 203 miljard dollar voor de overname van de telecomtak van het Duitse Mannesmann, nog altijd de grootste overname ooit. Beleggers kochten zonder na te denken nieuwe aandelen voor absurde bedragen. Zoals in Nederland die van World Online, van Nina Brink – een kat in de zak.
Zakenbankiers wreven zich in de handen en streken tientallen miljoenen op. De dotcom-boom zou eindigen in de dotcom-bust, toen vanaf de tweede helft van 2000 de internetzeepbel uiteenspatte. Het was een horrorcrash, waarbij de taal werd verrijkt met het woord ‘woekerpolissen’. Het zou vijftien jaar duren voordat de schade hersteld was.
Ook in 2026 is the sky the limit, ondanks de eindeloze oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten. De Dow Jones is voor het eerst boven de 50 duizend gekomen. Er staan enkele gigantische beursgangen te wachten die alle records breken; SpaceX, OpenAI en Anthropic willen gezamenlijk maar liefst 185 miljard dollar bij beleggers cashen.
Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk plaatst voor 75 miljard dollar aandelen. Dat betekent dat de beurswaarde van SpaceX 1.750 miljard zal worden – drie keer die van het Nederlandse ASML –, terwijl de omzet niet meer dan 20 miljard is.
Het is uniek dat een bedrijf bij de beursgang wordt gewaardeerd op zeventig keer de omzet. Musk is een marketinggenie. Kleine en grote beleggers willen meedoen aan het science-fictionsprookje van reizen naar Mars en datacenters in de ruimte. Voordat de beursgang een feit is wordt op handelsplatform al massaal gegokt op koersstijgingen van SpaceX.
Vorige week doorbraken twee vrijwel onbekende beursfondsen de magische grens van 1.000 miljard dollar (één biljoen) aan beurswaarde. Geheugenchipsfabrikanten Micron uit de Amerikaanse staat Idaho en SK Hynix uit Zuid-Korea behoren nu tot de biljoenenclub. Daar staan nu 14 bedrijven in, waaronder vier Aziatische en tien Amerikaanse.
De vraag naar AI-aandelen is even onverzadigbaar als die van internetaandelen in 1999. Vijandige overnames, zoals die op AkzoNobel, en gigabonussen zijn terug zonder dat dit maatschappelijke waarde creëert. Als het misgaat op de financiële markt zal het nieuwe woord voor woekerpolissen wel eens ‘plofpensioenen’ kunnen worden, want die zijn sinds kort aan de beursindex gekoppeld.
Misschien is in 2026 de waarschuwing uit Prince’s 1999 op zijn plaats: ‘En feestjes zijn niet bedoeld om eeuwig te duren. Oorlog is overal om ons heen.’
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.