Hij was een vriend, een zeer dierbare, en zit nu in de Tweede Kamer. Voor een partij die mij niet zo dierbaar is: FvD.
Maar vriendschappen laten zich niet op politiek bevel eindigen, de herinneringen aan onze warme, intieme betrekkingen – en met intiem bedoel ik geen seks, maar het idee dat je met iemand alles kan bespreken – die herinnering is nog steeds levend. Ik snáp het ook gewoon niet. Waarom ging deze vriend nu juist bij die partij, die racisme aldoor maar herhaalt.
Het was een mooie vriendschap, die begon in de katholieke kerk, waar hij zich liet dopen en ik al kwam. Er zijn NRC-lezers die een rood waas voor ogen krijgen zodra ze ‘katholiek’ lezen, want daar kan niets goeds van komen. Nou, dit: hij, filosofische belangstelling, ik ook, en hij zo’n kleine dertig jaar jonger. Iedere zondag zagen we elkaar. En tussendoor bellen, eindeloos. De intimiteit van een vriendschap kan veel beslag leggen.
Vriendschapsliefde. Jacob Israël de Haan is een van mijn lievelingsdichters, met zijn bekende „naar vriendschap zo een mateloos verlangen”.
Ik ben beter in de vriendschap dan in seks, sneu genoeg.
Ik was ook trots op hem toen hij gedoopt werd, lange man, zwart haar, en hij zag hij er met zijn witte doopkleed uit als een rabbi. Na de kerk gingen we koffiedrinken en soms nog wat wijn. Hij is de eerste en enige man die mij fysiek wilde verdedigen toen ik onheus werd bejegend.
Ik vond hem een aanwinst, hij was van de vrouwen, ik gaf advies, en ondertussen was ik met mijn eigen man. Ik wist dat hij Thierry Baudet goed kende, de eeuwige heteroseksuele mannenvanger, maar dat is geen reden tot een breuk. Maar dat-ie zo dicht bij die partij stond wist ik niet, dat las ik pas later in de krant.
Daarna getwijfeld of ik hem Mephisto zou aanraden, de sleutelroman van Klaus Mann. Klaus was de broer van Erika Mann, ook schrijfster en die laatste was kort getrouwd geweest met de toen beroemde Duitse acteur, Gustaf Gründgens. Later werd Gründgens, komend uit dat vrije, Berlijnse milieu uit de jaren 20, voluit nazi. ‘Ons soort mensen’ werd ‘een van hen.’ De kinderen Mann en vader Thomas vluchtten uit Hitlers Duitsland terwijl Gründgens daar juist triomfen vierde.
Nooit aangeraden, vond ik te bruut.
Ik hoopte dat hij niet verkozen zou worden, want hoe minder zetels die partij haalt, des te beter, maar dat werd hij wel, en eigenlijk was daarna mijn tweede gedachte: wat fijn, vriend heeft nu eindelijk een goed inkomen. En status, heel belangrijk voor hem.
Maar ook: dat kan helemaal niet, ik kom uit een mix-geslacht als bruin adoptiekind en met mij zoveel bruine en zwarte mensen. Hoezo ‘oorspronkelijke bevolking’ waarover partijleider Lidewij de Vos sprak? Dat is ook gericht tegen mij. En die lui hebben het over een ‘blanke etnostaat’, Jezus, en ik zeg nu ook maar Christus, want de katholieke kerk ondersteunt die denkbeelden niet.
Maar er zat een zachtaardigheid in vriend en een scherpte, waardoor ik dacht: dat gaat vanzelf wel over. Hij heeft gewoon een conservatieve inborst.
Maar wat ik niet zag: de compartimenten waarin hij zijn leven indeelde, met schotten ertussen die nooit neergehaald mochten worden. Ik lees nu in de zaterdagkrant het verhaal over FvD. Daarin is ook sprake van „de FVD-zomerschool in 2018 in kasteel Sterkenburg – over ‘immigratie, integratie en remigratie’”, terwijl ik weet dat vriend in die tijd daar lesgaf, zonder thema of partij te noemen.
Hij is een goede onderwijzer, en ik hoopte vooral dat-ie lof kreeg toegezwaaid.
En dit snap ik wel: in FVD-kringen rees zijn ster, maar in wat bij Forum ‘mainstream media’ worden genoemd wilden ze hem niet hebben. Hij wilde aanzien en kreeg het niet en nu is-ie parlementariër. Echt Iemand.
Ik kan wel roepen: ‘Keer om’, en dat hopen. ‘Keer weerom naar mij’, maar dat zal niet lukken. Vriend zit opgesloten in die Forum-kring, ik wat minder in de mijne, zonder contributie, partijafspraken en convenanten, en verder is vriend nu bezig in stijgende lijn.
Ik mis vriend, en toch zal ik hem politiek in alles bestrijden. Hij werd mijn affront.