Tv-recensie Als ‘WNL op Zondag’ werkte met achtergrondmuziek, was een verdrietige viool op zijn plaats geweest, schrijft onze recensent over het interview met VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans.
Ruud Brekelmans en Rick Nieman in ‘WNL op Zondag’.
Het grote nadeel van met vakantie gaan is dat je uiteindelijk terugkomt en jezelf dan toch nog op de hoogte moet brengen van alle ontwikkelingen waar je, zeer doelbewust, niet van op de hoogte bent gebleven. Daar maakte ik me zorgen over toen ik de tv zondagochtend voor het eerst in drie weken aandeed, even voor half elf: dat ik meteen geconfronteerd zou worden met alles wat ik had gemist en me genoodzaakt zou zien tot een onmenselijke inhaalslag. Het scherm lichtte onheilspellend op en toonde toen het hoofd van twee meneren met vale pakken en het woord ‘man’ in de achternaam. Ze hadden het over asiel en migratie. Goddank: ik had niets gemist.
„Als u me even een halve minuut geeft”, zei Ruben Brekelmans tegen Rick Nieman, want de vorige keer dat hij iets over de spreidingswet had gezegd, was daar een clipje van slechts een paar seconden uit voortgekomen. Hij had een week of twee geleden een aantal vragen beantwoord van een NOS-journalist, waarna een fragment uit dat interview was geknipt en voorgelegd aan een VVD-burgemeester in Nieuwsuur (NOS/NTR). In het fragment zei Ruben Brekelmans: „Het is uiteindelijk aan gemeenten zelf of ze wel of geen asielopvang willen.” De VVD-burgemeester vond dat een gevaarlijke uitspraak, want volgens de spreidingswet hebben gemeenten een wettelijke taak in de opvang van asielzoekers. De landelijke voorzitter van zijn eigen partij bood burgemeesters op deze manier weinig steun.
Nu mocht Ruben Brekelmans gelukkig in de herkansing, zonder de knipinterventies van die gemene NOS-journalisten. Hij deed het inderdaad in een halve minuut, alsof hij voor de spiegel had geoefend met een timer in de hand. Oplettende kijkers merkten allicht op dat het praatje zelfs in twintig seconden had gepast als Brekelmans er niet voor had gekozen om zich eerst weer tien seconden te profileren als migratiecriticus. „De instroom moet omlaag”, zei Brekelmans. „Dat is het échte probleem.” (Pro-tip van een professioneel tv-kijker: in de NPO-app kun je programma’s ook op dubbele snelheid kijken. Dan duurt deze omweg maar vijf seconden.)
Maar de mensen die hier wél naartoe komen, moeten eerlijk worden verdeeld over Nederland, vervolgde Brekelmans. De spreidingswet „is gewoon van kracht”. Alleen is in die wet „ruimte om onderling afspraken te maken”. „Dus als de één zegt: ik doe wat meer, dan hoeft de ander wat minder te doen”, vulde Nieman hem aan. „Exact”, zei Brekelmans. „En dat is wat ik heb gezegd. En dát stukje – dát is eruit gehaald en heel groot gemaakt.” „Ik zie dat het u raakt”, zei Nieman. Dat kon Brekelmans beamen. Als WNL op Zondag werkte met achtergrondmuziek, was een verdrietige viool op zijn plaats geweest. Het ís ook afschuwelijk als er consequenties blijken te zitten aan de dingen die je zegt. Die gedachte bleef nog even bij me hangen toen Nieman niet veel later naar een pleidooi van collega Fidan Ekiz luisterde, die was geschrokken van de taal die was gebezigd in een Kamerdebat. Daar was het gegaan over termen als ‘omvolking’, ‘remigratie’ en ‘oorspronkelijke Nederlanders’. Nieman en Brekelmans knikten ernstig. Ja, taal was heel belangrijk.
Toen de uitzending voorbij was keek ik nog even welke onderwerpen tijdens mijn vakantie de revue waren gepasseerd. Vorige week maakte men zich ook druk om taal, las ik op de site van WNL: toen vonden VVD-staatssecretaris Silvio Erkens en JA21-leider Joost Eerdmans „dat het label extreemrechts veel te makkelijk wordt opgeplakt”. Een ander artikel over die uitzending heette: ‘Joost Eerdmans (JA21): „Spreidingswet moet van tafel”‘. En terwijl ik zondagmiddag langs die koppen scrolde, bedacht ik me dat er één ding erger is dan terugkomen van vakantie en van alles te hebben gemist: terugkomen van vakantie en meteen vergeten dat je bent weggeweest.