Terwijl de meeste Kamerleden nog steeds actief zijn op X, hebben gemeenteraadsleden het platform van Elon Musk de afgelopen jaren de rug toe gekeerd.
Dat blijkt uit onderzoek van het tijdschrift Binnenlands Bestuur, dat vandaag wordt gepubliceerd. Onder raadsleden liep het X-gebruik flink terug: van 45 procent in 2023 naar 20,4 procent in 2026, schrijft Binnenlands Bestuur. Het X-gebruik is onder Kamerleden met ruim 60 procent drie keer zo hoog.
‘Een belangrijke reden voor Kamerleden om op X te blijven is het contact met landelijke media, en dat argument speelt op lokaal niveau nauwelijks’, verklaart Claes de Vreese, hoogleraar politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam, het verschil in X-gebruik tussen landelijke en lokale politici. ‘Het contact tussen raadsleden en regionale journalisten vindt meestal rechtstreeks plaats. Ik kan me voorstellen dat voor raadsleden de grote nadelen van X – de haatberichten, de bedreigingen – niet opwegen tegen de voordelen.’
Binnenlands Bestuur, tijdschrift voor ambtenaren en bestuurders, bracht het sociale mediagebruik van alle Kamerleden en 422 raadsleden van grote, middelgrote en kleine gemeenten in kaart. Uit de inventarisatie blijkt verder dat BlueSky groeit, zowel onder lokale als landelijke politici: van de Kamerleden gebruikt nu bijna 30 procent het platform, van de gemeenteraadsleden 12,5 procent. Onder raadsleden in de grote steden is BlueSky inmiddels bijna net zo populair als X, in Amsterdam en Rotterdam is BlueSky zelfs groter.
De verschillen in het sociale mediagebruik van linkse en rechtse politici zijn zo opvallend, dat Binnenlands Bestuur het heeft over ‘digitale verzuiling’. Waar Twitter tot 2022 een verzamelplaats was voor politici van alle kanten van het spectrum, is X nu veel populairder onder politici op rechts. Van de landelijke en lokale vertegenwoordigers van FvD, PVV, JA21, VVD, BBB, SGP, Leefbaar Rotterdam en Hart voor Den Haag gebruikt 44 procent X. Onder politici van linkse partijen is dat 18 procent.
Progressief Nederland maakte vorige week in een onderzoekspublicatie van de Volkskrant over het platform bekend X niet langer meer te gebruiken. Volt was daar al in 2025 mee gestopt.
Op X wordt linkse partijen verweten dat ze het debat daar ontvluchten door een overstap naar Bluesky. Volgens De Vreese is dat ‘een vreemde redenering’. ‘Linkse politici krijgen op X de kritiek dat BlueSky een ideologisch eiland is, maar die linkse politici zijn juist van X vertrokken omdat het platform in vergelijking met een paar jaar geleden zélf een ideologisch eiland is geworden.’
De Vreese verwijst naar het ‘zeer sturende algoritme’ en de eigenaar ‘met een politieke agenda’. ‘Musk is nauw verbonden aan de regering-Trump, die weer in officiële beleidsdocumenten heeft staan dat het ondermijnen van Europese democratieën een van de doelstellingen is’, aldus De Vreese. ‘Dat is geen mening, maar een feit. Je kunt mensen die daarvan weglopen, niet verwijten dat ze het debat niet aangaan.’
BlueSky wordt door rechtse politici dan weer gemeden: maar 9 procent is daar actief, tegen 46 procent van de politici van linkse partijen. Van digitale verzuiling is – gekeken naar de hele Nederlandse bevolking – vooralsnog geen sprake, zegt Sanne Kruikemeier, hoogleraar Digitale Media en Samenleving aan de Wageningen Universiteit. ‘X en BlueSky zijn daarvoor te klein. Het zijn specifieke groepen die daarop zitten, mensen die toch al bovenmatig geïnteresseerd zijn in politiek.’
Dat het debat tussen rechtse en linkse politici steeds minder online gevoerd zal worden, mede doordat de stromingen naar verschillende platforms gaan, is volgens Kruikemeier niettemin spijtig. ‘Debat is goed, conflict ook. Het hoort bij de democratie. Dit soort platforms zouden daar enorm aan kunnen bijdragen. Maar dan moet het wel inhoudelijk zijn, binnen kaders, zonder haat en bedreiging. En dat is nu zeker op X niet mogelijk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant