Dit WK voelt voor de meeste Mexicanen niet als een Mexicaans WK. Heel anders was dat in 1986.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
‘Volgens de gouden regel moet het WK in dienst staan van Colombia en niet Colombia in dienst van de multinational’, zei de Colombiaanse president Belisario Betancur in 1982 in een toespraak gericht aan zijn land. ‘We hebben hier veel andere dingen te doen, en er is niet genoeg tijd om ons bezig te houden met de extravagante uitspattingen van de Fifa.’
Aan het wereldkampioenschap voetbal in Mexico in 1986 ging een dapper besluit vooraf. Niet van Mexico, maar van Colombia. Het Zuid-Amerikaanse land had het toernooi binnengehaald, maar kort na het WK van 1982 in Spanje gaf de toenmalige president Betancur het cadeau weer terug aan de Fifa.
Deze zomer is Mexico voor de derde keer (zij het dit keer gedeeltelijk) gastland van het WK voetbal. Op 11 juni trapt het megatoernooi af in Mexico-Stad. In het Azteca-stadion ontvangt Mexico de selectie van Zuid-Afrika. Toch zindert het nog niet van de voetbalvreugde in het Latijns-Amerikaanse land. Volgens peilingen zijn vier op de tien Mexicanen ‘een beetje tot zeer’ geïnteresseerd in het WK. Verwachtingen aangaande de prestaties van de eigen ploeg zijn laag. Zorgen over veiligheid zijn groot.
In de rubriek Toen duiken historici en specialisten van de Volkskrant in het verleden om de actualiteit beter te kunnen begrijpen.
In 1982 kampte Colombia met gewapende conflicten en drugscriminaliteit en ontbeerde het land de middelen om twaalf stadions neer te zetten met veertig- tot tachtigduizend zitplaatsen. Ook andere extravagancias vielen niet in goede aarde, zoals het verzoek om limousines voor de Fifa-bestuurders en voordelige hotelprijzen voor het Fifa-personeel.
Plots moest de Fifa op zoek naar een nieuw gastland. Vier kandidaten meldden zich: Canada, de Verenigde Staten en Mexico (de drie landen die dit jaar gezamenlijk het evenement organiseren) en Brazilië.
Om het toernooi binnen te halen, smeedde de Mexicaanse regering een hecht bondgenootschap met het machtige mediaconglomeraat Televisa. Rafael del Castillo, toenmalig hoofd van de Mexicaanse voetbalbond, pochte dat ‘een pot verf en een kwast’ en slechts een klein geldbedrag genoeg waren om het WK te organiseren. De infrastructuur stond er al, omdat Mexico ook in 1970 gastland was geweest.
Het was een grove overdrijving. Mexico maakte een van zijn zwaarste economische crises door en de overheid zat diep in de schulden. De regering zag politieke en economische kansen in het WK, maar moest aankloppen bij internationale geldschieters als de Wereldbank en het IMF om de gaten dicht te lopen.
Tegenstrevers Brazilië en Canada deden uiteindelijk geen serieuze poging. Mexico moest alleen nog winnen van de VS, die de Braziliaanse wonderspits Pelé en de Duitser Franz Beckenbauer strikten voor hun campagne. Op de beslissende bijeenkomst in Stockholm arriveerde de Amerikaanse delegatie te laat. Mexico kreeg het toernooi, de VS zouden het WK van 1994 organiseren.
Deze week lanceert Netflix de film Mexico 86, een losse vertelling van die strijd tussen de VS en Mexico om het WK binnen te slepen. Er kwamen tassen met cash geld aan te pas, zo suggereert de trailer. De film moet Mexico in de stemming brengen voor het huidige toernooi, maar zal vermoedelijk vooral nostalgie oproepen naar het voetbalspektakel van weleer, toen de Braziliaan Zico, de Fransman Platini en de Engelsman Lineker de vonken uit hun sloffen speelden en Maradona met zijn hand scoorde.
Dit WK voelt voor de meeste Mexicanen niet als een Mexicaans WK. Driekwart van de wedstrijden vindt plaats in de VS, het land van boze buurman Donald Trump, die Mexico voortdurend kleineert en bedreigt met importheffingen en militair ingrijpen (en fictieve vredesprijzen ontvangt van multinational-CEO Gianni Infantino). Slechts een achtste van de wedstrijden wordt gespeeld in Mexico.
En zoals Colombia destijds heeft Mexico nu ‘veel andere dingen te doen’. Tientallen organisaties van familieleden die zoeken naar hun vermiste echtgenoten en kinderen (het officiële vermistenregister telt meer dan 130 duizend namen) grijpen het WK aan om te demonstreren tegen het endemische drugsgeweld.
In Mexico-Stad prijkt de Mexicaanse aanvoerder, en voormalig Ajacied, Edson Álvarez op torenhoge posters van Adidas. ‘You got this’ is de Engelstalige slogan. Veel Mexicanen vragen zich echter af: wat hebben we nu eigenlijk?
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant