Ondanks protest van de Braziliaanse president Lula da Silva heeft de Amerikaanse regering twee Braziliaanse drugskartels op de terrorismelijst gezet. Dit na een verzoek van Lula’s rivaal Flávio Bolsonaro, die afgelopen week een bezoek bracht aan het Witte Huis.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Afrika en het Mondiale Zuiden.
Het besluit van de Amerikaanse regering is een forse tegenvaller voor de Braziliaanse president Lula da Silva. Hij verzette zich tegen de Amerikaanse terrorismeverklaring, omdat hij vreest dat de Amerikanen het in de toekomst kunnen gebruiken om militair ingrijpen in Brazilië mee te rechtvaardigen. Het bestrijden van drugscriminaliteit was immers ook het argument dat Trump gebruikte toen hij begin dit jaar de Venezolaanse dictator Nicolás Maduro en zijn vrouw liet ontvoeren.
De twee Braziliaanse criminele organisaties die vanaf 5 juni op de lijst van buitenlandse terroristische organisaties worden geplaatst, zijn Primeiro Comando da Capital en Comando Vermelho, twee bendes die met drugshandel in verband worden gebracht. De Amerikaanse regering bestempelde de twee groepen daarnaast als Speciaal Aangewezen Wereldwijde Terroristen. Ze worden daarmee in dezelfde categorie geplaatst als Islamitische Staat en Hezbollah.
‘Samen geven ze leiding aan duizenden leden, en hebben ze brute aanvallen gepleegd tegen Braziliaanse politiemensen, ambtenaren en burgers’, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in een toelichting op het besluit. ‘Hun invloed en onwettige netwerken strekken zich uit ver buiten de Braziliaanse grenzen, tot in ons land.’
De regering van Lula da Silva is ontstemd over het besluit. Celso Amorim, Lula’s belangrijkste buitenlandadviseur, zei voorstander te zijn van iedere vorm van internationale samenwerking op het gebied van witwassen en wapensmokkel, maar noemde ‘ieder voorwendsel voor interventie onaanvaardbaar’. Zelf liet Lula da Silva zich in hardere bewoordingen uit: ‘We weigeren om te worden behandeld als een bananenrepubliek.’
Het Amerikaanse besluit werd genomen op verzoek van senator Flávio Bolsonaro, die afgelopen week op bezoek was in Washington. Hij is de zoon van Jair Bolsonaro, de voor een couppoging veroordeelde ex-president van Brazilië, die tevens bevriend is met de Amerikaanse president Donald Trump.
De uiterst rechtse Bolsonaro junior neemt het bij de Braziliaanse presidentsverkiezingen in oktober op tegen zittend president en sociaaldemocraat Lula da Silva, die regelmatig met Trump overhoop ligt. Dat de Amerikanen zijn verzoek hebben ingewilligd, zal hij als een succes proberen te verkopen aan zijn achterban, die om een hardere aanpak van criminaliteit vraagt.
Lula da Silva was drie weken voor Bolsonaro naar de Verenigde Staten afgereisd voor een ontmoeting met Trump en had daar juist gevraagd om de twee organisaties niet op de Amerikaanse terrorismelijst te plaatsen. De Braziliaanse president vreest dat deze stap, naast Amerikaanse inmenging, ook leidt tot sancties tegen Braziliaanse banken die, soms zonder het zelf door te hebben, zaken doen met leden van deze groepen.
Lula benadrukte in zijn gesprek met Trump dat Primeiro Comando da Capital en Comando Vermelho vooral worden gedreven door geld en niet door ideologie, zoals terroristische organisaties als Islamitische Staat.
Sinds Donald Trump als president is teruggekeerd, liet hij meerdere Latijns-Amerikaanse drugskartels toevoegen aan de Amerikaanse terrorismelijst. Dat heeft hij gebruikt als rechtvaardiging voor het bombarderen van vermeende drugsboten in territoriale wateren van andere landen en verantwoording voor zijn optreden tegen de Venezolaanse president Nicolás Maduro.
Analisten hebben de houding van de regering-Trump ten aanzien van Latijns-Amerika tot ‘Donroe-doctrine’ gebombardeerd. Het is een verwijzing naar Trumps voornaam Donald en de Monroe-doctrine uit 1823. Volgens die leer gold het westelijk halfrond als Amerika’s invloedssfeer. De Verenigde Staten gebruikten het tot ver in de 20e eeuw als rechtvaardiging van inmenging in Zuid-Amerikaanse interne aangelegenheden.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant