Lorena Wiebes was zaterdag met overmacht de snelste in de openingsrit van de Giro d’Italia Women, maar werd een paar uur later gediskwalificeerd vanwege een te lichte fiets. Wat is er gebeurd?
is sportverslaggever voor de Volkskrant en schrijft vooral over schaatsen, zwemmen en tennis.
Wat is er gebeurd?
Lorena Wiebes, inmiddels al jaren de beste sprinter ter wereld, was de gedoodverfde favoriet voor de vlakke openingsrit van de Giro Donne. De 27-jarige Nederlandse had haar zinnen gezet op deze negen etappes-lange ronde door Italië, waarin ze vier keer kansrijk zou zijn voor de winst.
Met meerdere fietslengtes voorsprong op haar concurrenten kwam Wiebes, meervoudig wereldkampioen op gravel en de baan en Europees kampioen op de weg, in Ravenna als eerste over de streep.
Ze werd gehuldigd, kreeg voor het eerst in haar leven de roze leiderstrui om haar schouders, ging langs de verplichte dopingcontrole en sloot uiteindelijk aan bij haar ploeg SD Worx-Protime in hun hotel, op twee uur rijden, om de winst van de eerste etappe te vieren. Daar hoorde ze dat de winst naar de Italiaanse Elisa Balsamo ging, terwijl ze zelf was gediskwalificeerd: Wiebes’ fiets was na meting lichter dan het minimum van 6,8 kilogram dat de internationale wielerbond UCI in de reglementen heeft opgenomen.
Hoe kan dat misgaan?
Wielerploegen hebben mechaniekers die meereizen: mensen die alle fietsen prepareren en checken of een fiets voldoet aan de regels van wielerbond UCI. Wiebes heeft één wedstrijdfiets, waar ze dit hele seizoen haar wedstrijden op rijdt. Haar fiets werd dit seizoen al vaker door een UCI-jury gecontroleerd, dat is gebruikelijk na winst en soms ook voor een wedstrijd. Nooit eerder werd haar fiets te licht bevonden.
Wiebes’ team stelde in een verklaring op de eigen website verbijsterd te zijn over de beslissing. ‘De ploeg plaatst vraagtekens achter de meetcontrole van de fietsen in de Giro d’Italia Women’, schrijven ze. ‘Zo was er een verschil van meer dan vijftig gram tussen de eerste en de tweede weging van de fiets van Wiebes.’
Wat maakt het uit, hoe zwaar een fiets is?
Bergop, waar gewicht mee omhoog moet worden genomen, spelen kilo’s een belangrijke rol. In de sprint, na een vlakke etappe zoals de openingsetappe zaterdag, is dat niet het geval. De maatregel is jaren geleden ingevoerd om de veiligheid te bewaken. Wielrenners maakten er soms een sport van om hun fietsen zelf lichter te maken. Zo werden er gaten geboord in het frame, op plekken waar de stevigheid niet van belang was. Of in de remgrepen; alles om een paar gram winst te pakken. Dat kon gevaarlijk zijn, in een afdaling met meer dan honderd kilometer per uur op een experimenteel dun, of eigenhandig lichter gemaakt frame.
Maar inmiddels staat de UCI-regel al langer ter discussie. Tegenwoordig zijn de frames van betere kwaliteit. Moderne carbonfietsen kunnen makkelijk onder de 6,8 kilogram wegen. Bovendien geldt dat kleinere renners – wat gemiddeld genomen vaak voorkomt in het vrouwenprofpeloton – een kleiner frame nodig hebben. Wat weer grammen scheelt. Soms wordt een fiets verzwaard, met lood in de zadelpen, om toch de 6,8 kilogram te halen.
Bij het meten telt alles wat zonder gereedschap van een fiets niet mee kan. Een bidon en fietscomputer worden bijvoorbeeld niet meegerekend, de bidonhouder wel.
Komt dit vaker voor in het wielrennen?
Deze diskwalificatie is uiterst ongebruikelijk. Dat de ploeg openlijk twijfelt aan de meting van de UCI is eveneens opmerkelijk. Het vrouwenwielrennen is de afgelopen vijftien jaar in rap tempo gegroeid: van veelal amateurrenners naar een groot peloton met volwaardige salarissen. Van werken zonder mechanieker en andere begeleiders die meegaan naar belangrijke koersen, naar een voltallige begeleidingsstaf.
Maar soms gaat er nog wat mis, in verhouding vaker dan in het mannenwielrennen. Zoals een jaar geleden bij de openingsploegentijdrit van de Ronde van Spanje. De ploeg Movistar was te laat bij de jurycontrole van de fietsen voor de start, wat ervoor zorgde dat renners van andere ploegen langer moesten wachten. Sommige teams moesten daardoor uiteindelijk incompleet starten en voelden zich niet serieus genomen door de jury.
André Boskamp, manager van Wiebes en niet aanwezig in Italië, weet niet of de fiets daadwerkelijk te licht was en of het team nog nametingen heeft verricht. Hij noemt de straf voor Wiebes buitenproportioneel. ‘Ik vind het absurd. Dat de jury nog uren wachtte met de beslissing vind ik niet te begrijpen. En waarom meteen diskwalificeren? Als een renner een levensgevaarlijke situatie creëert in het peloton, volgt een deklassering naar de laatste plaats, maar mag er de volgende dag nog wel gestart worden.’
Wat zijn de gevolgen voor Wiebes en de Nederlandse kansen in de Giro?
Wiebes was zaterdagavond laat, toen Boskamp haar telefonisch sprak, ‘emotioneel en overstuur’. Ze had haar zinnen gezet op rijden in het roze, op meerdere overwinningen voor de ploeg en loopt met haar diskwalificatie veel punten op de ranglijst van de UCI mis: die punten bepalen of een ploeg in de World Tour mag blijven. Daarnaast mist Wiebes bonussen en prijzengeld.
Haar ploeg, met ook klassementsrenner Anna van der Breggen in het team, mist een extra kracht. De grote te kloppen favoriet voor het eindklassement is Demi Vollering. Zij ontbrak onlangs bij de Ronde van Spanje omdat ze zich wilde richten op de Giro en de Tour de Femmes, later dit seizoen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant