De burgemeester van Zandvoort kondigde deze week een noodverordening af vanwege ‘ernstig overlastgevend gedrag’ na de Pinksterdagen. Strandpachters werden geïntimideerd, serveersters lastigvallen. ‘We zijn wel klaar met hufterig gedrag.’
is verslaggever van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Zandvoort.
‘Dan krijg je ruzie met haar man, die heel toevallig boksen kan/ En met je tanden in je hand, sjok je weer verder over ’t strand’. Boudewijn de Groot zong het al in 1966: op het ‘onvolprezen’ Nederlandse strand loopt de toestand weleens uit de hand.
De burgemeester van Zandvoort kondigde deze week een noodverordening af vanwege ‘ernstig overlastgevend gedrag’ na de Pinksterdagen. Toen werd de Noord-Hollandse badplaats op de eerste echt zomerse dag van het jaar overspoeld door bezoekers. Onder hen ook groepen jongeren die hufterig gedrag vertoonden. Strandpachters werden geïntimideerd, een portier kreeg een stok in zijn gezicht, serveersters werden lastigvallen en durfden niet meer het terras op. Twee strandpaviljoens gingen eerder dicht.
De noodverordening geeft de politie ruimere bevoegdheden om op te treden en preventief te fouilleren. Ook bij Nesselande in Rotterdam is dit weekend het strand aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Het roept de vraag op: is de tolerantie voor onveiligheid op het strand afgenomen, of is er daadwerkelijk meer onveiligheid dan in de bezongen tijd van Boudewijn de Groot?
Niels Priester (44), eigenaar van strandpaviljoens Mango’s en Cosmico en tevens voorzitter van de vereniging van strandpachters, strijkt met zijn vingers door zijn zwart golvende haar. Na even denken: ‘De problematiek is niet nieuw. Ook in het verleden was er gedoe.’ Wat wel merkbaar is veranderd, zegt hij, is dat de groepen jongeren beter zijn georganiseerd. Ze communiceren makkelijker, dankzij appgroepen en sociale media. Een video van een incident staat razendsnel op TikTok. ‘En dan snellen ze er allemaal naartoe.’
Ira Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit, denkt dat er minder acceptatie is van openbaar geweld. ‘Dat is goed.’ Hij stelt dat ‘de ellende op het strand’ tegenwoordig een ander karakter heeft dan vroeger. Helsloot: ‘In de jaren zestig en zeventig was het geen probleem om als vrouw half-nakend op het strand te zitten. Nu zijn er met name jongeren met een allochtone achtergrond die dat niet meer accepteren of daar door van slag van raken.’ Hij zegt het naar eigen zeggen met enige terughoudendheid omdat er ‘tot zijn chagrijn’ weinig onderzoek naar de oorzaak van overlast en geweld wordt gedaan. ‘Wat we wel weten uit politieregistraties: het aantal meldingen over vrouwonvriendelijkheid en intolerantie is geëxplodeerd.’
Pal langs de probleemroute van het station naar het strand Zandvoort staat de fleurige kiosk van Gina Ronde (52), die hier al sinds elf jaar kleding en sieraden verkoopt. Ja, er is weleens overlast, zegt ze, en als je er middenin zit is het heftig. Maar het algemene beeld van onveiligheid weerspreekt ze. Ronde met een glimlach: ‘Vriendinnen bellen me zelfs om te vragen of het wel gaat.’
De laatste keer dat ze haar shop moest sluiten is toch alweer zes of zeven jaar geleden. Overal waar veel mensen samenkomen, zegt ze relativerend, is weleens gedoe. Zeker in het begin van het seizoen.
Ze wijst op mogelijke verklaringen: geen openbare toiletten, waardoor jongeren naar strandpaviljoens trekken en de supermarkt in de buurt die grote hoeveelheden alcohol verkoopt. Groepjes jongeren zwerven rond. Het zijn echt niet alleen maar jongens op scooters, voegt ze toe. ‘Die meiden zijn net zo brutaal. Ze hebben geen respect voor ouderen.’ Wat volgens haar echt anders is: ouders zijn minder betrokken bij hun kinderen dan vroeger. ‘Die zitten allemaal op hun telefoon.’
Twee vrouwen van middelbare leeftijd die verderop, topless, op het strand liggen en niet met hun naam in de krant willen, herkennen de berichten over intimidatie niet. Een van hen heeft achttien jaar in Zandvoort gewoond. ‘Zodra het mooi weer wordt, komen er ook groepen jongeren. Ik snap het wel, ze mogen niet uit, hebben niets anders te doen.’ Van gedoe of vervelende opmerkingen hebben ze zelf geen last. Een van hen, lachend: ‘Maar misschien zijn wij daar inmiddels ook te oud voor.’
David Moolenburgh (CDA) is sinds 2019 burgemeester van Zandvoort. Telefonisch zegt hij drie vormen van onveiligheid in de gemeente te onderscheiden. De eerste komt door groepen jongeren die rondstruinen. Daarnaast ziet hij ‘hufterig- en pesterig gedrag’ zoals intimidatie, nasissen en fluiten en provocerend doen tegen strandpachters. En de derde categorie betreft de escalatie, hard geweld tegen ordehandhavers of anderen.
Moolenburgh: ‘Vooral die tweede vorm wordt erger.’ Daar zitten volgens hem een paar trends onder. De groep die overlast geeft, is jonger aan het worden. Sommigen zijn 12 of 13 jaar oud. Ook ziet Moolenburgh dat zij een ‘antiautoritaire houding’ hebben. ‘Simpel gezegd: ze hebben schijt aan mensen in uniform.’ Ook hij ziet de invloed van moderne technologie: ‘Berichten verschijnen razendsnel in WhatsApp en bereiken anderen. Dat versterkt elkaar.’
Ook onderscheidt hij ‘echt seksistisch gedrag’ wat hem ‘zorgen baart’. Maar dat dit specifiek van een groep jongeren zou komen, wijst hij van de hand. De woordvoerder van de burgemeester nuanceert het beeld ook: ‘Het gevoel bestaat dat we alleen overlast zouden ervaren van jongeren uit Amsterdam-West. Dat was misschien tien jaar geleden zo, maar dat is niet langer het geval.’
Het is ook een kwestie van getallen. Vorige week trok Zandvoort behalve badgasten ook bezoekers van drie grote evenementen. Dat betekent dat er 100.000 bezoekers naar de badplaats kwamen. En dat voor een dorp met 17.000 inwoners.
Er werden uiteindelijk zeven aanhoudingen gedaan en negen gebiedsverboden uitgedeeld. Dat betrof mensen uit een brede regio: van Harderwijk tot Hoofddorp en van Volendam tot Haarlem. De meeste problemen, zeggen bewoners en de gemeente, ontstaan vaak op broeierige dagen aan het begin van de avond. Er arriveren dan nog steeds mensen op het station, terwijl jongeren door alcoholgebruik grenzelozer en brutaler worden. Volgens een politiewoordvoerder zijn ‘zowel mannen als vrouwen’ slachtoffer van intimidatie.
Eigenaar Priester heeft rond zijn strandpaviljoens strategisch hekken geplaatst. Komt de temperatuur boven ‘een bepaalde waarde’, dan huurt hij portiers in. ‘We zitten er meer bovenop en controleren strenger bij de deur. We staan niet meer toe dat jongeren van tafel naar tafel gaan, eigen muziek gaan draaien of met groepen groter dan vijf personen aan een tafel staan.’
De ondernemer is blij met de noodverordening. ‘We moeten niet wachten tot het echt misgaat. Het was vorige week enorm dreigend en hiermee geven we een signaal af.’ Twintig tot dertig strandpachters zaten deze week samen om tafel met de gemeente. Priester: ‘Dat er zo velen op het overleg af waren gekomen, geeft wel aan dat we klaar zijn met hufterig gedrag.’
De noodverordening geldt van vrijdagmiddag tot zondagnacht. Op de eerste dag waren er volgens de politie geen incidenten en is niemand aangehouden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant