Paris Saint-Germain won afgelopen seizoen de Champions League en zaterdag staat de club uit Parijs opnieuw in de finale, nu tegen Arsenal. PSG speelt ook nog het mooiste voetbal. Eén man is daarvoor de hoofdverantwoordelijke, en dat is niet de trainer.
is voetbalverslaggever van de Volkskrant.
Qatar en Paris Saint-Germain zijn sinds 2011 communicerende vaten. Zolang het oliestaatje, feitelijk eigenaar van de Parijse voetbalclub, genoeg olie kan verhandelen, heeft PSG genoeg geld. Met geld kun je ver komen.
Miljarden werden er sindsdien geïnvesteerd in transfersommen, salarissen, bonussen en ontslagen. Zlatan Ibrahimovic, Edinson Cavani, David Luiz, David Beckham, Neymar, Kylian Mbappé en zelfs Lionel Messi kwamen naar Parijs, plus een keur aan toptrainers.
PSG moest en zou een internationale topclub worden. Dat is in commercieel opzicht gelukt: in elke grote stad en in elk dorp lopen wel mensen ongegeneerd in een PSG-trainingspak. De komst van al die megasterren heeft daar natuurlijk aan bijgedragen.
Maar de uitgaven waren extreem: 222 miljoen euro voor Neymar, 180 miljoen voor Mbappé. Plus de duizelingwekkende gages voor dit duo, én voor de transfervrije Messi.
Al die sterren brachten PSG ladingen Franse landstitels en bekers, maar internationaal speelde de club lang weinig klaar. Bovendien gingen al die dure spelers bijna altijd voor veel minder geld weg dan waarvoor ze waren gekomen, als ze al iets opleverden. De afschrijfkosten waren zodoende astronomisch, terwijl de tv-inkomsten in Frankrijk bescheiden zijn.
Buiten Parijs werd er, na alweer een vroegtijdige uitschakeling van PSG in de Champions League, hardop gelachen. En dat terwijl andere topclubs de laatste jaren nartuurlijk ook flink investeerden, zoals Real Madrid, Barcelona, Liverpool, Manchester United, Manchester City, Arsenal, Chelsea en Internazionale.
Maar PSG werd gezien als het hardleerse rijkeluiszoontje van de klas. Als de club die in de Franse competitie nooit hard hoefde te werken, vanwege de enorme financiële overmacht, en dus alle tijd had om te focussen op de Champions League. Maar elk jaar kwam uiteindelijk weer het treurende gezicht van de Qatarese PSG-president Nasser Al-Khelaïfi in beeld.
Tot het seizoen 2024-2025. Op superieure wijze wonnen de Parijzenaren de Champions League: 5-0 werd het, in de finale tegen Internazionale. Vervolgens bereikte PSG ook nog de finale op het zomerse, bloedhete WK voor clubs in de VS. En zaterdag staat Paris Saint-Germain opnieuw in de Champions League-finale, ditmaal tegen Arsenal.
Het voetbal is adembenemend. Een tv met daarop de wedstrijd Paris Saint-Germain – Bayern München (5-4), in de halve finale van de Champions League van dit jaar, zou in het Louvre niet misstaan.
De grap is dat de sportieve omwenteling kwam nadat PSG in 2022 een boete van 10 miljoen euro had gekregen van de Uefa. De commissie die waakt over een financieel enigszins gelijk speelveld (Financial Fair Play) bestrafte de club voor de donkerpaarse cijfers die het jaarlijks schreef.
Nu is 10 miljoen euro voor de Parijse club ongeveer hetzelfde als wat een tientje is voor, pak ’m beet, TOP Oss, maar er ging wel een waarschuwende werking van uit. PSG moest zijn financiële leven beteren, en een gedegen plan van aanpak presenteren voor de komende drie jaar. Anders zouden de boetes hoger worden en zou het aanzien van de club besmeurd raken.
Het recept voor een duurzamere bedrijfsvoering is simpel. Zorg dat je spelers haalt die méér geld waard worden, in plaats van minder. Daarvoor stelde PSG vier jaar geleden een mislukte voetbaltrainer uit een Noord-Portugees kustdorp aan. Deze Luis Campos had in Portugal zelfs de bijnaam Luis El Campa vergaard, Luis het Graf, omdat hij tweemaal was gedegradeerd.
Maar Campos werkte zich na zijn trainerscarrière op als talentscout en sportief directeur. Bij AS Monaco en Lille OSC bouwde hij aan aantrekkelijk voetballende topteams vol jong en dus waardevast talent. Dat was zo succesvol dat de clubs allebei de jarenlange hegemonie van PSG een keer wisten te onderbreken. Door de verkoop van spelers als Fabinho, Lemar, Bernardo Silva, Mendy, Pépé, Osimhen en Leão aan Europese topclubs verdiende Campos ook nog eens goud geld voor die clubs.
En dus stelde PSG deze luis in de pels in 2022 zelf maar aan, als sportief adviseur.
In zijn eerste jaar in Parijs had Campos het lastig, tussen alle beslissers en directeurs. De adviseur ging de strijd met hen aan, en ook met de sterspelers. Kort na een nipt gewonnen wedstrijd tegen Lille had hij in de kleedkamer een stevige woordenwisseling met Neymar en Marquinhos.
‘Je hebt iemand nodig met een sterk karakter die geen bullshit praat’, zei voormalig Lille-speler Julian Palmieri daarover tegen het Franse voetbaltijdschrift Onze Mondial. ‘Sommige spelers deden bij PSG wat ze wilden, ze respecteerden het instituut niet.’
Campos heeft een uitgebreid netwerk; hij laat scouts roteren om telkens nieuwe mensen naar spelers te laten kijken. Natuurlijk maakt hij gebruik van data, maar hij wil de speler in kwestie ook langdurig in de ogen kijken, diens familie in kaart brengen en zijn privéleven natrekken.
Hij wil de echte wil om te slagen en te werken zien. Met een verzameling volgevreten vedetten kan hij niets. ‘Dan is het alsof je de Eiffeltoren probeert te bouwen met onderdelen van andere spectaculaire kunstwerken die niet bij elkaar passen. Dan zijn het nog steeds kunstwerken, maar vormen ze geen harmonie’, zei hij tegen de Spaanse sportkrant Marca.
Het was daarom bijzonder dat Paris Saint-Germain in de zomer van 2023 overging tot de aankoop van Ousmane Dembélé. Als er nou iemand te boek stond als een luie volgevreten vedette, dan was het deze Fransman.
De razendsnelle dribbelaar was razendsnel doorgebroken, en was voor 148 miljoen euro van Borussia Dortmund naar Barcelona verhuisd, als opvolger van Neymar. Maar in de Catalaanse stad verloor hij de professionele focus. Hij ging ’s nachts gamen met vrienden, at slecht en viel van de ene in de andere spierblessure.
Als hij fit was, viel zijn matige afronding op. Legendarisch was zijn misser in de halve finale van de Champions League van 2019 tegen Liverpool, toen Barcelona met 3-0 leidde en Messi hem een niet te missen kans bood. Liverpool draaide het later in eigen huis om, het was de ineenstorting van Barcelona.
Maar Campos wist dat Dembélé in zijn laatste contractjaar in Barcelona zijn leven had gebeterd en pikte hem voor ‘slechts’ 50 miljoen op. Bij PSG groeide de Fransman uit van een doelloze dribbelaar op de flank tot een veelzijdige aanvalsleider, een die soms diep uitzakt om een aanval op te zetten en dan naar voren sprint om het kunstwerk te voltooien.
Hij geniet van het geven van doordachte assists, en schiet met beide voeten even goed; hij kan koppen, maar scoort nog makkelijker met een omhaal. Bij balverlies jaagt hij de tegenstander als een malle op.
En zo past hij perfect in het nieuwe PSG, dat sinds het vertrek van Mbappé naar Real Madrid, twee jaar geleden, een uitgebalanceerd, modern, gelijkwaardig, nijver en fris geheel is geworden. De Gouden Bal voor Dembélé, afgelopen jaar, voelde eigenlijk als een Gouden Bal voor de complete ploeg.
‘Als je eenmaal wint, wil je er nog meer winnen, maar ik heb het collectief natuurlijk op de eerste plaats gezet’, zei Dembélé tegen oud-international Jérôme Rothen op RMC Sport. ‘De coach sprak met me en vertelde me dat ik een belangrijke rol voor het team heb: een voorbeeld zijn, voor zowel de oudere als de jongere spelers. Ik probeer bij elke bal en in elke wedstrijd het beste van mezelf te geven en een voorbeeld te zijn.’
Het was niet verwonderlijk dat Campos na zijn komst ook een flink blik Portugezen opentrok. Hij heeft uitstekende banden met spelersmakelaar Jorge Mendes en kent alle sportdirecteuren en scouts in Portugal die ertoe doen. Het waren niet allemaal voltreffers, maar linksback Nuno Mendes en middenvelders Vitinha en João Neves vormen met Marquinhos en Achraf Hakimi inmiddels het fundament van de ploeg.
Mendes is de beste linksback ter wereld; zelfs Barcelona-ster Lamine Yamal kreeg geen poot bij hem aan de grond. De duels met Michael Olise van Bayern München, wellicht de beste rechtsbuiten van het moment, waren als een volmaakte door AI gefabriceerde tango.
Vitinha en João Neves hebben alles wat een moderne middenvelder moet hebben: ze rennen, combineren, bikkelen, koppen, scoren en zien al ver van tevoren wat er moet gebeuren. Eerder, op huurbasis bij Wolverhampton Wanderers, was Vitinha mislukt; hij maakte er slechts een doelpunt, in de FA Cup tegen Chorley FC.
Maar hij leefde op bij Porto en bij PSG groeide hij onder de huidige coach Luis Enrique uit tot een nijvere spelmaker. ‘Vitinha past perfect bij onze filosofie. Hij is een speler met een onuitputtelijke energie: hij speelt elke minuut en wil na de wedstrijden nog trainen met de spelers die niet hebben gespeeld’, aldus Enrique.
João Neves doet nog wat meer vuil werk dan Vitinha, is positioneel slim, gaat voor niemand opzij, is loepzuiver aan de bal en kan ook nog eens geweldig koppen, ondanks zijn gedrongen gestalte. Hij speelt altijd met zijn shirt in zijn broek, omdat zijn vader, een politieman, hem dat vroeger altijd opdroeg: ‘Het is jouw shirt en het vertegenwoordigt jou. Ik voel me ongemakkelijk als het los hangt.’
Het beleid om vooral gretige tieners en begin-twintigers te kopen, betaalt zich uit. Er zit nog steeds wel eens een dure misser tussen. Randal Kolo Muani werd in 2022 voor 95 miljoen euro losgeweekt bij Eintracht Frankfurt, maar werd afgelopen seizoen verhuurd aan het bijna gedegradeerde Tottenham, waar de aanvaller slechts één doelpunt aantekende. Maar daar staan de nodige Franse voltreffers tegenover.
Aanvaller Désiré Doué (voor 50 miljoen gekocht van Stade Rennes en inmiddels 90 miljoen waard) maakte al naam in de Champions League-finale van vorig jaar en is nog volop in ontwikkeling. Daarnaast kan coach Enrique nog de onvoorspelbare Bradley Barcola inbrengen, de pas 17-jarige Ibrahim Mbaye, de potige alleskunner Warren Zaïre-Emery en middenvelder Senny Mayulu. Die laatste drie komen uit de eigen opleiding van PSG.
In naamgenoot Luis Enrique vond Luis Campos drie jaar geleden de coach met een vergelijkbaar arbeidsethos. Dag en nacht zijn de twee op de club. Enrique is iemand die snel de potentie van spelers ziet, die zelfs de grootste sterren durft aan te spreken op hun verantwoordelijkheden en ze, als ze niet meewerken, doodleuk passeert.
Hij is iemand die nieuwe posities en taken voor spelers uitvindt, die een gedisciplineerd en tegelijkertijd swingend team kan smeden. Maar hij heeft ook oog voor talent en durft dat de kans te geven. Hij houdt de ploeg behoorlijk fit, ondanks het moordende speelschema.
Dit seizoen ging het in de groepsfase van de Champions League en in de Franse competitie niet altijd even vlotjes, maar PSG piekt op het juiste moment. ‘Het aantrekken van hem als trainer is een van de beste, zo niet de beste beslissing die ik in de afgelopen vijftien jaar bij de club heb genomen’, stelt president Al-Khelaïfi.
PSG is zaterdagavond favoriet tegen Arsenal; vorig seizoen schakelden de Parijzenaren de Londense club al uit in de halve finale. Maar Arsenal is dit seizoen een verbeterde versie van zichzelf, met een granieten defensie; het team is levensgevaarlijk in de omschakeling en via dode spelmomenten. Bovendien treedt het met het nodige zelfvertrouwen aan, na de recent veroverde landstitel.
Luis Enrique kondigde al aan zijn ploeg ietwat aan te passen. Want wat PSG ondanks al die prijzen moet blijven, vindt de coach, is nederig en hongerig.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant