is econoom en publicist.
De brief die minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken deze week namens het kabinet stuurde aan de werkgevers- en werknemersorganisaties viel wél in goed aarde, maar haalde nog niet alle kou uit de lucht.
Wél, voorlopig, bij de werkgevers. Nog niet bij de vakbonden. Die zijn weliswaar blij dat het kabinet een streep zet door de aangekondigde extra verhoging van de AOW-leeftijd. En dat er blijkbaar met het kabinet te praten valt over de bezuinigingsplannen inzake de arbeidsongeschiktheids- en werkloosheidsregelingen is ook mooi. Maar, zoals voorzitter Hans Spekman van de FNV het zei: er is nog veel onduidelijk. En: ‘de bezuinigingen op de sociale zekerheid lijken nog altijd niet van tafel.’ De vakbonden, ook CNV en VCP, zetten hun aangekondigde acties daarom door.
Zijn de vakbonden niet al te kritisch? Is het niet onbeleefd de uitgestoken hand van het kabinet te weigeren? En is het niet in ieders belang dat er in de polder zaken worden gedaan?
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nou, ik geef de bonden groot gelijk. En wel vanwege de geldende begrotingsregels. Hoezo dat dan? Zolang het kabinet, en met name de minister van Financiën, niet toezegt dat de ingeboekte bezuinigingen op sociale zaken van tafel zijn, blijven de bij het regeerakkoord ingeboekte bezuinigingen op de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gewoon staan.
Misschien bezuinigen ze dan niet door de maximale uitkeringen te verlagen, de werkloosheidsuitkering in te korten of de AOW-leeftijd sneller dan afgesproken te laten oplopen – maar toch op een andere manier die de portemonnee raakt van betrokkenen. Logischerwijs passen de vakbonden ervoor om lekker creatief mee te gaan denken over hoe de eigen achterban het beste pijn kan worden gedaan.
Die begrotingsregels zijn overigens zeer nuttig. Iedere minister heeft een ‘uitgavenkader’, en is verantwoordelijk voor de eigen begroting. In dat uitgavenkader van Sociale Zaken zijn de gewraakte bezuinigingen al ingeboekt. In de regels staat: ‘Als ministers nieuwe prioriteiten willen stellen en (beleidsmatig) meer uit willen geven, dan moeten ze hiervoor ombuigen op andere beleidsmatige uitgaven.’ Dit helpt bij de begrotingsdiscipline. Wordt die altijd gehandhaafd? ‘Alleen de ministerraad kan besluiten hiervan af te wijken en compensatie te vinden op andere begrotingen.’
De eisen van de vakbonden zijn dus zowel verstandig als mogelijk verstrekkend. De ministerraad zal ermee moeten instemmen dat Vijlbrief de komende jaren zijn uitgavenkader overschrijdt. Dus zullen ze alternatieve bezuinigingsplannen moeten maken. Deze alternatieven zijn uiteraard aanslagen op de begrotingen van andere ministers, die op hun beurt al snel in het coalitieakkoord zullen bladeren om te declameren: ‘Op pagina vijftien van Aan de slag staat toch echt dat zus en zus en zo! Dus aan mijn begroting geen polonaise.’ Zegt een ander: ‘Zullen we anders collega Vijlbrief vragen zijn eigen problemen op te lossen in plaats van ze hier in de ministerraad over de heg te kieperen?’
Die bezuinigingen op de sociale zekerheid, die ironisch genoeg niet in het coalitieakkoord werden opgenomen uit felle overtuiging maar uit financieel pragmatisme, zijn zo in korte tijd veranderd van wat cijfers in een spreadsheet tot een blok aan het been van het minderheidskabinet-Jetten.
Het minderheidskabinet worstelt met de Kamer. En het kabinet worstelt dus ook na de handreiking van deze week nog steeds met de vakbonden en daarmee met het polderoverleg. De vraag blijft daarom: hoe denkt het minderheidskabinet nou eigenlijk te gaan regeren?
Reageren? Email: frank@frankkalshoven.nl.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant