In de Roemeense stad Galati, vlak bij de grens met Oekraïne, is vrijdag een woongebouw getroffen door een Russische drone. Er vielen twee lichtgewonden. Roemenië kondigt aan direct te willen investeren in extra drone-afweer en vraagt de Navo om hulp.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
Sinds het begin van de grootschalige Russische inval in Oekraïne zijn er herhaaldelijk drones in Roemenië gemeld. Maar dit is de eerste keer dat een van de toestellen op een woongebouw terechtkwam.
Het Roemeense ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een ‘ernstige en onverantwoordelijke escalatie’ door Rusland. De inslag van de drone veroorzaakte brand op de tiende verdieping van het bewuste flatgebouw. Volgens de hoogste commandant van de Navo, Alexus Grynkewich, stortte de drone neer in de context van een Russische aanval op de Oekraïense infrastructuur in de grensstreek.
‘Afgelopen nacht toont aan dat de gevolgen van de Russische illegale agressieoorlog niet ophouden bij de grens’, benadrukte Navo-chef Mark Rutte vrijdag. Hij zei dat de westerse alliantie klaarstaat om haar grondgebied te verdedigen. ‘Ruslands roekeloze gedrag is een gevaar voor ons allemaal.’
Ook tal van Europese regeringen, waaronder de Nederlandse, veroordeelden de inslag van de drone. De Hongaarse vicepremier Anita Orbán stelde dat het onbemande vliegtuig aantoont dat ‘eenheid, kracht en vastberadenheid van Europa en de Navo belangrijker zijn dan ooit’. En de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, sprak van ‘een gevaarlijke escalatie die ons allen raakt’ met ‘een oorlogswapen op een appartementengebouw’.
Alleen Slowakije, een van de meest Russischgezinde Navo- en EU-landen nu Hongarije een politieke gedaanteverandering heeft ondergaan, koos een andere toon. Premier Robert Fico riep op tot ‘terughoudendheid in het doen van brandgevaarlijke uitlatingen’ en ‘het onmiddellijk aanknopen van besprekingen’ met Rusland.
De VS lieten wél hun ongenoegen blijken over de ‘onbezonnen’ actie, al liet de Amerikaanse Navo-ambassadeur Matthew Whitaker daarbij Rusland onvermeld. ‘Onze gedachten zijn bij de gewonden in Galati’, zei hij. ‘We zullen ieder duimbreed van het Navo-grondgebied verdedigen.’
De Roemeense premier Ilie Bolojan zei vrijdag dat de regering ‘binnen enkele uren’ stappen zou nemen om de droneafweer van het land te versterken. Boekarest zal daarvoor het SAFE-programma afwenden, een Europees fonds bedoeld om lidstaten snel van leningen te voorzien waarmee ze hun defensie kunnen uitbreiden. Enkele dagen geleden werd aan Roemenië een bedrag van 16 miljard aan zulke leningen toegekend.
Tegelijkertijd vroeg het Zuid-Oost-Europese land direct om extra droneverdediging bij de Navo. Navo-commandant Grynkewich zegt na te denken over dat verzoek. Volgens hem kwamen Roemeense F-16’s onder Navo-bevel vrijdag in actie, maar schoten ze de drone uiteindelijk niet neer.
De drone zou slechts circa vier minuten door het Roemeense luchtruim zijn gevlogen, totdat het projectiel Galati bereikte. Een hoge Roemeense militair Gheorghe Maxim zei dat Roemenië beschikt over anti-dronetechnologie, maar dat de inzet daarvan in stedelijke omgeving te risicovol zou zijn geweest.
Dmitri Medvedev, oud-president en vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, heeft Europa na de dronecrash gewaarschuwd dat het meer van zulke incidenten kan verwachten. ‘Er is een oorlog gaande. En de burgers van EU-staten zullen, als bevolking van oorlogvoerende landen, niet rustig kunnen slapen’, benadrukte Medvedev, die bekend staat om zijn provocerende uitlatingen.
Terwijl de Navo en Roemenië van een Russische drone spreken, erkent de Russische president Vladimir Poetin niet expliciet dat het toestel door zijn leger werd afgevuurd. Poetin zei weliswaar dat ‘er iets is gebeurd met wat vermoedelijk onze drone was’, maar hij suggereerde ook dat die uit Oekraïne afkomstig zou kunnen zijn. ‘Niemand kan de oorsprong vaststellen totdat het vaartuig is onderzocht’, aldus Poetin.
In reactie op de drone-inslag maakte de Roemeense president Nicusor Dan bekend het Russische consulaat in de zuidoostelijke stad Constanța te sluiten. De Russische consul wordt aangemerkt als persona non grata. Het Kremlin kondigde aan met tegenmaatregelen te komen.
De oostflank van de Navo is de laatste maanden vaker het toneel van incidenten met drones. Zo werden de inwoners van de hoofdstedelijke regio Vilnius in Litouwen op 20 mei opgeroepen te schuilen, nadat er een drone in het land was gemeld.
Source: Volkskrant