Europese Unie De nieuwe Hongaarse premier boekte een belangrijke symbolische overwinning bij zijn bezoek in Brussel. Maar het geld gaat nog niet vloeien. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen wil niet van „afsnijwerk” weten.
Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie ontvangt de Hongaarse premier Peter Magyar voorafgaand aan een ontmoeting op het EU-hoofdkwartier in Brussel.
De Hongaarse premier Peter Magyar kan tevreden zijn. Ruim 16 miljard euro aan Europese subsidies en leningen die Hongarije onder zijn voorganger Viktor Orbán misliep, zijn weer binnen bereik voor Boedapest.
„Dat is een behoorlijk bedrag”, zei Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vrijdagmiddag na een topoverleg in Brussel. „Maar de Hongaarse bevolking verdient het.”
Von der Leyens ambtenaren benadrukten dat het geld ten vroegste eind dit jaar gaat vloeien. En niet zomaar: Hongarije zal eerst werk moeten maken van het herstellen van de rechtsstaat en een aantal economische hervormingen om alle subsidies daadwerkelijk te ontvangen. De toezegging is dat Hongarije weer in aanmerking komt voor het geld.
Het akkoord is daarmee in grote mate symbolisch. Er wordt nog geen euro overgemaakt. Toch is het een opsteker voor Magyar, die van het binnenhalen van de subsidies zijn grote campagnethema had gemaakt bij zijn succesvolle verkiezingsstrijd tegen Orbán, vorige maand.
De nieuwe premier zal thuis moeten tonen dat hij vooruitgang boekt, zeker als de verkiezingsvreugde plaatsmaakt voor de lastige realiteit van alle vereiste hervormingen. De miljarden zullen daarbij goed van pas komen om de sputterende Hongaarse economie op gang te krijgen.
Ook aan Brusselse zijde wordt het akkoord gezien als een stap vooruit. Het is van groot belang dat Magyar zijn beloften inderdaad nakomt, aldus een optimistische diplomaat, maar de voortekenen zijn gunstig. „Ze zeggen bij alle bezoeken precies de juiste dingen.”
Over het akkoord was tot het laatste moment hard onderhandeld tussen Brussel en Boedapest. Zelfs Magyar erkende dat het bedrag hoger uitviel dan hij had verwacht. Deze week zong al rond dat 10 miljard euro aan leningen en subsidies uit het coronaherstelfonds gedeblokkeerd zou worden. Ook over 6 miljard aan EU-subsidies voor armere regio’s werd uiteindelijk een deal bereikt.
Onder Magyars voorganger Viktor Orbán was een fors deel van de EU-subsidies voor Hongarije in de ijskast gezet. De afgelopen jaren breidde Brussel zijn mogelijkheden om financiële straffen op te leggen aan landen die de rechtsstaat niet respecteren flink uit, en Hongarije en Polen werden daarvan het eerste doelwit. De twee landen zagen tientallen miljarden aan EU-gelden aan hun neus voorbij gaan, van de regiosubsidies tot geld uit het grootschalige coronaherstelfonds.
De geldkraan voor Polen werd twee jaar geleden alweer opengezet. Brussel vertrouwde er toen op dat Warschau de rechtsstaat zou herstellen. De verkiezingszege van de pro-democratische coalitie van Donald Tusk, oud-premier en oud-voorzitter van de Europese Raad, was daarvoor voldoende.
Dat liep uit op een flater: Tusk kreeg veel van zijn hervormingen tot de dag van vandaag niet doorgevoerd. Brussel is sindsdien huiverig om nog eens dezelfde fout te maken.
Bovendien menen betrokkenen dat het Magyar juist kan helpen als het geld niet automatisch wordt overgemaakt. Zo kan hij het geld uit Brussel als lokkertje gebruiken om zijn hervormingen erdoor te krijgen. Daarbij is haast geboden, vooral voor het pandemiefonds. Eind augustus moet Hongarije aan alle voorwaarden voor dat fonds voldaan hebben.
Dit verklaart waarom de Commissie genereus wil zijn, maar vasthoudt aan de voorwaarden. Van „afsnijwerk” bij de uitvoering mag geen sprake zijn, benadrukte Von der Leyen nog eens streng na het overleg. Het kon de pret niet drukken: Magyar stond tevreden glimlachend naast haar.