Drugsgebruik De partydrug die wordt verkocht als 3-MMC bevat vooral andere stoffen. Dat brengt voor gebruikers nieuwe risico’s met zich mee. Ook ziet het Trimbos-instituut hogere doseringen mdma in xtc-pillen en wordt cocaïne puurder.
Een zakje met daarin de designerdrug 3-MMC.
Uit dinsdag gepubliceerde cijfers van het Trimbos-instituut uit het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) blijkt dat 3-MMC nauwelijks meer voorkomt in Nederland, hoewel het nog wel zo wordt verkocht. Vorig jaar bevatte slechts 3 procent van de als 3-MMC verkochte samples ook daadwerkelijk 3-MMC. Meestal zitten er compleet andere werkzame stoffen in de kristallen: in de meeste gevallen gaat het om de vergelijkbare stof 2-MMC of N-ethylpentedrone (NEP), een stof met een sterkere werking dan de MMC-varianten. De designerdrug 3-MMC is populair in het uitgaansleven.
Het Trimbos-instituut publiceert jaarlijks cijfers over de stoffen die in populaire drugs voorkomen. Het DIMS is een landelijk netwerk van testlocaties dat onderzoekt welke stoffen in drugs voorkomen. Drugsgebruikers kunnen drugs opsturen om te laten testen en krijgen vervolgens bericht over de samenstelling van het door hen ingeleverde sample. De informatie van al die samples wordt gebundeld in een jaarlijks rapport. In 2025 hebben 17.259 mensen drugs ingeleverd bij een van de testlocaties.
Volgens Nadia Hutten, onderzoeker bij het Trimbos-instituut, is het zorgwekkend dat drugs die als 3-MMC wordt verkocht andere stoffen bevat. „Mensen zijn in de veronderstelling dat ze 3-MMC kopen en gebruiken het ook op die manier. Terwijl met andere stoffen de effecten dus ook anders kunnen zijn.” Over de effecten van 2-MMC is nog weinig bekend. „We weten nog niet precies wat het verschil is. De mensen die het gebruiken zijn dus hun eigen proefkonijn, vaak zonder dat zelf te weten.” Ook over de stof NEP is weinig bekend, behalve dat deze een vele malen sterkere werking heeft dan 3-MMC. De bijwerkingen kunnen dus ook ernstiger zijn. „Dan heb je het echt over een paar dagen niet kunnen slapen en hartklachten.”
Een belangrijke reden dat 3-MMC nauwelijks meer circuleert, is dat de designerdrug in 2021 is verboden. Toen dat verbod inging zijn vergelijkbare stoffen (die destijds nog niet verboden waren) massaal geïmporteerd vanuit het buitenland. Sinds juli 2025 zijn die andere stoffen ook verboden, maar ze zijn nog wel voorradig. „Het is dus logisch dat je die stoffen nu op de illegale markt ziet komen”, zegt Hutten. „3-MMC zelf zien we bijna niet meer.”
Uit het jaarbericht van Trimbos blijft ook dat de gemiddelde hoeveelheid mdma in xtc-pillen toeneemt. Het percentage van de geteste xtc-pillen die 176 tot 210 milligram mdma bevatten steeg van 12 procent in 2024 naar 24 procent in 2025. Ook werd cocaïne puurder. In 2025 bevatten de cocaïnesamples gemiddeld 76 procent cocaïne, het hoogste niveau in tien jaar.
Volgens Hutten is het een misvatting dat puurdere cocaïne minder risico’s met zich meebrengt dan minder pure cocaïne. „De stoffen waarmee cocaïne meestal wordt versneden, zijn vaak relatief onschuldige vulmiddelen die geen psychoactieve werking hebben.” Puurdere cocaïne betekent dus vooral dat de gebruiker een hogere dosering binnenkrijgt.