Voetbal Met grote ambities en onder veel media-aandacht trad Hera United, de eerste profclub met alleen een vrouwenteam, toe tot de Eredivisie. Negen maanden later is Hera gedegradeerd. „Pijnlijk. Ook voor de Vrouwen Eredivisie.”
Linksbuiten Lieke Vis tijdens de thuiswedstrijd tegen PSV (1-2)
Hera United heeft grootse plannen. Over tien jaar wint Hera de Champions League, stelden de oprichters toen ze twee jaar geleden de eerste profclub alleen voor vrouwen aankondigden.
Toch waren de ambities dit eerste seizoen, waarin Hera debuteerde in de Eredivisie, nog bescheiden. Hera had dan ook een lastige start: de club, die een proflicentie van de opgeheven Telstar Vrouwen overnam, hoorde pas vijf dagen voor het begin van de Eredivisie dat alle administratieve hobbels waren genomen en Hera onder eigen naam mocht gaan voetballen. Gevraagd naar de inzet van het seizoen zei verdediger Puck Donker, overgenomen van Telstar, vlak voor de eerste wedstrijd tegen NRC: „We moeten oppassen dat we niet degraderen. Dat klinkt somber, maar als je kijkt naar waar we vandaan komen en waar we naartoe willen, is dat nu een must.”
Het is toch gebeurd: Hera degradeert naar de anonimiteit van de Eerste Divisie, die bij de vrouwen niet op televisie wordt uitgezonden. De ploeg verloor vrijdagavond thuis met 1-2 van FC Utrecht, terwijl Hera tot de 87ste minuut nog met 1-0 voorstond, en zakte in die laatste speelronde naar de tiende plaats. Omdat de Vrouwen Eredivisie volgend jaar krimpt van twaalf naar tien deelnemers, degraderen de laatste drie clubs.
De Vrouwen Eredivisie krimpt volgend jaar van twaalf naar tien clubs, om „de sportieve kwaliteit van de competitie te beschermen”, aldus de KNVB. In de nieuwe opzet voetballen alle clubs op het hoogste niveau volgend seizoen niet twee maar drie keer tegen elkaar.
Bij Hera was al voor de degradatie een feit was, veel kritiek op de nieuwe vormgeving van de Eredivisie. Mede-oprichter Marieke Visser: „Ik vind het echt een one size fits nobody-beslissing. Ook andere clubs verzetten zich de inkrimping, onder meer omdat ze bang zijn dat het in de Eerste Divisie veel moeilijker zal zijn om de begroting sluitend te krijgen.
Het komt vrijdagavond hard aan bij zowel het team als het bestuur. Op het hoofdveld van Sportpark Goed Genoeg, het Zuidas-complex van amateurclub AFC waar Hera speelt totdat het een eigen thuisbasis heeft, staan de spelers er verslagen bij. De ploeg is voor de afsluitende speech van medeoprichter en algemeen directeur Susan van Geelen op het veld gebleven. De spelers – sommigen met tranen in de ogen – omhelzen elkaar. Anderen staren voor zich uit. „Jullie horen allemaal te spelen in de Eredivisie”, zegt Van Geelen in een poging het elftal te troosten.
„Verschrikkelijk”, zegt linksbuiten Lieke Vis na afloop in de spelerstunnel. „Dit scenario kan je bijna niet bedenken.”
„Een hele harde klap”, aldus medeoprichter Barbara Barend. „Wij hadden er allemaal vertrouwen in.” Volgens Barend is het „voor niemand goed” dat Hera degradeert, omdat de club „een langetermijnvisie heeft en de budgetten om in het vrouwenvoetbal te investeren.” Hera had vorig seizoen zo’n 4,5 miljoen te besteden, dat is een zeer ruim budget voor vrouwenvoetbal, al kan Hera niet leunen op faciliteiten van de mannen.
Voetbalanalist en voormalig profvoetballer Leonne Stentler noemt het „pijnlijk” dat Hera na één seizoen uit de hoogste competitie verdwijnt. „Ook voor de Vrouwen Eredivisie.” Juist omdat Hera de enige Nederlandse profclub is die volledig om vrouwen draait. „Waar je dus niet afhankelijk bent van een bestuurder die het wel of niet ziet zitten met vrouwenvoetbal.”
Neem bijvoorbeeld FC Utrecht, zegt Stentler. Die club wil gaan bezuinigen op de vrouwentak. „Terwijl die eigenlijk nog in opbouw is.” Uit protest droegen de vrouwen van Utrecht voor aanvang voor de wedstrijd tegen Hera een shirt met de tekst ‘Wij passen niet in het budget’.
Wat gaat de degradatie voor Hera betekenen? Vlak voor de wedstrijd van vrijdagavond zei medeoprichter en bestuurder Marieke Visser tegen NRC dat het degradatie-scenario nog niet doorgerekend was. Positiviteit zit in Hera’s haarvaten, zozeer dat „geloof in de missie” is opgenomen in de kernwaarden van het bedrijf. Visser: „Wij zijn helemaal niet van het plan B.”
Maar sinds degradatie een feit is, is het bestuur druk bezig met de nieuwe realiteit. De club zit om tafel met investeerders, zegt Visser. „We hebben voor de langere termijn geld opgehaald, maar we moeten nu bespreken hoe we in deze situatie zo slim mogelijk met onze middelen omgaan.” Ook de sponsoren, waaronder hotelwebsite Booking.com, zijn voor langere tijd aan Hera verbonden, benadrukt Visser, al zegt ze dat ze niet kan delen of een degradatie gevolgen heeft voor de hoeveelheid sponsorgeld.
Fans van Hera United moedigen hun team aan tijdens de thuiswedstrijd tegen PSV (1-2)
Hera heeft nu twintig spelers in dienst, hun contracten variëren van 22 uur tot bijna fulltime, zegt Visser. „We zoeken uit of dat zo kan blijven.” Het is wel „de intentie” om evenveel in staf en spelers te blijven investeren. Wat betreft uitzendrechten heeft het de degradatie geen financiële gevolgen: tv-gelden ontving Hera toch al niet, de profclubs hebben afgesproken dat vrouwenteams daarin niet meedelen.
Tegelijkertijd blijft Visser optimistisch, ook al is Hera straks niet meer op tv te zien en is er bijvoorbeeld geen aantrekkelijke derby tegen Ajax komend seizoen. „Ik heb een media-achtergrond. Susan [van Geenen, algemeen directeur] heeft bij Disney gezeten. We hebben echt wel de capaciteit om meer met eigen media te doen. Onze doelgroep zit niet per se bij ESPN.”
Terugkijkend zegt analist Stentler dat de club het dit seizoen niet eens zo slecht heeft gedaan, ondanks die degradatie. „Hera heeft best een aardig team bij elkaar weten te houden, terwijl ze grote uitdagingen hebben gehad.” Zo leek het er lang op dat de club nog een periode onder de vlag Telstar moest uitkomen – veel minder aansprekend voor spelers en sponsoren.
Er zijn ook „piekjes” geweest, zegt Stentler: de ploeg won van Ajax en speelde gelijk tegen Twente. „Maar vooral het verlies thuis tegen ADO” – dat ternauwernood aan degradatie ontsnapte – „was duur.”
Misschien heeft het bestuur de druk op het team onderschat, zegt Visser. Hera heeft veel media-aandacht gehad, terwijl de vrouwen van Telstar, waarvan de club zestien spelers overnam, gewend waren in de luwte te voetballen. Visser: „Wij pakken hier uit met een dj op het veld, banners en posters, activiteiten voor kinderen. Ik kan me voorstellen dat het omschakelen is als je gewend bent om voor halflege tribunes te spelen, met de overtuiging dat vrouwenvoetbal bijzaak is.”
Ondanks alle aandacht zag Stentler dat ook bij Hera de hoofdtribune niet altijd vol zat – al hebben andere clubs daar veelal nog meer moeite mee. Dat gaat komend seizoen nog een grotere uitdaging worden, denkt ze. „Een merk opbouwen is gewoon lastiger in de Eerste Divisie.” De basis van je marketing, zegt ze, is toch wat een club sportief presteert.
Visser beaamt het. „Een underdog is mediatechnisch ook leuk, maar uiteindelijk houden mensen van winnaars.”