Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: mijn dochter steelt snoep.
Moeder: „Onze dochter (7) is altijd veel met eten bezig geweest. Ze is een echte lekkerbek en als we iets op tafel hebben staan, stopt ze continu dingen in haar mond. Snoep is niet verboden. We hebben vaste tijden waarop we koffie drinken en ze wat lekkers mag. Ook geven we fruit en gezonde snackbakjes met groente om te voorkomen dat ze gaat snoepen als ze trek heeft.”
„Nu steelt ze de laatste tijd bijna dagelijks snoepjes of koekjes. We vinden ze in de kast of onder haar kussen. Ik leg haar uit dat het niet de bedoeling is, dat het ongezond is, en we spreken haar streng toe. Gelukkig is ze meestal eerlijk over het stelen en die eerlijkheid stimuleren we ook door niet te boos te worden. Waar doen we goed aan? Ik wil vooral voorkomen dat ze een gekke relatie krijgt met eten of dat het alleen maar interessanter wordt omdat het niet mag. Moet ik haar strenger aanpakken, of een aparte snoeppot maken waarvoor ze zelf een planning moet maken per week?”
Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.
Catrin Finkenauer: „Geheimen kunnen voor een kind ook een functie hebben, zoals een gevoel van autonomie: dit is van mij, hier beslis ik zelf over. Voor een kind van zeven, dat nog sterk afhankelijk is van de ouders, kan dat heel betekenisvol zijn.”
„Een kind dat snoep verstopt, kan bijvoorbeeld proberen iets voor zichzelf te bewaren in een wereld waarin volwassenen veel bepalen. Of ze probeert een verlangen te beschermen waar ze zich misschien voor schaamt: ik wil meer dan mag. Het geheim kan helpen commentaar te vermijden. Soms geeft het geheim zelfs een gevoel van macht: ik weet iets wat jullie niet weten. Soms is het een vorm van troost of veiligheid: iets lekkers dichtbij hebben voor later.”
„Wees daarom voorzichtig met afpakken, controleren of strenger optreden. Als het kind het geheim niet meer heeft, kan zij ook een gevoel van regie, spanning, troost, macht of zelfstandigheid verliezen.”
„Praat over de betekenis ervan. ‘Ik snap dat het fijn kan voelen iets lekkers voor jezelf te hebben, maar we willen niet dat je stiekem snoep pakt of verstopt. Laten we samen bedenken hoe je wél iets voor jezelf kunt hebben. Of hoe je kunt zeggen dat je ergens veel zin in hebt.’”
Marielle Balledux: „Stelen is een zware term, zo bewust gaat het niet. Het is op deze leeftijd eerder een nog onbewust experimenteren met wat wel en niet mag. Met wat van jou is en wat niet.”
„Goed dat u niet boos wordt, en streng aanpakken is ook niet nodig. Vraag uw dochter waarom ze dit doet. Wat gaat er dan in haar om? Zeg: ‘Fijn dat je me dit uitlegt.’ Zo helpt u haar om haar eigen impulsen te begrijpen en te leren reguleren.”
„Leg rustig de regels uit over snoep of eten verstoppen in jullie huishouden. Vertel waarom u dit niet goed vindt. U kunt zeggen: ‘Zullen we het samen terugleggen?’”
„Kijk ook achter het gedrag van uw dochter. Is er misschien iets aan de hand? Steeds iets in je mond stoppen kan helpen om prikkels of spanningen te reguleren. Daarbij biedt zoetigheid ook nog troost.”
„Het is op deze leeftijd te veel gevraagd om haar zelf snoepmomenten te laten plannen, zeker als het zo verleidelijk voor haar is. Daardoor gaat ze mogelijk juist meer aan snoep denken. Kijk samen naar gezondere manieren waarop zij met haar gevoelens en behoeften kan omgaan, zoals even lekker bewegen, dansen, springen.”
Catrin Finkenauer is hoogleraar Jeugdstudies aan de Universiteit Utrecht. Marielle Balledux is expert gezond opgroeien bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi).
Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement.Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.