Psychische aandoeningen zijn wereldwijd uitgegroeid tot de belangrijkste oorzaak van ziek zijn en treffen inmiddels 1,2 miljard mensen — bijna twee keer zoveel als in 1990. Dat blijkt uit de meest uitgebreide internationale analyse ooit op dit gebied, gepubliceerd in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet. Jongeren en vrouwen dragen de zwaarste last, en ook rijke landen als Nederland blijken hard getroffen.
Angststoornissen en depressie schieten omhoog na corona
Een internationaal onderzoeksteam analyseerde gegevens uit 204 landen over een periode van meer dan dertig jaar. Daarbij werden twaalf psychische aandoeningen bestudeerd bij 25 leeftijdsgroepen en beide geslachten.
De bevindingen zijn alarmerend. Psychische stoornissen zijn verantwoordelijk voor meer dan 17 procent van alle jaren die wereldwijd met een beperking worden doorgebracht. In 2023 alleen al gingen zo'n 171 miljoen gezonde levensjaren verloren door geestelijke gezondheidsproblemen.
Bijzonder opvallend is de opmars na de coronapandemie. Sinds 2019 steeg de aangepaste frequentie van ernstige depressie met circa 24 procent. Angststoornissen namen nog harder toe: meer dan 47 procent, met een piek in de jaren direct na corona.
Jongeren het zwaarst getroffen
De hoogste ziektelast ligt bij jongeren tussen 15 en 19 jaar — precies de levensfase waarin opleiding, loopbaan en relaties worden gevormd. Bij jongere kinderen overheersen autisme, ADHD en gedragsstoornissen, waarbij jongens vaker worden getroffen dan meisjes.
Na de kinderjaren verschuift het beeld. In 2023 leefden wereldwijd 620 miljoen vrouwen met een psychische aandoening, tegenover 552 miljoen mannen. Huiselijk geweld, seksueel geweld, een hogere zorglast en structurele ongelijkheid spelen daarin een grote rol, aldus de onderzoekers.
Nederland in de top drie
Opmerkelijk genoeg horen sommige rijke landen tot de meest getroffen regio's. Nederland, Portugal en Australië scoren hoog wat betreft het lijden aan psychische aandoeningen — hoger dan veel armere landen. Tegelijkertijd nam de last het sterkst toe in West-Afrika bezuiden de Sahara en delen van Zuid-Azië.
Hoofdonderzoeker Damian Santomauro van het Queensland Centre for Mental Health Research wijst op een combinatie van factoren: "Deze stijgende trends weerspiegelen mogelijk zowel de aanhoudende gevolgen van pandemiegerelateerde stress als structurele drijfveren op langere termijn, zoals armoede, onzekerheid, misbruik, geweld en afbrokkelende sociale cohesie."
WHO: depressie en angst kosten wereldeconomie duizend miljard dollar
Depressie en angststoornissen kosten de wereldeconomie naar schatting duizend miljard dollar per jaar. De WHO benadrukt dat wereldwijd meer investeringen in de geestelijke gezondheidszorg nodig zijn.
Angststoornissen en depressie staan in de nieuwe Lancet-ranglijst van 304 ziekten en letsels wereldwijd respectievelijk op plek 11 en 15.
Zwaar depressief persoon (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage