Big Tech Via software van het Amerikaanse techbedrijf AppLovin worden gegevens van miljoenen Nederlanders verzameld en buiten hun medeweten doorverkocht, zegt stichting The Privacy Collective. Zij spant een massaclaimzaak aan tegen het bedrijf om hier een eind aan te maken en eist schadevergoedingen.
Een Nederlandse stichting begint een massazaak tegen een grote Amerikaanse datahandelaar, AppLovin. Stichting The Privacy Collective eist dat AppLovin, een aan de Nasdaq genoteerd Amerikaans techbedrijf, stopt met het verzamelen van gegevens van Nederlandse gebruikers en met het maken en verkopen van hun profielen. Het bedrijf doet dat via gratis apps en spellen voor mobieltjes, die populair zijn onder minderjarigen.
Ook eist de stichting ten minste 500 euro schadevergoeding per Nederlander van wie data zijn verzameld. Dat zijn er volgens hun berekeningen zo’n 8,5 miljoen, onder wie zo’n 1,5 miljoen Nederlandse kinderen.
Voor kinderen eist de stichting een hogere schadevergoeding, omdat die kwetsbaarder zijn en meer privacybescherming zouden moeten genieten. In de toptien meest gebruikte apps waarin software van AppLovin is verwerkt, staan veel gratis spelletjes die populair zijn bij kinderen, zoals Block Blast, Magic Tiles en Stumble Guys.
AppLovin is een gigant op de achtergrond. Het bedrijf bestaat sinds 2011 en de huidige beurswaarde schommelt rond de 160 miljard dollar. Toch is de naamsbekendheid klein. Het techbedrijf begon als ontwikkelaar van spelletjes voor mobiele telefoons en tablets en is inmiddels gespecialiseerd in software die app-ontwikkelaars helpt geld te verdienen aan de mobiele applicaties die ze bouwen.
Dat werkt als volgt: een app-bouwer integreert de software in zijn app. Die verzamelt vervolgens data over de gebruikers van de app en deelt die met AppLovin. Bij AppLovin wordt de informatie uit talloze verschillende apps gecombineerd tot gedetailleerde profielen, die weer worden verrijkt met informatie uit andere bronnen en met gebruik van AI. Volgens de dagvaarding van de The Privacy Collective worden ook gevoelige persoonsgegevens over onder meer gezondheid, religie en seksualiteit verwerkt, zonder dat gebruikers daar toestemming voor hebben gegeven. Die profielen en de kennis over het gedrag van gebruikers in de apps worden vervolgens gebruikt om online advertentieruimte te veilen.
Dat gaat allemaal razendsnel. Zo kan een adverteerder bieden op mogelijkheden om jonge spelers van games te benaderen ín die games op de momenten dat ze daar actief zijn. AppLovin heeft ook een platform (Axon) dat app-bouwers kunnen gebruiken om hun games te promoten, wat ook weer een vorm van advertentieverkoop is waar de datahandelaar zelf belang bij heeft.
De software van AppLovin zit in tal van populaire apps wereldwijd. Apps met AppLovin-software die in Nederland veel worden gebruikt zijn bijvoorbeeld Vinted, videobewerkingsapps als CapCut en gratis games, zoals Subway Surfers, Paper.io2 en Sniper 3D.
Verstopt in de gebruikersvoorwaarden staat vaak wel dat gegevens over gebruikers met derden, waaronder AppLovin, worden gedeeld, maar vooral jonge gebruikers hebben geen idee waarmee die gegevens worden gecombineerd en wat daar vervolgens weer mee gebeurt, beschrijft datarechtenadvocaat Vonne Laan, bestuurslid van The Privacy Collective, dat al jaren een vergelijkbare zaak heeft lopen tegen softwarebedrijven Oracle en Salesforce.
De gratis apps en games vormen een ecosysteem met de datahandelaren. „Kinderen worden langer online gehouden en zodanig gestuurd dat ze gemakkelijk toestemming geven om hun gegevens te delen en te laten combineren. En ze worden verleid om nog meer games te downloaden. Hoe meer schermtijd, hoe beter voor die bedrijven.”
The Privacy Collective kiest ervoor AppLovin aan te klagen en niet de vele apps die er data mee delen. „We gaan voor de spin in het web”, zegt voorzitter Femke Hendriks, gespecialiseerd in collectieve acties en massaschade. De proceskosten worden voorgeschoten door Innsworth Capital Limited, een commerciële procesfinancier die op belastingparadijs Jersey geregistreerd is. Als de schadevergoeding wordt toegekend, gaat een deel ervan naar dat bedrijf.
Er is bijna geen andere aanpak mogelijk, zegt Vonne Laan, want je moet diepe zakken hebben voor een proces tegen zo’n techpartij. „Datahandel opereert onder de radar. Het technisch onderzoek vergt veel tijd en moeite. En dan moet je nog de juridische procedure volgen, waarbij je moet opboksen tegen een leger advocaten.”
Dit verklaart volgens haar ook waarom datahandel-onderzoek door toezichthouders amper leidt tot concrete actie en boetes. In de Verenigde Staten zijn in 2025 door de toezichthouders FTC en SEC overigens wel onderzoeken naar AppLovin geopend. Mede daardoor daalde de koers van het aandeel. Eind 2025 was de beurswaarde nog 240 miljard dollar, bijna 80 miljard meer dan nu.
Op de markt voor datahandel en realtimeveilen van advertentieruimte is AppLovin een concurrent van onder meer Meta, Alphabet (het moederbedrijf van Google en YouTube) en van bedrijven die de software gebruiken van het Interactive Advertising Bureau (IAB) en daarmee onderling data uitwisselen en profielen maken. In 2025 was AppLovin nog in de race om het Amerikaanse deel van TikTok te kopen, toen de Amerikaanse regering TikTok dwong dat deel af te stoten. Inmiddels overweegt het volgens persbureau Bloomberg om zelf een sociaalmediaplatform te beginnen.
De route zou de omgekeerde zijn van een bedrijf als Meta, dat met Facebook en later Instagram en WhatsApp eerst enorme hoeveelheden gebruikers verzamelde en vervolgens een hele infrastructuur bouwde voor datahandel en veilen van advertentieruimte. AppLovin heeft die infrastructuur al, maar zoekt nu de (eigen) gebruikers nog.
Het bedrijf is benaderd voor een reactie, maar heeft die nog niet gegeven.