Kerk gezocht Tijdens een matchingsdag worden migrantenkerken met huisvestingsproblemen gekoppeld aan kerken die ruimte over hebben. „We willen een plek om te kerken, maar ook om impact te maken in de maatschappij.”
Gelovigen van migrantenkerken en leegstaande protestantse gemeenten ontmoeten elkaar tijdens een speeddate-sessie in de Fonteinkerk in Rotterdam.
Kerk zoekt ruimte. Een plek die niet alleen op zondag open is, maar waar kerkgangers en mensen uit de buurt ook doordeweeks naartoe kunnen. En waar een keuken is, want eten is belangrijk.
Terwijl sommige kerken in Nederland kampen met een tekort aan kerkgangers en daardoor ruimte over hebben, zijn veel ‘migrantenkerken’ juist op zoek. Een eigen vaste plek vinden lukt vaak niet. Stichting Kerkelijk Geldbeheer (SKG) heeft daarom een paar maanden geleden het platform Kerkgezocht.nl opgericht, waar vraag en aanbod bij elkaar komen. Afgelopen dinsdag werd in de Fonteinkerk in Rotterdam de eerste matchingsdag georganiseerd, om de vraag- en aanbodkant ook fysiek met elkaar in gesprek te laten gaan.
Voorgangersechtpaar Esther en Humphrey Pieris van de Volle Evangelie Gemeente El Shaddai in Amersfoort huren op dit moment een schoolgebouw. Het liefst zouden ze een eigen plek hebben. De twee hopen vooral te spreken met ervaringsdeskundigen en tips te krijgen. Hoe pak je de zoektocht naar een vaste ruimte aan?
Ze weten in ieder geval heel goed waar ze naar op zoek zijn. Een kerk waar honderd mensen in kunnen, mét keuken. Humphrey: „We zijn een heel diverse gemeenschap, met Hollandse, Antilliaanse, Surinaamse, Molukse en Indische mensen. Dus eten is heel belangrijk, dat doen we na elke dienst samen.” Daarnaast zoeken ze enkele bijruimtes, bijvoorbeeld voor de zondagsschool en bijbelstudie.
Op Kerkgezocht.nl van de SKG zijn inmiddels al zo’n 45 aanmeldingen geweest, met zowel vraag naar als aanbod van een ruimte. Er zijn al een paar koppelingen gemaakt.
Waar kerken die op zoek zijn naar een plek vaak tegenaan lopen, zo is te horen op de matchingsdag in Rotterdam: ze mogen een ruimte vaak slechts een paar uur huren. Soms is die niet eens elke zondag beschikbaar. Elke week moeten ze hun spullen weer opnieuw opbouwen, afbreken en meenemen. Opslag is vaak niet mogelijk en samen koken of eten na afloop van een dienst ook niet.
Initiator SKG is een kerkelijke stichting die voornamelijk protestantse kerken financieel ondersteunt en adviseert. Steeds vaker zagen ze ook aanvragen van migrantenkerken binnenkomen, vertelt directeur Jos de Kleuver. In Nederland zijn er ruim een miljoen christenen met een migratieachtergrond. „Ik wist niet dat het er zoveel zijn en vroeg me af: waarom kennen wij elkaar niet?”
Kerkgezocht.nl dient dus óók als bewustwordingscampagne om verbinding te maken tussen de verschillende kerken in Nederland. De Kleuver droomt verder dan alleen kerken koppelen voor ruimte. Hij zou het mooi vinden als een slinkende kerk in bijvoorbeeld Drenthe in contact komt met een groeiende kerk uit Amsterdam. Die twee liggen te ver weg om elke zondag op en neer te gaan. „Maar hoe mooi zou het zijn als die kerk in Amsterdam twee keer per jaar langskomt? Dat de acht jongeren in Drenthe in contact komen met tweehonderd jongeren uit Amsterdam?”
De Kleuver noemt als voorbeeld de kerk van John Angoh, de Amsterdam City Church. Die is in 2020 opgericht door tien jongeren uit Amsterdam-Zuidoost en telt inmiddels vijftienhonderd leden, verspreid over zes locaties in Nederland.
In de Fonteinkerk in Rotterdam werd de eerste matchingsdag voor kerken georganiseerd.
Angoh is ook aanwezig bij de matchingsdag, want de moederkerk in Zuidoost is uit de ruimte gegroeid. Die locatie heeft inmiddels zevenhonderd leden, terwijl plek is voor vierhonderd mensen. Een nieuwe plek is niet alleen belangrijk voor de kerkdiensten, maar ook voor de maatschappelijke activiteiten die ze ondernemen, vertelt Angoh. „In Rotterdam hebben we onlangs voor een hele buurt gekookt. En dan nodigen we iedereen uit, niet alleen christenen. In Utrecht organiseerden we een duurzaamheidstop. Het zou mooi zijn om een plek te hebben waar je kunt kerken maar ook impact kan maken in de maatschappij.”
Die ruimte is er in de Betuwe, vertelt Peter van Leenen van de protestantse gemeente Lingestreek. Na een fusie heeft die gemeente nu zes kerken. „Die vullen wij niet allemaal op zondag. Als er een of twee bezet zijn, dan is dat het wel.”
De kerken worden af en toe een dag of een avond verhuurd, maar Van Leenen is vandaag samen met een collega voor het eerst buiten de Betuwe om te kijken of er andere geïnteresseerden zijn. „Een kerk verhuren of verkopen is heel emotioneel. Er is dan niks mooiers om het hier aan mensen die ook in God geloven te kunnen aanbieden.”
Of het daadwerkelijk tot een match komt deze middag, is nog de vraag. „We zitten ver van de grote steden. Ik was net in gesprek met mensen uit Nijmegen, dat is op zijn snelst twintig minuten rijden, en maximaal veertig minuten. Dat is voor sommigen te ver op de zondag.”
Voor SKG-directeur De Kleuver is Kerkgezocht.nl ook een signaal naar de politiek. „Kerken willen dit onderling graag oppakken, nu is het aan de overheid om haar rol te pakken.” Die kan „faciliteren en ondersteunen”. Kerken lopen er bijvoorbeeld vaak tegenaan dat het lastig is om een bestemmingsplan gewijzigd te krijgen, wat nodig is om zich ergens te kunnen vestigen.
Kerken zijn uniek, zegt De Kleuver. Het zijn plekken waar rust is, ruimte voor gesprek, maar er vindt ook diaconaal werk plaats, praktische hulp vanuit de kerk aan armen en kwetsbaren. „Ik denk dat dat stuk door de overheid niet gemist moet worden. Het gaat niet alleen over zondag bij elkaar komen met een clubje gelijkgestemden. Het gaat over alles wat in de wijken gebeurt. Ze doen ongelooflijk veel sociaal-maatschappelijk werk. De overheid heeft er een groot belang bij om dit soort plekken in stand te houden en te stimuleren.”